Πώς η Ρωσία κατασκοπεύει τους πολίτες της μέσω της εφαρμογής Max

Τους τελευταίους 18 μήνες, δεκάδες εκατομμύρια πολίτες της Ρωσίας εξαναγκάζονται να εγκαταστήσουν στα κινητά τους τηλέφωνα μια νέα εφαρμογή με την ονομασία Max.

Πρόκειται για ένα «super-app» που συνδυάζει υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων, τραπεζικές συναλλαγές και κρατικές ψηφιακές υπηρεσίες στη Ρωσία.

Η εφαρμογή αναπτύχθηκε από την εταιρεία VKontakte, η οποία διατηρεί στενούς δεσμούς με το ρωσικό κράτος, ενώ αναφορές εμπλέκουν και τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ως έμμεσο μέτοχο.

Σύμφωνα με τον Guardian, αν και παρουσιάζεται ως μια πατριωτική εναλλακτική απέναντι σε δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το Telegram και το WhatsApp, η εφαρμογή λειτουργεί κατά το πρότυπο του κινεζικού WeChat, αποτελώντας ένα ισχυρό μέσο κρατικής επιτήρησης.

Το νέο εργαλείο ψηφιακού ελέγχου του Κρεμλίνου

Έρευνα υπό τη Ρόγια Ενσάφι, αναπληρώτρια καθηγήτρια επιστήμης υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, αποκαλύπτει τις επικίνδυνες δυνατότητες του λογισμικού.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το Max μπορεί να λαμβάνει στιγμιότυπα οθόνης χωρίς τη γνώση του χρήστη, να αποκτά πρόσβαση σε όλα τα αποθηκευμένα δεδομένα των υπο-εφαρμογών, τα μηνύματα και τις πληρωμές, ακόμη και να ιδιοποιείται την ψηφιακή ταυτότητα των χρηστών.

Επιπλέον, όπως επισημαίνει ο Guardian, η δυνατότητα εισαγωγής κώδικα παρέχει στις ρωσικές αρχές τη δυνατότητα να διεξάγουν έως και κυβερνοεπιθέσεις μέσω της εφαρμογής. Παρότι το Max δεν μπορεί να παραβιάσει αυτόνομα άλλες εφαρμογές όπως το Telegram ή το WhatsApp, οι αρχές φροντίζουν για τον σταδιακό αποκλεισμό των τελευταίων.

Πιέσεις στους πολίτες και υποκρισία της ελίτ

Η χρήση της εφαρμογής έχει καταστεί ουσιαστικά υποχρεωτική για μεγάλες ομάδες του πληθυσμού. Δημόσιοι υπάλληλοι, καθηγητές, μαθητές και φοιτητές υφίστανται πιέσεις να μεταφέρουν εκεί την επικοινωνία τους. Φοιτητής στην Αγία Πετρούπολη, ο Ντανίιλ, ανέφερε πως η πρόσβαση στις πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις εξαρτάται πλέον από κωδικούς QR που παράγει το Max.

Σε αντίθεση με τη μάζα των πολιτών, η πολιτική και οικονομική ελίτ της χώρας αντιμετωπίζει την εφαρμογή προσχηματικά. Σύμφωνα με πηγές από το περιβάλλον του Κρεμλίνου που επικαλείται ο Guardian, πολλοί αξιωματούχοι αγοράζουν δεύτερες συσκευές αποκλειστικά για την εγκατάσταση του Max, συνεχίζοντας να χρησιμοποιούν εφαρμογές όπως το Signal και το Telegram στις βασικές τους συσκευές.

Ένα επικίνδυνο μοντέλο για το μέλλον

Ειδικοί προειδοποιούν ότι η ταχύτητα με την οποία η Ρωσία επέβαλε αυτό το καθεστώς ψηφιακού αυταρχισμού συνιστά προειδοποίηση για τη διεθνή κοινότητα, καθώς παρόμοια μοντέλα ενδέχεται να υιοθετηθούν σύντομα και από άλλα απολυταρχικά καθεστώτα.

Η Κίνα χρειάστηκε περίπου 35 χρόνια για να φτάσει στη σημερινή μορφή ψηφιακού αυταρχισμού. Η Ρωσία, αντίθετα, έχει επιβάλει μέσα σε μόλις μία δεκαετία ευρείς περιορισμούς, κατευθύνοντας τους πολίτες προς ένα διαδίκτυο που ελέγχεται από το κράτος.

(Με πληροφορίες The Guardian)