Οι σκύλοι καταλαβαίνουν πότε είμαστε χαρούμενοι ή λυπημένοι - Αποκαλυπτική νέα μελέτη για τον εγκέφαλό τους

Μία νέα μελέτη επιβεβαιώνει αυτό που πολλοί εκτιμούσαν - και βαθιά μέσα τους ήθελαν: οι σκύλοι μπορούν πράγματι να καταλάβουν πότε είμαστε χαρούμενοι ή λυπημένοι.

Επιστήμονες σάρωσαν τον εγκέφαλο σκύλων για να διαπιστώσουν πώς επεξεργάζονται διάφορες ανθρώπινες εκφράσεις, μεταξύ άλλων τη χαρά, τη λύπη, τον θυμό και τον φόβο, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο επιστημονικό περιοδικό iScience. Οι σαρώσεις, που πραγματοποιήθηκαν από ομάδα του Πανεπιστημίου της Βιέννης, δείχνουν ότι ο εγκέφαλος των ζώων ανταποκρίνεται διαφορετικά ανάλογα με την έκφραση που παίρνει το ανθρώπινο πρόσωπο.

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Λάουρα Κουάγια, εξήγησε τα ευρήματα σε δελτίο Τύπου που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του πανεπιστημίου. «Όταν συγκρίνουμε τους ανθρώπους με τα πρωτεύοντα θηλαστικά, εξετάζουμε ικανότητες που μπορεί να προέρχονται από έναν κοινό πρόγονο», ανέφερε. «Με τους σκύλους, η ιστορία είναι εντελώς διαφορετική. Ακολούθησαν μια πολύ διαφορετική εξελικτική πορεία, ωστόσο, μέσω της εξημέρωσης, ανέπτυξαν τις κοινωνικές ικανότητες που χρειάζονται για να μας κατανοούν και να συνεργάζονται μαζί μας».

Οι ερευνητές σάρωσαν τον εγκέφαλο οκτώ σκύλων — έξι border collie, ενός λαμπραντόρ και ενός golden retriever — ενώ τους έδειχναν εικόνες αγνώστων ανθρώπων με είτε χαρούμενη είτε ουδέτερη έκφραση. Οι εικόνες με τα χαμογελαστά πρόσωπα αύξησαν τη δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με ανώτερες γνωστικές λειτουργίες και την επεξεργασία της ανταμοιβής, συγκεκριμένα στον κροταφικό φλοιό και στον κερκοφόρο πυρήνα. «Αυτό υποδηλώνει ότι τα χαρούμενα ανθρώπινα πρόσωπα μπορεί να έχουν συναισθηματική σημασία για τους σκύλους», δήλωσε η Κουάγια, η οποία ξεκίνησε την έρευνα στο Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού και στη συνέχεια την επέκτεινε μέσω συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο Eötvös Loránd στην Ουγγαρία, προτού μετακομίσει στην αυστριακή πρωτεύουσα.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν αν οι ίδιες περιοχές του εγκεφάλου των σκύλων ανταποκρίνονταν και σε άλλα συναισθήματα. Έδειξαν σε 12 σκύλους εικόνες ανθρώπων που ένιωθαν χαρά, θυμό, φόβο ή λύπη και χρησιμοποίησαν μηχανική μάθηση για να αναλύσουν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα. Ωστόσο, ο εγκέφαλος των σκύλων δεν ανταποκρίθηκε στις εκφράσεις θυμού, φόβου ή λύπης με τον ίδιο τρόπο που ανταποκρίθηκε στη χαρά. Παρ’ όλα αυτά, μια ανάλυση του συνόλου του εγκεφάλου έδειξε διακριτά μοτίβα δραστηριότητας όταν οι σκύλοι έβλεπαν πρόσωπα που εξέφραζαν αρνητικά συναισθήματα.

«Οι άνθρωποι είναι πολύ καλοί στο να αντιλαμβάνονται μικρές λεπτομέρειες στο πρόσωπο, και το ίδιο ισχύει και για τους σκύλους», δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Ραούλ Ερνάντες-Πέρες, επίσης από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης. «Αυτό κάνει τους σκύλους ιδιαίτερα ενδιαφέροντες. Μελετώντας τον εγκέφαλό τους, μπορούμε να κατανοήσουμε ποιες προσαρμογές έχουν αναπτυχθεί ώστε να υποστηρίζουν την αξιοσημείωτη κοινωνική και συναισθηματική κατανόηση των ανθρώπων».

Σκύλοι: Ο τρόπος που επεξεργάζονται τα συναισθήματα είναι πιο σύνθετος από την απλή παρατήρηση

Η ερευνητική ομάδα τόνισε ότι ο τρόπος με τον οποίο οι σκύλοι επεξεργάζονται τα συναισθήματα είναι πιο σύνθετος από την απλή παρατήρηση μιας στατικής έκφρασης του προσώπου, καθώς λαμβάνουν υπόψη και άλλα στοιχεία, όπως τη γλώσσα του σώματος, τη φωνή και τη μυρωδιά του ανθρώπου. Τόνισε επίσης ότι είναι σημαντικό να σημειωθεί πως όλοι οι σκύλοι που συμμετείχαν στην έρευνα προέρχονταν από αγαπημένα και ασφαλή σπίτια. Οι σκύλοι που ζουν στον δρόμο μπορεί να επεξεργάζονται τα ανθρώπινα σήματα με εντελώς διαφορετικό τρόπο.

Ο Ερνάντες-Πέρες δήλωσε στο CNN ότι οι σκύλοι έπρεπε να επιλεγούν και να εκπαιδευτούν ειδικά για να συμμετάσχουν στην έρευνα. «Οι σκύλοι έπρεπε να είναι μεσαίου μεγέθους, κυρίως λόγω των διαστάσεων του εξοπλισμού μαγνητικής τομογραφίας, υγιείς και χωρίς προβλήματα συμπεριφοράς, όπως έντονο φόβο για δυνατούς ήχους», ανέφερε.

«Αρχικά μαθαίνουμε στους σκύλους ότι η αποστολή τους είναι απλώς να παραμένουν ακίνητοι, ξεκινώντας από μόλις ένα ή δύο δευτερόλεπτα και αυξάνοντας σταδιακά τη διάρκεια. Στην πραγματικότητα, ένα από τα πιο δύσκολα σημεία είναι να επικοινωνήσουμε στον σκύλο ότι το “να μην κάνεις τίποτα” είναι στην πραγματικότητα η αποστολή. Στη συνέχεια, εισάγουμε σταδιακά τα διαφορετικά στοιχεία του περιβάλλοντος της μαγνητικής τομογραφίας, όπως τη θέση, τον εξοπλισμό και τους ήχους του μηχανήματος. Οι σκύλοι συμμετέχουν πάντα εθελοντικά και μπορούν να αποχωρήσουν οποιαδήποτε στιγμή».

Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι η έρευνα είχε αρκετούς περιορισμούς. Ο αριθμός των σκύλων που συμμετείχαν ήταν μικρός και οι περισσότεροι ήταν border collie, μια έξυπνη ράτσα που είναι γνωστή για την ικανότητά της να αντιλαμβάνεται και να ακολουθεί κοινωνικά σήματα. «Είναι πιθανό τα border collie να έχουν μεγαλύτερη ικανότητα να ερμηνεύουν τις ανθρώπινες εκφράσεις του προσώπου και απαιτούνται μελλοντικές μελέτες για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν διαφορές στη συμπεριφορά και στη λειτουργία του εγκεφάλου ως προς την αντίληψη των ανθρώπινων εκφράσεων του προσώπου μεταξύ διαφορετικών φυλών», αναφέρει η μελέτη.

Οι επιστήμονες ελπίζουν τώρα να υιοθετήσουν μια «πιο σκυλοκεντρική προσέγγιση» στην έρευνά τους, προκειμένου να κατανοήσουν πώς οι σκύλοι χρησιμοποιούν αυτά τα σήματα για να αντιλαμβάνονται τους ανθρώπους.

Ο Ερνάντες-Πέρες δήλωσε στο CNN: «Αναλογιζόμενοι πόσο αξιοσημείωτα προσεκτικοί είναι οι σκύλοι στα συναισθήματά μας, μπορούμε επίσης να προσπαθήσουμε να γίνουμε καλύτεροι στο να αναγνωρίζουμε τον τρόπο με τον οποίο εκφράζουν τα δικά τους. Τα συναισθήματα είναι μια ισχυρή μορφή επικοινωνίας που μπορεί να μας συνδέσει μεταξύ διαφορετικών ειδών».

Πηγή: CNN