Η πλήξη και τα κατοικίδιά μας

Αν θες να καταλάβεις τι παναπεί ανία, δες μια σπιτική γάτα. Οι σπιτικές γάτες σκυλοβαριούνται. Δεν υπάρχει πλάσμα που να βαριέται περισσότερο από αυτές. Μπροστά τους, ο βραδύπους μοιάζει να περνάει τις μέρες του στον ιππόδρομο και στις κυνοδρομίες, και τις νύχτες του σε βαλκανικό κλαμπ. Μια σπιτική γάτα μπορεί να βαρεθεί τόσο πολύ, που να γείρει ο κόσμος. Το χασμουρητό της κολλάει πιο εύκολα κι από Covid σε δωμάτιο που δεν αερίζεται μ’ αυτά τα μηχανήματα των τετρακοσίων ευρώ που δεν τα προμηθεύτηκε καμία εταιρεία και καμία σχολική τάξη. Για τις σπιτικές γάτες, η βαριεστημάρα είναι μία εκ των καλών τεχνών. Στην περίπτωσή τους, και καθώς δεν ασχολούνται με τις υπόλοιπες, η μοναδική καλή τέχνη.

Εντάξει, και οι σκύλοι. Και οι σκύλοι. Τα κατοικίδιά μας γενικώς, τα συλλήβδην επονομαζόμενα και δεσποζόμενα ζώα συντροφιάς, είναι όλα τους καλλιτέχνες της πλήξης. Μόνο που η πλήξη τους έχει το ατυχές προνόμιο να φαίνεται χαριτωμένη. Ή και ακόμα χειρότερα πράγματα.

Ένας σκύλος, αίφνης, που μασάει το παπούτσι μας είναι, ούτε λίγο ούτε πολύ, ένας μικρός εγκληματίας με, απλώς, γλυκιά και έξυπνη μουσουδίτσα. Μια γάτα, πάλι, που ρίχνει στο πάτωμα αντικείμενα πάνω από το τραπέζι θεωρείται πανούργα και σαδίστρια. Το ζωάκι μας που τρέχει ξαφνικά μέσα στο σπίτι χωρίς προφανή λόγο είναι προφανές ότι τρελάθηκε πάλι· και βέβαια, είναι και ευκαιρία για να το τραβήξουμε ένα βίντεο αν έχουμε από κοντά το κινητό μας. Ουπς. Το έχουμε πράγματι, είναι κολλημένο με UHU στην παλάμη μας — κοίτα να δεις, ποιος θα το ’λεγε.

Γάτες και σκύλοι έχουν πράγματι προσωπικότητα, και μερικές φορές περισσότερη απ’ όση αντέχει το σαλόνι μας, αλλά η πλήξη τους δεν είναι πάντα αστειάκι για να γελάσουμε. Είναι και άλλα πράγματα. Κάποιες φορές, μπορεί να είναι —μας λένε αυτοί που ξέρουν— και μια πληροφορία.

Τα κατοικίδια ζουν σε περιβάλλοντα που σχεδιάστηκαν για ανθρώπους, πλάσματα δηλαδή που έχουν ανθρώπινα ωράρια, ανθρώπινες απουσίες, ανθρώπινη επίπλωση, και μια 100% ανθρώπινη ιδέα περί ησυχίας. Από την άλλη, ένας σκύλος —ήτοι, ένα πλάσμα που δεν έχει ημερολόγιο, υποχρεώσεις, ντάνα με αδιάβαστα βιβλία στο κομοδίνο, εκκρεμότητες να τακτοποιήσει, σχέσεις να διακόψει, φεϊσμπουκικούς ρητορικούς αγώνες για να πάρει μέρος κ.ο.κ.—, και δη ένας σκύλος που μένει μόνος πολλές ώρες κάθε μέρα, έχει ένα σώμα που θέλει κίνηση, μια μύτη που αποζητά απελπισμένα μυρωδιές, έναν νου που γυρεύει ερεθίσματα… και έναν καναπέ που, από ένα σημείο και μετά, αρχίζει να μοιάζει με πιθανό εχθρό. Και πολύ καλά κάνει, εδώ που τα λέμε. Το αντίθετο θα ήταν περίεργο και θα έπρεπε να μας ανησυχεί.

Αλλά και οι γάτες, που δήθεν δείχνουν αυτάρκεις, με όλη αυτή την αλαζονεία μικρού μονάρχη που συνοδεύει την ξινή μούρη τους, χρειάζονται επίσης παιχνίδι, και παρέα, και πράγματα να σκαρφαλώσουν για να δουν from the high ground εχθρούς και θηράματα, και κρυψώνες, και κίνηση, και αλλαγή, και τα πάντα. Το ότι κοιμούνται δεκάξι ώρες την ημέρα, δεν σημαίνει πως τις υπόλοιπες οχτώ πρέπει να είναι στο κρατητήριο.

Γενικά, δεν αρκεί να ταΐζουμε ένα ζώο, να το πηγαίνουμε μια στο τόσο στον κτηνίατρο και να το φωτογραφίζουμε όταν κοιμάται με τη γλώσσα έξω προς άγραν λάικ. Χρειάζεται να του προσφέρουμε έναν κόσμο αρκετά πλούσιο ώστε να μπορεί να ζήσει μέσα του, όχι στοιχειωδώς, όχι απλώς περιμένοντας να γυρίσουμε από το γραφείο ή από την έξοδο, αλλά όσο γίνεται πιο φυσιολογικά. Για να το πετύχουμε αυτό, δεν είναι απαραίτητη κάποιου είδους υπερπαραγωγή, αλλά τα κατάλληλα κάθε φορά ερεθίσματα.

Άσχετα από αυτά όμως, απαραίτητοι του είμαστε κυρίως εμείς: το μόνο πράγμα στον κόσμο που πραγματικά το ενδιαφέρει.

Θέλουμε το ζώο να μας παρηγορεί, να μας περιμένει, να μας αγαπά, να μας κάνει παρέα, να μας κοιτάζει με εκείνη την έκφραση που ακόμη και ο πιο κυνικός άνθρωπος δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει χωρίς να λιώσει, αλλά ξοδεύοντας μόνο λίγα λεφτά σε αντάλλαγμα.

Γιατί βαριόμαστε κι εμείς.

ΥΓ1. Τα παραπάνω βαρετά, ξαναλέμε, αφορούν τα δεσποζόμενα ζώα συντροφιάς. Τα αδέσποτα δεν έχουν χρόνο για να βαρεθούν. Δεν τους παρουσιάζονται τέτοιες ευκαιρίες.

ΥΓ2. Τα παραπάνω ισχύουν και για τα καναρίνια, και για ό,τι άλλο ζωντανό συγκατοικεί με εσάς.

                                                    * * *

Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα της Γάτας. Έγραψα ένα ανιαρό ποίημα για τις γάτες, που κανονικά προοριζόταν για εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά προσχολικής ηλικίας, αλλά έφαγε απόρριψη. Πόσο πληκτικό πράγμα κι αυτές οι απορρίψεις… Εν πάση περιπτώσει, νά το:

Είχα μια γάτα ροζ κουφετί

και μία άλλη σαν κομφετί.

Είχα μια γάτα σαν στέκα λιγνή

και μία άλλη φαρδιά και χοντρή.

Είχα μια γάτα σχεδόν στρογγυλή

και μία άλλη δυο μέτρα ψηλή.

Είχα μια γάτα αστέρι πολύ

και μία άλλη λιγάκι θολή.

Είχα μια γάτα Κινέζα φτυστή

και μία άλλη απ’ την Αφρική.

Είχα μια γάτα από νησί

και μία άλλη, βουνίσια αυτή.

Είχα μια γάτα τεμπέλα, νωθρή

και μία άλλη εργατική.

Είχα μια γάτα τελείως τρελή

και μία άλλη σαν Βούδα σοφή.

Είχα μια γάτα φανταχτερή

και μία άλλη νύχτα σωστή.

Είχα μια γάτα νέα, μικρή

και μία άλλη με άσπρο μαλλί.

Είχα μια γάτα κανονική

και μία άλλη — κοιμόνταν πολύ.

Είχα μια γάτα μες στην αυλή

και μία άλλη, γάτα κι αυτή.

Το αυγουστιάτικο Ημερολόγιο της Πλήξης κυκλοφορεί όλο τον μήνα, κάθε μέρα, στις 7 το πρωί. Ελπίζουμε να μη σας φαίνεται πολύ πληκτικό. Σας ευχαριστούμε.