Τμήμα πυραύλου της SpaceX εκτιμάται ότι προσέκρουσε κατά λάθος στη Σελήνη

Ένα τμήμα τεσσάρων τόνων από πύραυλο της SpaceX, το οποίο περιφερόταν στο διάστημα από πέρυσι, εκτιμάται ότι προσέκρουσε κατά λάθος στη Σελήνη με μεγάλη ταχύτητα, σε μια σύγκρουση που δεν εγκυμονεί κανέναν κίνδυνο για τη Γη, αλλά αναμενόταν να δημιουργήσει έναν νέο κρατήρα στη σεληνιακή επιφάνεια.

Το αντικείμενο, μεγέθους όσο ένα κτίριο, αποτελεί τμήμα του πυραύλου Falcon 9 της SpaceX, ο οποίος είχε εκτοξευτεί προς τη Σελήνη τον Ιανουάριο του 2025. Το τμήμα του πυραύλου επρόκειτο να προσκρούσει στη Σελήνη περίπου στις 06:35 (ώρα Βρετανίας), χτυπώντας την επιφάνειά της με ταχύτητα 8.690 χιλιομέτρων την ώρα. Οι επιστήμονες εκτιμούσαν ότι η πρόσκρουση θα εκτόξευε ένα νέφος σεληνιακής σκόνης μήκους πολλών χιλιομέτρων, το οποίο, παρότι θα φωτιζόταν από το ηλιακό φως, θα ήταν δύσκολο να διακριθεί με γυμνό μάτι από τη Γη.

Επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι, χρησιμοποιώντας τηλεσκόπια και κάμερες υψηλής ποιότητας, δεν κατάφεραν να επιβεβαιώσουν άμεσα την πρόσκρουση την Τετάρτη, πιθανότατα επειδή το σημείο της σύγκρουσης βρίσκεται κοντά στα ορατά άκρα της Σελήνης. Η NASA είχε αναφέρει ότι η πρόσκρουση αναμενόταν να δημιουργήσει έναν κρατήρα περίπου 18 μέτρων σε διάμετρο και 4 μέτρων σε βάθος, εκτινάσσοντας σκόνη και βράχους προς όλες τις κατευθύνσεις. Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία ανακοίνωσε επίσης ότι θα αναζητήσει ευκαιρίες να φωτογραφίσει την περιοχή πριν και μετά την πρόσκρουση, καθώς τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τις τεχνητές προσκρούσεις και τις επιπτώσεις τους στη διαστημική εξερεύνηση.

Ο εκπρόσωπος της NASA, Τζίμι Ράσελ, δήλωσε την Τρίτη: «Η πρόσκρουση δεν αποτελεί κίνδυνο για τη Γη και οι επιστήμονες της NASA σχεδιάζουν να συλλέξουν δεδομένα από τη Σελήνη και να βελτιώσουν τις τεχνικές παρακολούθησης αντικειμένων στο διάστημα».

Γιατί δεν επέστρεψε στη Γη το τμήμα από τον πύραυλο της SpaceX

Συνήθως, τέτοια τμήματα πυραύλων επιστρέφουν στην ατμόσφαιρα της Γης και καίγονται ή πέφτουν στον ωκεανό, αφού ολοκληρώσουν την αποστολή τους μεταφέροντας το ωφέλιμο φορτίο σε συγκεκριμένη τροχιά. Ωστόσο, επειδή η αποστολή του Ιανουαρίου 2025 προς τη Σελήνη απαιτούσε πολύ μεγαλύτερη ώθηση από τις αποστολές σε τροχιές κοντά στη Γη, το δεύτερο στάδιο του πυραύλου παρέμεινε στο διάστημα, περιπλανώμενο ανάμεσα σε χιλιάδες άλλα κομμάτια διαστημικών σκουπιδιών, τα οποία οι ενεργοί δορυφόροι πρέπει να αποφεύγουν.

Μόλις φέτος οι αστρονόμοι διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο τμήμα του πυραύλου, το οποίο είχε ήδη αδειάσει από καύσιμα και δεν μπορούσε πλέον να ελεγχθεί, ακολουθούσε τροχιά που κατέληγε στη Σελήνη. Η διευθύντρια των προγραμμάτων της NASA και του Dragon στη SpaceX, Τζουλιάνα Σάιμαν, δήλωσε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα: «Ουσιαστικά, ένας συνδυασμός της ηλιακής δραστηριότητας και των βαρυτικών δυνάμεων το έθεσε σε τροχιά προς τη Σελήνη».

Οι προσκρούσεις διαστημικών σκουπιδιών στη Σελήνη είναι σπάνιες. Τμήμα κινεζικού πυραύλου συνετρίβη στη Σελήνη τον Μάρτιο του 2022, αφού ολοκλήρωσε δοκιμαστική σεληνιακή αποστολή. Το 2009, η NASA προκάλεσε σκόπιμα την πρόσκρουση ενός σταδίου πυραύλου στη Σελήνη, προκειμένου να μελετήσει το νέφος σκόνης και πετρωμάτων που δημιουργήθηκε από τη σύγκρουση. Τα τελευταία χρόνια, αρκετά διαστημόπλοια που προορίζονταν για ήπια προσεδάφιση στη Σελήνη κατέληξαν να συντριβούν, μεταξύ αυτών η ρωσική αποστολή Luna-25 το 2023 και ο προσεδαφιστής της ινδικής αποστολής Chandrayaan-2 το 2019. Το ίδιο συνέβη και με τον ισραηλινό προσεδαφιστή Beresheet το 2019. Ανάμεσα στο φορτίο του βρίσκονταν και βραδύπορα (tardigrades), μικροσκοπικοί οργανισμοί γνωστοί για την εξαιρετική ανθεκτικότητά τους στην ακτινοβολία και σε ακραία περιβάλλοντα, οι οποίοι ενδέχεται να παραμένουν ακόμη στην επιφάνεια της Σελήνης.

Η Σάιμαν δήλωσε ότι η NASA και η SpaceX συζητούν τρόπους ώστε να αποτραπούν παρόμοιες προσκρούσεις στη Σελήνη στο μέλλον.

Την Τρίτη, η SpaceX ανακοίνωσε μικρότερες ζημιές από αυτές που ανέμενε η Wall Street, καθώς και σημαντική αύξηση των εσόδων της στην πρώτη τριμηνιαία οικονομική έκθεσή της ως εισηγμένη εταιρεία. Παρ' όλα αυτά, η μετοχή της υποχώρησε, καθώς οι επενδυτές εξακολουθούν να εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς την ικανότητα της εταιρείας να υλοποιήσει τις ιδιαίτερα φιλόδοξες δεσμεύσεις της.

Πηγή: The Guardian