H μέρα που βούτηξα στον Αχέροντα ποταμό

Δεν είχε τύχει να βρεθώ ποτέ στην Πάργα. Ένα μέρος ιδανικό για διακοπές καθώς βρίσκεται πολύ κοντά στα Επτάνησα (Λευκάδα, Κέρκυρα και Παξούς), έχει όμορφες παραλίες και πανέμορφα τοπία, ζεστούς και φιλόξενους κατοίκους, καλό φαγητό. Τι άλλο να ζητήσει κανείς; Πέρα από τα παραπάνω, το highlight της περιοχής είναι η βόλτα στον Αχέροντα, για την οποία πρέπει να υπολογίσετε μια μέρα του ταξιδιού σας καθώς περιλαμβάνει τρεις στάσεις που απαιτούν να αφιερώσετε χρόνο. Δεν είναι λίγο να κατεβαίνεις στον Κάτω Κόσμο. Απαιτεί χρόνο και προετοιμασία.

Μια μέρα στον Αχέροντα

Στάση Πρώτη: Το Νεκρομαντείο

Προτείνω να αρχίσετε την περιήγησή σας από το Νεκρομαντείο, καθώς θα σας βάλει στο κλίμα του Κάτω Κόσμου και θα δείτε με άλλο μάτι τις βόλτες σας στον Αχέροντα, είτε με τα πόδια ή με τη βάρκα. Άλλωστε το Νεκρομαντείο είναι το μοναδικό του είδους του που έχει διασωθεί σε αυτό το επίπεδο. Η ανασκαφή του έγινε στις δεκαετίες του 1950-60 και '70 (1958-1964 και 1976-1977) υπό την αιγίδα της Αρχαιολογικής Εταιρείας. Τα πρώτα αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή τοποθετούνται στην πρώιμη μυκηναϊκή εποχή και είναι τρεις παιδικοί τάφοι. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της αρχαιολογικής έρευνας, ο χώρος λειτουργούσε ως Νεκρομαντείο για δυο περίπου αιώνες, κατά την ελληνιστική εποχή ενώ κατά την κατάληψη της Μακεδονίας από τους Ρωμαίους πυρπολήθηκε το 167πΧ. Στη συνέχεια, κατοικήθηκε από Ρωμαίους. Στις αρχές του 18ου αιώνα στον χώρο οικοδομήθηκε η μονή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, που σώζεται μέχρι σήμερα, και το αντίστοιχο νεκροταφείο.

Κατά την επίσκεψη στο Νεκρομαντείο έχετε πολλά και ενδιαφέροντα να μάθετε για το πώς είχε στηθεί όλη αυτή η επικοινωνία με τους νεκρούς και πώς εντέλει πετύχαινε ο κόσμος να λάβει τους χρησμούς από ανθρώπους που βρίσκονταν στον Κάτω Κόσμο. Ειδικά αν πετύχετε στην ξενάγηση την ξεναγό και αρχαιολόγο Δήμητρα Δρόσου, δεν θα θέλετε να φύγετε από εκεί. Όση ώρα και να καθίσετε μαζί της, δεν θα βαρεθείτε να την ακούτε, καθώς μοιράζεται τις γνώσεις της με μια απίστευτη ευθύτητα και μεταδοτικότητα. Προτείνω να φοράτε άνετα παπούτσια που να μη γλιστράνε, άνετα ρούχα και οπωσδήποτε καπέλο. 

Τι ήταν τα Νεκρομαντεία της αρχαιότητας; Ήταν τα ειδικά μαντεία όπου πήγαινε ο κόσμος για να μπορέσει να επικοινωνήσει με τους νεκρούς του, που θα του αποκάλυπταν μυστικά για σοβαρά ζητήματα, τα οποία δεν ήταν δυνατόν να επιλυθούν αλλιώς. Όπως μπορείτε να φανταστείτε, αυτή η επικοινωνία δεν μπορούσε να γίνει με εύκολο τρόπο. Χρειαζόταν μια ειδική διαδικασία που κρατούσε κάποιους μήνες, ώστε να προετοιμαστεί το σώμα και η ψυχή για την επαφή με το… υπερπέραν. Γι’ αυτό και υπήρχαν χώροι στο Νεκρομαντείο όπου φιλοξενούνταν οι επισκέπτες για όσο διάστημα κρινόταν απαραίτητο από τους ιερείς. Η προετοιμασία του επισκέπτη γινόταν και αυτή σε τρία στάδια. Στο πρώτο στάδιο γινόταν η πρώτη επαφή με τους ιερείς, όπου τους εξηγούσε με λεπτομέρειες τι θέλει να μάθει, τον λόγο δηλαδή για τον οποίο βρισκόταν εκεί. Για να έρθει σε επαφή με τον νεκρό του ήταν απαραίτητο βέβαια και το απαραίτητο αντίτιμο, οι προσφορές και οι θυσίες στους θεούς. Αφού πραγματοποιούσε τις προσφορές, ο επισκέπτης ξεκινούσε την προετοιμασία του που περιλάμβανε ειδική νηστεία.

Η νηστεία αυτή γινόταν πιο αυστηρή όσο περισσότερο πλησίαζε στην επαφή με τον νεκρό του. Τι περιελάμβανε; Από τα ευρήματα οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ότι η δίαιτά του ήταν πλούσια σε όσπρια και δη κουκιά. Τα τελευταία, σε μεγάλες ποσότητες, μπορούν να προκαλέσουν κυάμωση που προκαλεί παραισθήσεις, κάτι που ήταν απαραίτητο για να πετύχει η διαδικασία της επικοινωνίας με τον νεκρό. Παράλληλα σε αυτό το στάδιο ο επισκέπτης έμπαινε στη διαδικασία κάθαρσης ψυχή τε και σώματι.

Το τρίτο στάδιο –το πιο κομβικό- είναι η επικοινωνία με τον νεκρό. Στον κάτω όροφο του Νεκρομαντείου, σε ειδική αίθουσα, μεταφερόταν ο επισκέπτης, αφού είχε υποστεί την παραπάνω κάθαρση. Σε ένα σκοτεινό μέρος ερχόταν σε επαφή με τον νεκρό του. Πιστεύεται ότι όντως του εμφάνιζαν ένα ομοίωμα (φάντασμα). Στις ανασκαφές έχουν βρεθεί μεταλλικά αντικείμενα. Η ερμηνεία των ειδικών έχει να κάνει με τις συνθήκες ψευδαισθήσεων που ήθελαν να δημιουργήσουν, ώστε η διαδικασία να είναι ακόμη πιο πειστική. Πιστεύεται λοιπόν ότι οι άλλοι ιερείς έκαναν θορύβους με τα μεταλλικά αντικείμενα, από την πίσω πλευρά του τοίχου, ώστε το σκηνικό να είναι όσο πιο αληθοφανές αλλά και απόκοσμο γίνεται. Στη συνέχεια, ο επισκέπτης έφευγε από την πίσω έξοδο του Νεκρομαντείου, ώστε να μην συναντηθεί με κάποιον άλλον επισκέπτη.

Τελευταία στάση στο Νεκρομαντείο: η πραγματική κατάβαση στον Άδη

Το highlight του Νεκρομαντείου είναι η κάτω αίθουσα, όπου κατεβαίνεις με μια αρκετά στενή σκάλα. Είναι σαν μια κρύπτη, αλλά όταν κατεβαίνεις κάτω συνειδητοποιείς ότι είναι αρκετά μεγάλη. Οι έρευνες δεν έχουν αποδείξει ποια ήταν η χρησιμότητά της. Το πιο πιθανό ήταν να τη χρησιμοποιούσαν για κάποιες ιδιαίτερες τελετές μύησης. Άλλες πάλι θεωρίες συνδέουν τη λειτουργία της με καταφύγιο για προστασία ενάντια στους εχθρούς.

Η οροφή της είναι τοξωτή ενώ το πάτωμά της είναι πετρώδες και ανώμαλο, σαν να ήθελαν εσκεμμένα να δυσκολέψουν όποιον ήθελε να τη διασχίσει από τη μιαν άκρη στην άλλη. Το πιο εντυπωσιακά τρομακτικό σε σχέση με αυτήν την κρύπτη είναι ότι έχουν πετύχει να απουσιάζει ολοσχερώς η ηχώ. Γεγονός που καθιστά την εμπειρία της κατάβασης πολύ απόκοσμη. Δεν μπορείς να παραμείνεις για πολλή ώρα εκεί μέσα, ένα παράξενο συναίσθημα σε καταλαμβάνει. Και σκέφτεσαι μέσα σου: «Τώρα κατέβηκα για λίγο στον Άδη». 

Στάση Δεύτερη: Βαρκάδα στις εκβολές του Αχέροντα και φαγητό στον Πατέρα

Αφού ο επισκέπτης έχει μυηθεί στα μυστικά του Νεκρομαντείου και έχει κατέβει και στον... Άδη, είναι προετοιμασμένος για μια βαρκάδα στον Αχέροντα, τον ποταμό που κατά την αρχαιότητα ένωνε τον πάνω με τον Κάτω Κόσμο. Ο ποταμός αυτός είχε συνδεθεί με την Πύλη στον Άδη. Ο Ερμής μετέφερε τις ψυχές και τις παρέδιδε στον Χάροντα, τον βαρκάρη που τις μετέφερε στην απέναντι όχθη, αρκεί βέβαια να είχαν να του παραδώσουν έναν οβολό. Η Πύλη του Άδη βρισκόταν στην Αχερουσία Λίμνη, στο σημείο που συναντιόταν ο Αχέροντας με άλλους δυο ποταμούς, πολύ κοντά στις εκβολές του και τη συνάντησή του με το Ιόνιο Πέλαγος. 

Η βαρκάδα στις εκβολές του Αχέροντα, στο παραθαλάσσιο χωριό Αμμουδιά περιλαμβάνει μια μεγάλη βόλτα στον ποταμό, η οποία ενδέχεται να τροποποιηθεί ανάλογα με τον καιρό. Ο εκάστοτε βαρκάρης διηγείται με ιδιαίτερη θεατρικότητα την ιστορία του ποταμό, που αποτελούσε την Πύλη του Κάτω Κόσμου, ενώ παράλληλα ο επισκέπτης απολαμβάνει τη φύση. Και αν είναι τυχερός μπορεί να δει κάποιο κορμοράνο. Δυστυχώς εγώ δεν πρόλαβα να τον δω...

Ο βαρκάρης -στη δική μας περίπτωση ο Χρήστος- όταν φτάνει στο παρακλάδι του Αχέροντα, διηγείται την ιστορία του Αχιλλέα, πώς τον βούτηξε η μητέρα του, η Θέτιδα, σε εκείνο το συγκεκριμένο σημείο του ποταμού, χαρίζοντάς του την αθανασία -ή σχεδόν γιατί ένα σημείο του σώματός του έμεινε εκτός, η πτέρνα του. Πάντως ο βαρκάρης βουτά τον κουβά του στο νερό του ποταμού και το μοιράζει στους επιβάτες, ώστε να ρίξουν πάνω τους και να κερδίσουν μερικά χρόνια αθανασίας! Μην το πιείτε πάντως! Δεν το συνιστά!

Η βαρκάδα ολοκληρώνεται με μια βόλτα στη θάλασσα, καθώς η βάρκα περνά το Δέλτα του ποταμού και επιστρέφει τον κόσμο στη Γη και στον πάνω κόσμο. Στη δική μας περίπτωση, ο καιρός δεν το επέτρεψε, οπότε η βόλτα μας περιορίστηκε στον ποταμό και δεν μπήκαμε για λίγο στο Ιόνιο πέλαγος και τα πανέμορφα νερά του, που θαυμάσαμε από μακριά.

Μετά τη βαρκάδα, συνήθως ανοίγει η όρεξη. Οπότε είναι ένα ιδανικό σημείο για ένα διάλειμμα, να πάρετε δυνάμεις. Η οικογενειακή ταβέρνα Πατέρας -ιδιοκτήτης ο αδερφός του Χρήστου, του βαρκάρη- έχει ό,τι θαλασσινό καλούδι μπορείτε να φανταστείτε.

Στάση Τρίτη: Στις πηγές του Αχέροντα, στο χωριό Γλυκή

Το χωριό που βρίσκονται οι πηγές του Αχέροντα ονομάζεται Γλυκή. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, το νερό του ποταμού ήταν πικρό καθώς στην περιοχή κατοικούσε ένας φοβερός δράκος που δηλητηρίαζε το νερό. Κάποια στιγμή ο Άγιος Δονάτος,  πολιούχος της Μητρόπολης Παραμυθιάς Θεσπρωτίας, λέγεται ότι σκότωσε αυτόν τον δράκο. Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα τα νερά του ποταμού έγιναν γλυκά. Και από εκεί αντλεί την ονομασία του το χωριό «Γλυκή». 

Το προτείνω ως τρίτη στάση στη διαδρομή καθώς εδώ βλέπουμε μια άλλη πτυχή του Αχέροντα, πιο φωτεινή. Βγαίνουμε από τον Άδη και εισερχόμαστε σε ένα μαγικό φυσικό τοπίο και αρκετά άγριο που μας καλεί να το εξερευνήσουμε. Εδώ θα πρέπει να προβλέψετε αρκετή ώρα, οπότε θα μπορούσε να τοποθετηθεί και πρώτο στη λίστα της ημέρας σας ή να του αφιερώσετε και μια ολόκληρη μέρα, ανάλογα με το πόσο χρόνο είστε διατεθειμένοι να διαθέσετε. Εγώ προσωπικά, όταν επιστρέψω στην περιοχή, θα αφιερώσω μια μέρα μόνο στο συγκεκριμένο κομμάτι της διαδρομής καθώς είναι το πιο μαγικό, ενώ είναι συνδεδεμένο και με πλήθος δραστηριοτήτων, όπως rafting -σε εύκολη πίστα- αναρρίχηση, ιππασία, καγιάκ, ποδηλασία και φυσικά πεζοπορία. Προετοιμάζοντας το ταξίδι σας στην περιοχή, μπορείτε να ενημερωθείτε για τις δραστηριότητες και να έχετε ήδη κλείσει αυτή που σας ταιριάζει.

Αν δεν έχετε κλείσει κάποια δραστηριότητα, θα πρότεινα σίγουρα την πεζοπορία στα πλάγια αλλά και κατά μήκος του ποταμού. Εκεί θα ανακαλύψετε μόνοι σας τις ομορφιές του φυσικού τοπίου, τη χλωρίδα και την πανίδα του - έχει κάτι πανέμορφες μοβ λιβελούλες (δυστυχώς δεν κατάφερα να τις αποτυπώσω σωστά με τον φωτογραφικό μου φακό) που πετούν σε διάφορα σημεία του- ενώ μπορείτε να δοκιμάσετε και να βουτήξετε. Λένε πως τα νερά του Αχέροντα είναι πολύ παγωμένα. Θεωρώ ότι το λένε όσοι έχουν βρεθεί εκεί το καλοκαίρι με την τεράστια διαφορά θερμοκρασίας με το εξωτερικό περιβάλλον. Εγώ πήρα την απόφαση να βουτήξω -πόσες φορές σου δίνονται τέτοιες ευκαιρίες, σκέφτηκα- αλλά έκανα το λάθος να προσπαθήσω και να κολυμπήσω. Δεν το συνιστώ καθώς το ποτάμι έχει πολλά και δυνατά ρεύματα σε διάφορα σημεία του, που εύκολα μπορούν να σας παρασύρουν. Και έπειτα χρειάζεσαι είτε βοήθεια από άλλους τολμηρούς που βούτηξαν μαζί σου -όπως στη δική μου περίπτωση- είτε αρκετή δύναμη ώστε να πιαστείς από κάποιον βράχο και να ισορροπήσεις μέχρι το επόμενο ρέμα... 

Αν ήταν παγωμένα τα νερά στα μέσα Μαΐου; Προφανώς και ήταν αρκετά έως πολύ. Αλλά αυτήν την περίοδο αν δοκιμάσετε να βουτήξετε στη θάλασσα, κάτι που πολλοί από εμάς έχουμε κάνει ήδη, θα τη βρείτε επίσης πολύ παγωμένη. Η διαφορά που βρήκα εγώ ήταν ότι έμεινε στο σώμα μου μια φρεσκάδα που κράτησε για πολλή ώρα αφότου είχα βγει. Αλλά ήταν ένα πολύ ευχάριστο και αναζωογονητικό συναίσθημα και κάτι που θα πρότεινα ανεπιφύλακτα. Και φυσικά εννοείται ότι θα το ξαναέκανα!

Επιστρέφοντας στην Πάργα

Κατά την επιστροφή στην Πάργα αξίζει να πάτε μια βόλτα κατά μήκος του Λιμανιού. Είναι πανέμορφα και το πρωί και το βράδυ. Αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι σε νησί. Πιο πέρα από το λιμάνι, μπορείτε να κάνετε μπάνιο στην παραλία Λούτσα, που είναι προέκταση της παραλίας Μονολίθι, η οποία είναι η μεγαλύτερη της Ευρώπης. Άλλες παραλίες του νησιού, όμορφες, οργανωμένες και με γαλαζοπράσινα νερά είναι ο Βράχος και ο Λίχνος. 

Στην παραλία έχει πολλά καφέ και εστιατόρια, για να φάτε ή να πιείτε καφέ πάνω στη θάλασσα. Μην αμελήσετε να επισκεφθείτε το ζαχαροπλαστείο Terra. Κοιτάξτε τη βιτρίνα του και επιλέξτε το γλυκό που προτιμάτε. Είναι όλα πολύ φρέσκα και φτιαγμένα με αγάπη. Για φαγητό και ποτό κοντά στο λιμάνι θα πρότεινα το εστιατόριο Ergio, με επιλογές για όλα τα γούστα, όμορφη θέα και πολύ δυνατά κοκτέιλ.

Αξίζει σίγουρα να αφιερώσετε λίγο χρόνο να ρεμβάσετε την υπέροχη θέα του κάστρου που δεσπόζει ψηλά στο δεξιά του λιμανιού (δυστυχώς δεν καταφέραμε να το επισκεφτούμε- μένει για το επόμενο ταξίδι), αλλά και τη μικρή εκκλησίτσα που φαίνεται απέναντι, όπου ενδέχεται να πετύχετε μάλιστα και να γίνεται κάποια βάπτιση ή γάμος.

Παράλληλα, αξίζει να περιπλανηθείτε στα σοκάκια της Πάργας. Θυμίζει σίγουρα νησί -του Ιονίου θα έλεγα εγώ- με τα μικρά του καντούνια. Εκεί θα πετύχετε καλαίσθητα τουριστικά μαγαζάκια, καφέ και εστιατόρια αλλά και ένα μουσείο Ελιάς!

Το Μουσείο Ελιάς της Πάργας

Ο Ηλίας Λιάκρης και οι γιοί του είναι εκείνοι που πήραν στα χέρια τους ένα παλιό ελαιοτριβείο που δεν δούλευε πλέον, το μετέτρεψαν σε μουσείο ενώ παράλληλα διοργανώνουν βραδιές olive και wine tasting. Έχουν το δικό τους ελαιόλαδο, το Brand Paragea, ενώ παράγουν και διάφορα προιόντα από την ελιά που θα τα βρείτε στο κατάστημα του Μουσείου. Η ξενάγηση από τον Ηλία Λιάκρη είναι μια μοναδική εμπειρία, καθώς μιλά με αγάπη για το μουσείο αυτό, που ο ίδιος άνοιξε με μεράκι και εργατικότητα, ενώ ποτέ δεν σταματά να κάνει σχέδια για να αυξήσει την επισκεψιμότητα και τις δραστηριότητες που προσφέρει στον κόσμο. Επειδή η οικογένεια γνωρίζει από καλό φαγητό, στα επόμενα σχέδιά του είναι να προσφέρει βραδιές γευσιγνωσίας, όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να κάτσει σε ειδικά διαμορφωμένα τραπέζια και να απολαύσει πιάτα που θα έχουν ετοιμάσει στην κουζίνα που βρίσκεται στον επάνω όροφο. Παράλληλα, η οικογένεια έχει στην ιδιοκτησία της και ένα πανέμορφο εστιατόριο, το Aegis, βρίσκεται στο λιμάνι της πόλης και εδώ μπορείτε να δοκιμάσετε πολύ γευστικά πιάτα, φτιαγμένα με μεράκι, σε ένα μενού που συνεχώς ανανεώνεται, ακολουθώντας τις σύγχρονες τάσεις της γαστρονομίας. 

Για ποτάκι, φαγητό και... πρόταση γάμου στο Med

Ένα πολύ καλαίσθητο εστιατόριο στην Πάργα, ιδιοκτησία του Φανή Σκάρπου, Αντιδήμαρχου τουρισμού, με θέα στο κάστρο, είναι το ιδανικό μέρος είτε για ένα όμορφο ρομαντικό γεύμα είτε για ένα χαλαρό ποτό με καλή πάντα παρέα. 

Όπως μας αποκάλυψε ο ιδιοκτήτης, η Πάργα -και ειδικά το συγκεκριμένο μαγαζί- έχει παράδοση στις προτάσεις γάμου. Την επόμενη φορά που θα σκεφτείτε να κάνετε μια πρόταση, να το έχετε στο νου σας. Το προσωπικό είναι εκπαιδευμένο σε αυτό το σκοπό και μπορούν να σας βοηθήσουν να υλοποιήσετε την ιδεά σας με τα καλύτερα δυνατά μέσα, ανάλογα με το budget που διαθέτετε.

Ευχαριστούμε για τη φιλοξενία τον Νίκο Ζαχαριά, Δήμαρχο Πάργας, τον Φάνη Σκάρπος, Αντιδήμαρχος Τουρισμού, τον Σπύρο Πιτσαρό, Δημοτικό Σύμβουλο και Υπεύθυνο Τουριστικής Προβολής καθώς και το ξενοδοχείο Βυζάντιο, όπου και μείναμε.