Ευρωπαϊκή Ημέρα Θάλασσας

Κάθε χρόνο στις 20 Μαΐου γιορτάζεται η Ευρωπαϊκή Ημέρα Θάλασσας. Ο σκοπός του εορτασμού είναι να φέρει κοντά τη ναυτιλιακή κοινότητα με αντιπροσωπείες των ευρωπαϊκών θεσμών, ερευνητές και τη κοινωνία των πολιτών ώστε να υπάρξει διάλογος για τους κανόνες που πρέπει να διέπουν την πρώτη παγκοσμιοποιημένη οικονομική δραστηριότητα. Κανόνες που να σέβονται το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Φέτος ο εορτασμός έγινε στον Πειραιά και ήταν αφιερωμένος στα λιμάνια, στις ακτές και στη γαλάζια ανάπτυξη.

Περισσότερο από το 90% του ευρωπαϊκού εμπορίου γίνεται μέσω της θάλασσας. Περισσότεροι από 200 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε παράκτιες περιοχές, 88 εκ. δουλεύουν στις περιοχές αυτές, ενώ 5,4 εκ. απ’ αυτούς απασχολούνται στο θαλάσσιο τομέα. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα αναμένεται αυτά τα νούμερα να αυξηθούν αφού σε λίγα χρόνια η μπλε οικονομία θα είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός τομέας στο κόσμο. Δίνει όμως αυτό την άδεια στη ναυτιλία να ρυπαίνει;

Σύμφωνα με τον Γερμανικό Οργανισμό Προστασίας της Φύσης και του Περιβάλλοντος (NABU), στην Ευρώπη κάθε χρόνο 50.000 άτομα βρίσκουν πρόωρο θάνατο λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προκαλείται από τη ναυσιπλοΐα στα ευρωπαϊκά ύδατα. Ο NABU, που διεξάγει μετρήσεις ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πολλά ευρωπαϊκά λιμάνια, με αφορμή τον εορτασμό στον Πειραιά και σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία έκανε μια τέτοια μέτρηση και στον Πειραιά όπου διαπιστώθηκαν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων. Ενώ η επιβάρυνση στον αστικό ιστό κυμαίνεται συνήθως στα 3000-5000 σωματίδια ανά κυβικό εκατοστό αέρα, στον τερματικό σταθμό κρουαζιερόπλοιων στον Πειραιά διαπιστώθηκε συγκέντρωση πάνω από 100.000 σωματιδίων.

«Η ναυτιλία είναι σχεδόν ο μοναδικός κλάδος της ευρωπαϊκής οικονομίας που δεν καλύπτεται από την κλιματική νομοθεσία» θα πει στην A.V ο Σωτήρης Ράπτης της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής οργάνωσης TRANPORT & ENVIRONMENT που προωθεί τις βιώσιμες μεταφορές. Ο κ. Ράπτης, που ήρθε στην Αθήνα για να συμμετέχει στις συζητήσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια του τριήμερου εορτασμού, μας ανέφερε ότι οι εκπομπές από τις θαλάσσιες μεταφορές έχουν αυξηθεί κατά 70% από το 1990 ενώ αναμένεται να αυξηθούν από 50-250% μέχρι το 2050. Ποσοστό που θα αντιπροσωπεύει το 6-14% των παγκόσμιων εκπομπών CO2 έναντι 2,7% που ήταν το 2012. «Τη στιγμή που τα τέλη που επιβαρύνουν τις οδικές μεταφορές (διόδια) είναι 15 δις ευρώ ετησίως και 35 δις ευρώ ο φόρος για τα καύσιμα, η ναυτιλία πληρώνει μηδενικό φόρο στα καύσιμα» αναφέρει ο κ. Ράπτης.

Ένα άλλο θέμα που αναδείχτηκε από την περιβαλλοντική οργάνωση SHIPBREAKING PLATFORM, ήταν και η διάλυση των πλοίων όταν αυτά ολοκληρώσουν τον κύκλο ζωής τους. Παρά το γεγονός ότι στην Ευρώπη υπάρχουν κανόνες που θέτουν τις προϋποθέσεις για την ασφαλή διάλυση των πλοίων και σύγχρονες εγκαταστάσεις ανακύκλωσης πλοίων, οι πλοιοκτήτες για να αποφύγουν το κόστος στέλνουν τα πλοία στην Ασία σε εγκαταστάσεις κατώτερης ποιότητας όπου τα πλοία διαλύονται απευθείας σε παραλίες.

«Τα πλοία που οδηγούνται για διάλυση περιέχουν επικίνδυνα τοξικά υλικά και βαρέα μέταλλα που τα διαλυτήρια πλοίων στο Μπαγκλαντές και στο Πακιστάν δεν έχουν τις υποδομές για την ασφαλή διαχείριση τους. Τα υλικά αυτά καταλήγουν στη θάλασσα με όλες τις συνέπειες για το περιβάλλον και την υγεία των ντόπιων. Επιπλέον στις εγκαταστάσεις αυτές το 20% των εργαζομένων είναι παιδιά που δουλεύουν χωρίς καμία προφύλαξη. Δυστυχώς η πλειοψηφία των πλοιοκτητών, που ανάμεσα τους βρίσκονται και πάρα πολλοί Έλληνες, δεν νιώθουν καμία ευθύνη γι’ αυτή τη κατάσταση» θα μας πει η εκπρόσωπος της οργάνωσης Patrizia Heidegger.

Ο πρώην ευρωβουλευτής Νίκος Χρυσόγελος εκπροσωπώντας την περιβαλλοντική οργάνωση ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS εξήγησε πως απ’ αυτή τη πρακτική της παράνομης διάλυσης των πλοίων στην Ασία δεν χάνει μόνο το περιβάλλον και οι ντόπιοι πληθυσμοί αλλά και η Ευρώπη αφού χάνει πρώτες ύλες και θέσεις εργασίας. «Η Ελλάδα ως η μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη στην Ευρώπη πρέπει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στο πρασίνισμα των πλοίων» ανέφερε ο κ. Χρυσόγελος.

Τη στιγμή που η ΕΕ προωθεί τη γαλάζια ανάπτυξη και ηγείται σε παγκόσμιο επίπεδο στη λήψη μέτρων ενάντια στη κλιματική αλλαγή, θα πρέπει να πάρει και μέτρα για τη ναυτιλία. Μια κάποια αρχή έγινε με το νέο κανονισμό που ψήφισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και υποχρεώνει τους πλοιοκτήτες που χρησιμοποιούν τα ευρωπαϊκά λιμάνια να παρακολουθούν και να καταγράφουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα των πλοίων τους. Ωστόσο αυτό δεν είναι αρκετό. Θα πρέπει να τεθούν στόχοι και στη ναυτιλία και όπως και σε όλους τους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας. Μόνο τότε η ναυτιλία θα μπορεί από πρόβλημα να γίνει λύση για την Κλιματική Αλλαγή.