ICAP CRIF
Περιβαλλον

Πόσο βιώσιμη είναι τελικά η επιχείρηση πίσω από ένα προϊόν;

Από την επιχείρηση και τους προμηθευτές της, στα ESG δεδομένα, την αξιόπιστη αξιολόγηση και τη στρατηγική βελτίωσης
Χαρά Αλεξανδροπούλου
Χαρά Αλεξανδροπούλου
6’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

ICAP CRIF: Ολοκληρωμένες λύσεις ESG αξιολόγησης για τις επιχειρήσεις

Όταν αγοράζουμε ένα προϊόν, συνήθως κοιτάζουμε την τιμή, την ποιότητα, τη συσκευασία, ίσως και την εταιρεία που το παράγει. Σπάνια σκεφτόμαστε όλα όσα έχουν προηγηθεί μέχρι να φτάσει στα χέρια μας. Από πού προήλθαν οι πρώτες ύλες; Πόση ενέργεια χρειάστηκε για την παραγωγή του; Ποιοι άνθρωποι εργάστηκαν για να δημιουργηθεί και κάτω από ποιες συνθήκες; Και τι γνωρίζουμε πραγματικά για τους προμηθευτές που συμμετείχαν σε αυτή τη διαδρομή;

Για μια επιχείρηση, αυτά τα ερωτήματα δεν είναι καθόλου θεωρητικά. Συνδέονται άμεσα με τον τρόπο που λειτουργεί, τις συνεργασίες που επιλέγει, τους κινδύνους που καλείται να διαχειριστεί και, τελικά, τη βιωσιμότητά της. Γιατί η εικόνα μιας εταιρείας δεν διαμορφώνεται μόνο από όσα συμβαίνουν μέσα στις εγκαταστάσεις της. Επηρεάζεται και από ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της.

Η βιωσιμότητα δεν σταματά στην πόρτα της επιχείρησης

Η ποιότητα εξακολουθεί να είναι βασικό κριτήριο για την επιλογή ενός προϊόντος. Σήμερα, όμως, η έννοιά της έχει διευρυνθεί. Δεν αφορά μόνο την αντοχή, την απόδοση ή τη χρηστικότητά του, αλλά και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργήθηκε.

Οι σύγχρονες επιχειρήσεις χρειάζεται να γνωρίζουν την προέλευση των πρώτων υλών τους, την περιβαλλοντική επίδοση των προμηθευτών τους, τις εργασιακές και κοινωνικές πρακτικές που ακολουθούνται στην αλυσίδα αξίας, αλλά και την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές που συνδέονται με τη δραστηριότητά τους. Στην ίδια εικόνα περιλαμβάνονται οι μηχανισμοί εταιρικής διακυβέρνησης, η κανονιστική συμμόρφωση και οι διαδικασίες πρόληψης λειτουργικών κινδύνων.

Εδώ βρίσκεται και μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Μια επιχείρηση μπορεί να έχει άμεσο έλεγχο των δικών της λειτουργιών, δεν έχει όμως απαραίτητα την ίδια εικόνα για δεκάδες ή εκατοντάδες προμηθευτές και συνεργάτες. Ένας προμηθευτής με ανεπαρκείς περιβαλλοντικές πρακτικές, προβλήματα υγείας και ασφάλειας ή αδύναμους μηχανισμούς διακυβέρνησης μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για ολόκληρη την αλυσίδα. Αντίθετα, μια υπεύθυνη συνεργασία μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και την ανθεκτικότητα της επιχείρησης.

Γι' αυτό η αξιολόγηση της εφοδιαστικής αλυσίδας δεν είναι απλώς μια διαδικασία συμμόρφωσης. Είναι ένα σημαντικό εργαλείο για τη διαχείριση των επιχειρηματικών κινδύνων.

Από τις δεσμεύσεις στα δεδομένα

Πολλές επιχειρήσεις έχουν ήδη διαμορφώσει πολιτικές βιωσιμότητας και έχουν θέσει περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους. Το επόμενο, ουσιαστικό βήμα είναι να μπορούν να αποδείξουν την πρόοδό τους. Και αυτό προϋποθέτει αξιόπιστα, οργανωμένα και επικαιροποιημένα δεδομένα.

Η ESG στρατηγική βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος, Environmental, αφορά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας επιχείρησης: την ενέργεια, τις εκπομπές, τα απόβλητα, τη χρήση νερού, την κυκλική οικονομία και τη συνολική περιβαλλοντική διαχείριση. Ο δεύτερος, Social, περιλαμβάνει το ανθρώπινο δυναμικό, την υγεία και την ασφάλεια, τη διαφορετικότητα, την εκπαίδευση, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις σχέσεις με την κοινωνία. Ο τρίτος, Governance, αφορά τη δεοντολογία, την κανονιστική συμμόρφωση, την καταπολέμηση της διαφθοράς, τους εσωτερικούς ελέγχους και τη διαχείριση κινδύνων.

Όλα αυτά χρειάζεται να καταγράφονται με συνέπεια και να τεκμηριώνονται όπου απαιτείται. Διαφορετικά, κάθε αίτημα από έναν πελάτη, μια τράπεζα ή έναν επενδυτή μπορεί να μετατρέπεται σε μια καινούργια, αποσπασματική διαδικασία συλλογής πληροφοριών.

Η αξία των ESG δεδομένων, βέβαια, δεν βρίσκεται στο πόσα είναι, αλλά στο τι μπορεί να κάνει μια επιχείρηση με αυτά. Να καταλάβει πού βρίσκεται σήμερα, να εντοπίσει τα σημεία που χρειάζονται βελτίωση και να αποφασίσει ποιες ενέργειες πρέπει να προηγηθούν.

Τι μας λέει πραγματικά μια ESG αξιολόγηση;

Η συλλογή πληροφοριών είναι η αρχή. Για να αποκτήσουν ουσιαστική αξία, χρειάζεται να ενταχθούν σε μια δομημένη και συγκρίσιμη διαδικασία αξιολόγησης. Μέσα από αυτήν, μια επιχείρηση μπορεί να αναγνωρίσει τα δυνατά της σημεία, να εντοπίσει τους ESG κινδύνους που χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή και να καταλάβει πώς συγκρίνεται με άλλες εταιρείες του κλάδου της. Μπορεί, επίσης, να θέσει πιο ρεαλιστικούς στόχους και να ιεραρχήσει τις επόμενες κινήσεις της.

Ένα ESG score ή rating, λοιπόν, δεν είναι ένα επικοινωνιακό σήμα που απλώς προστίθεται στην εταιρική εικόνα. Είναι μια αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης και, κυρίως, μια βάση για καλύτερες αποφάσεις. Η πραγματική του αξία φαίνεται σε όσα ακολουθούν: στον σχεδιασμό συγκεκριμένων ενεργειών, στην εφαρμογή τους και στη συστηματική παρακολούθηση της προόδου.

Παράλληλα, όσο τα ESG Ratings αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα στις χρηματοδοτήσεις, στις επενδυτικές αποφάσεις και στις επιχειρηματικές συνεργασίες, τόσο πιο σημαντικό γίνεται να γνωρίζουμε πώς ακριβώς προκύπτουν. Ποια δεδομένα χρησιμοποιούνται; Ποια μεθοδολογία ακολουθείται; Πόσο ανεξάρτητη και διαφανής είναι η αξιολόγηση;

Ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα ESG Ratings

Σε αυτό το πεδίο έρχεται να παρέμβει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/3005, ο οποίος θεσπίζει ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διαφάνεια και την ακεραιότητα των δραστηριοτήτων ESG Ratings. Το πλαίσιο εφαρμόζεται από τις 2 Ιουλίου 2026 και θέτει τους παρόχους ESG Ratings που δραστηριοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπό την άμεση εποπτεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA).

Ο Κανονισμός αντιμετωπίζει το ESG Rating ως διακριτή υπηρεσία της αγοράς. Σύμφωνα με τον ορισμό του, μπορεί να είναι γνώμη, βαθμολογία ή συνδυασμός των δύο σχετικά με το ESG προφίλ, τους κινδύνους ή τις επιπτώσεις μιας αξιολογούμενης οντότητας ή ενός προϊόντος, με βάση συγκεκριμένη μεθοδολογία και σύστημα κατηγοριών αξιολόγησης.

Με τις νέες απαιτήσεις ενισχύονται η εποπτεία των παρόχων, η διαφάνεια των μεθοδολογιών, η διαχείριση πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων και η ποιότητα των αξιολογήσεων. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει συμπληρωματικά τεχνικά πρότυπα για τις διαδικασίες αδειοδότησης και αναγνώρισης των παρόχων.

Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι σαφές: δεν αρκεί να διαθέτουν μια ESG βαθμολογία. Έχει σημασία ποιος την εκδίδει, με ποια δεδομένα και με ποια μεθοδολογία.

Από την αυτοαξιολόγηση στη συνολική εικόνα της επιχείρησης

Σε αυτή την ανάγκη απαντά η παγκόσμια ψηφιακή πλατφόρμα Synesgy, η οποία βοηθά τις επιχειρήσεις να συγκεντρώνουν και να διαχειρίζονται τις πληροφορίες βιωσιμότητάς τους μέσα από μια οργανωμένη διαδικασία ESG αυτοαξιολόγησης.

Μέσα από την πλατφόρμα, μια επιχείρηση μπορεί να αποκτήσει ESG score, πιστοποιητικό, συγκριτική αξιολόγηση και εξατομικευμένο action plan. Παράλληλα, έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει τα δυνατά της σημεία και τις περιοχές που χρειάζονται βελτίωση, συγκεντρώνοντας τα δεδομένα της σε μια κοινή βάση που μπορεί να αξιοποιήσει ξανά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα εργαλεία που απευθύνονται σε επιχειρήσεις με εκτεταμένα δίκτυα προμηθευτών. Η πλατφόρμα επιτρέπει την πρόσκλησή τους στη διαδικασία αξιολόγησης, την παρακολούθηση της συμμετοχής τους και τη συλλογή οργανωμένων ESG πληροφοριών. Με αυτόν τον τρόπο, η επιχείρηση αποκτά μεγαλύτερη διαφάνεια στην εφοδιαστική της αλυσίδα και μπορεί να εντοπίζει εγκαίρως λειτουργικούς κινδύνους ή σημεία που χρειάζονται περαιτέρω προσοχή.

Έτσι, η εικόνα δεν περιορίζεται πλέον στην ίδια την εταιρεία, αλλά επεκτείνεται στο ευρύτερο επιχειρηματικό περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί.

Η αξιολόγηση με την εμπειρία της CRIF

Το επόμενο βήμα είναι η ανεξάρτητη και τεκμηριωμένη αξιολόγηση της ESG επίδοσης. Η CRIF Synesgy Ratings, εταιρεία με έδρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αξιοποιεί την πολυετή εμπειρία της CRIF στις αξιολογήσεις και στην επιχειρηματική πληροφόρηση, προσφέροντας λύσεις για επιχειρήσεις διαφορετικού μεγέθους και επιπέδου ESG ωριμότητας. Μέσω της ICAP CRIF, οι επιχειρήσεις στην ελληνική αγορά μπορούν να ακολουθήσουν μια ολοκληρωμένη διαδρομή αξιολόγησης, από τη συλλογή των ESG δεδομένων μέχρι την απόκτηση ενός CRIF Synesgy Rating.

Οι διαθέσιμες λύσεις καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες. Το ESG Rating Smart προσφέρει αυτοματοποιημένη αξιολόγηση, συνδυάζοντας τις απαντήσεις του ερωτηματολογίου Synesgy με στατιστικές πληροφορίες και ιδιόκτητα δεδομένα του Ομίλου CRIF, με στόχο την αξιολόγηση του προφίλ βιωσιμότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Το ESG Rating Core περιλαμβάνει τη συμμετοχή αναλυτών και συνδυάζει εταιρικές γνωστοποιήσεις, απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο, τεκμηρίωση και δεδομένα του Ομίλου CRIF. Για μεγαλύτερες επιχειρήσεις και σύνθετους οργανισμούς, το ESG Rating Pro προσφέρει πιο αναλυτική αξιολόγηση, προσαρμοσμένη στις ανάγκες τους.

Σε κάθε περίπτωση, ο στόχος δεν είναι απλώς η παραγωγή ενός αποτελέσματος. Είναι να αποκτήσει η επιχείρηση μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το προφίλ βιωσιμότητάς της, τους κινδύνους που αντιμετωπίζει, τις πρακτικές διαχείρισης που εφαρμόζει και τα σημεία στα οποία χρειάζεται να προχωρήσει.

Η αξιολόγηση έχει αξία όταν οδηγεί σε αλλαγές

Η διαδρομή προς μια πιο ολοκληρωμένη ESG στρατηγική ξεκινά από την ίδια την επιχείρηση και τους προμηθευτές της. Συνεχίζεται με τη συλλογή και την οργάνωση των δεδομένων, την αξιολόγηση μέσω του Synesgy και την απόκτηση ενός τεκμηριωμένου CRIF Synesgy Rating. Το σημαντικότερο, όμως, είναι όσα ακολουθούν: ο εντοπισμός των κενών και η μετατροπή των αποτελεσμάτων σε συγκεκριμένες προτεραιότητες και ενέργειες βελτίωσης.

Άλλωστε, δεν υπάρχει μία ενιαία ESG στρατηγική που να ταιριάζει σε όλες τις επιχειρήσεις. Οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με τον κλάδο, το μέγεθος, το επιχειρηματικό μοντέλο, τη γεωγραφική παρουσία, αλλά και τις σχέσεις με πελάτες, προμηθευτές και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Γι' αυτό και μια αξιόπιστη αξιολόγηση έχει αξία όταν βοηθά τη διοίκηση να καταλάβει πού βρίσκεται και ποιο είναι το επόμενο ουσιαστικό βήμα, όχι όταν προσφέρει απλώς μια γενική ετικέτα.

Τελικά, πόσο βιώσιμη είναι η επιχείρηση πίσω από ένα προϊόν; Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στις υποσχέσεις της ή σε ένα μήνυμα πάνω στη συσκευασία. Βρίσκεται στις επιλογές που κάνει καθημερινά, στους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεται, στον τρόπο που διαχειρίζεται τους πόρους και τους κινδύνους της, αλλά και στην ειλικρίνεια με την οποία αναγνωρίζει όσα χρειάζεται να αλλάξει.

Μια επιχείρηση δεν χρειάζεται να παρουσιάζεται ως τέλεια για να κάνει βήματα προς τη βιωσιμότητα. Χρειάζεται να ξέρει πού βρίσκεται, να μπορεί να το αποδεικνύει και να έχει τη διάθεση να γίνεται καλύτερη. Γιατί η ουσιαστική πρόοδος δεν αποτυπώνεται σε έναν αριθμό. Φαίνεται στις αποφάσεις που παίρνονται μετά από αυτόν.

ESG Leadership Talks Vidcast από την ICAP CRIF

Για τις επιχειρήσεις που θέλουν να κατανοήσουν καλύτερα τις εξελίξεις γύρω από το ESG, τα ESG Ratings και το νέο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, την 1η Δεκεμβρίου 2026, στις 15:00, η ICAP CRIF παρουσιάζει το ESG Leadership Talks Vidcast. Μέσα από μια ζωντανή συζήτηση με ειδικούς και στελέχη της αγοράς, θα αναλυθούν οι προκλήσεις, οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες που διαμορφώνουν τη σύγχρονη ESG στρατηγική. Η συμμετοχή είναι δωρεάν αλλά απαιτείται εγγραφή.

Δειτε περισσοτερα