Γαλάζια οικονομία

Η γαλάζια ή θαλάσσια οικονομία της Ε.Ε είναι ένας τεράστιος κλάδος με πάνω από 5 εκατομμύρια εργαζόμενους σε διάφορους τομείς όπως η αλιεία, οι μεταφορές, η θαλάσσια βιοτεχνολογία και οι υπεράκτιες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Ωστόσο όπως επισημαίνει η Επίτροπος Έρευνας και Καινοτομίας Μόιρα Γκέγκεν-Κουίν «γνωρίζουμε ίσως περισσότερα για την επιφάνεια της Σελήνης και του Άρη παρά για τον πυθμένα της Θάλασσας». Αν μάθουμε για το τι συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας θα αποκτήσουμε περισσότερες γνώσεις για τους ωκεάνιους πόρους και τη βιώσιμη χρήση τους. Γνώσεις που θα μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή και η επισιτιστική ασφάλεια.

Για το λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα σχέδιο δράσης για την «γαλάζια οικονομία» με απώτερο στόχο να συμβάλλει στη βιώσιμη χρήση των ωκεάνιων πόρων και να προωθήσει την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρώπη αλλά και να διαφυλάξει τα οικοσυστήματα για τις επόμενες γενεές.

Το σχέδιο δράσης που παρουσιάστηκε από την Επιτροπή προτείνει την δημιουργία ενός ψηφιακού χάρτη για το σύνολο του θαλάσσιου βυθού των ευρωπαϊκών υδάτων έως το 2020. Για την δημιουργία αυτού του χάρτη η Επίτροπος Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας, Μαρία Δαμανάκη δήλωσε ότι «πρόκειται για μια πρωτοβουλία που θα αυξήσει την προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να προχωρήσουν σε επενδύσεις μειώνοντας τα κόστη και ενισχύοντας την καινοτομία για μια βιώσιμη γαλάζια ανάπτυξη».

Προτείνεται η δημιουργία μιας διαδικτυακής πλατφόρμας, που θα τεθεί σε λειτουργία σε ένα χρόνο περίπου και θα περιέχει πληροφορίες για έργα θαλάσσιας έρευνας. Παράλληλα θα δημιουργηθεί ένα φόρουμ γαλάζιας οικονομίας, το οποίο θα απευθύνεται τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στην επιστημονική κοινότητα και τις ΜΚΟ με στόχο τη διαμόρφωση της γαλάζιας οικονομίας του μέλλοντος βασιζόμενη στην ανταλλαγή ιδεών και αποτελεσμάτων. Η πρώτη συνεδρίαση του Φόρουμ θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο εκδήλωσης για την Ημέρα της Θάλασσας 2015 στον Πειραιά.

Καθώς υπάρχουν ελλείψεις εξειδικευμένου δυναμικού, κάτι που έχει φανεί από τον κλάδο της αιολικής ενέργειας το σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενθαρρύνει την εκπαίδευση δυναμικού στον τομέα της θάλασσας μέχρι το 2016. Για να δούμε λίγο σε αριθμούς πόσο σημαντικό είναι αυτό ας δανειστούμε ένα παράδειγμα από τον τομέα της αιολικής ενέργειας. Το 2012 αυτός ο υπεράκτιος τομέας αντιπροσώπευε το 10% της ετήσιας εγκατεστημένης ισχύος αιολικής ενέργειας και απασχολούσε άμεσα και έμμεσα 58.000 εργαζομένους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Προβλέπεται ότι μέχρι το 2020, η υπεράκτια παραγωγή αιολικής ενέργειας θα ανέλθει στο 30% της ετήσιας εγκατεστημένης ισχύος αιολικής ενέργειας. Αυτό μεταφράζεται σε 191.000 θέσεις εργασίας έως το 2020, ενώ θα αυξηθούν σε 318.000 έως το 2030. Σήμερα ο συγκεκριμένος κλάδος έχει έλλειψη σε 7.000 άτομα λόγω μη εξειδίκευσης. Υπολογίζεται ότι εάν το μελλοντικό εργατικό δυναμικό δεν αποκτήσει δεξιότητες οι ελλείψεις θα αυξηθούν στις 14.000 θέσεις εργασίας στο άμεσο μέλλον.

Η ευρωπαϊκή Επιτροπή το διάστημα 2007-2013 χρηματοδότησε τις θαλάσσιες έρευνες με 350 εκ. ευρώ ετησίως. Η γαλάζια ανάπτυξη αποτελεί βασικό τομέα του νέου προγράμματος «Ορίζοντας 2020» με προϋπολογισμό 145 εκ. ευρώ για την περίοδο 2014-2015.