Μεταξουργείο - Κεραμεικός

Ποιο είναι το παρόν και το μέλλον του Κεραμεικού και του Μεταξουργείου; Ο Ιάσονας Τσάκωνας, ιδιοκτήτης της εταιρείας Oliaros, έχοντας αποκτήσει 45 ακίνητα στην περιοχή, παρουσιάζει το δικό του «αναπτυξιακό σχέδιο», το οποίο στηρίζεται στην «προσέλκυση ιδιωτικών, τραπεζικών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων», με στόχο τη δημιουργία ενός «προορισμού για κατοικία, εργασία, ψυχαγωγία».

Πόσα ακίνητα έχετε αγοράσει σε Κεραμεικό και Μεταξουργείο;

Σχεδιάζουμε την ανάπτυξη και αξιοποίηση 45 κτιρίων: 19 διατηρητέων, 5 παλαιών βιοτεχνικών κτιρίων δεκαετίας του ’70 και 21 νέων κτιρίων, ακίνητα τα οποία είναι ήδη στην κατοχή μας. Όσον αφορά στην ανάπτυξή τους, μεγάλη έμφαση έχει δοθεί στην αρχιτεκτονική ποιότητα και στη διαμόρφωση νέων προτύπων διαβίωσης στο κέντρο της Αθήνας, που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες αλλά κυρίως στις ανάγκες της επόμενης γενιάς.

Ποιο είναι το δικό σας σχέδιο-όραμα για την περιοχή;

Όραμά μας είναι η ανάδειξη μιας δημιουργικής γειτονιάς μεικτής χρήσης στην Αθήνα, ενός προορισμού για κατοικία, εργασία, ψυχαγωγία και η εδραίωσή του στον πολιτιστικό και τουριστικό παγκόσμιο χάρτη, ως τμήμα του χαρακτηρισμένου ιστορικού κέντρου της πόλης. Στόχος μας είναι η επίτευξη και διατήρηση μιας δύσκολης αλλά απαραίτητης κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ισορροπίας που θα οδηγήσει στην υλοποίηση ενός μάλλον απλού, αλλά δύσκολα εφαρμόσιμου οράματος. Δεν οραματιζόμαστε κάτι διαφορετικό από αυτό που θα οραματιζόταν κάθε άνθρωπος που αγαπά τη ζωή στο κέντρο της πόλης, που αγαπά την ιστορία αλλά και το σύγχρονο πολιτισμό, που είναι δημιουργικός και σκέφτεται ελεύθερα. Είναι σημαντικό να σημειώσω ότι το όραμά μας δεν έρχεται να ανατρέψει τις κατευθύνσεις της πολιτείας για την περιοχή, που έχουν οριστεί από το 1998 με το ΦΕΚ616/Δ/1998, αντίθετα ζητάμε και υποστηρίζουμε την εφαρμογή των κατευθύνσεων αυτών ή, αλλιώς, την προσαρμογή τους, ώστε να βαδίσουμε βάσει σχεδίου και κεντρικών κατευθύνσεων και όχι βάσει της αγοράς της ζούγκλας (πορνεία, ναρκωτικά, παράνομες αποθήκες κ.λπ.).

Σε ποια φάση βρίσκεται το επενδυτικό σας σχέδιο; Ποιοι το χρηματοδοτούν;

Το σχέδιό μας είναι αναπτυξιακό και επί της αρχής βασίζεται στην προσέλκυση ιδιωτικών, τραπεζικών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων, προκείμενου να υλοποιηθεί. Η μέχρι σήμερα επένδυση έχει πραγματοποιηθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος της με ιδιωτικά κεφάλαια και κατά το μικρότερο με τραπεζική χρηματοδότηση. Προκειμένου να ολοκληρωθεί και να είναι βιώσιμη στις δύσκολες χρηματοοικονομικές συνθήκες που επικρατούν, οι προσπάθειές μας έχουν επικεντρωθεί στη διεκδίκηση πόρων από το Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Αττικής (ΤΑΑΑ), της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας Jessica (Joint European Support For Sustainable Investment in City Areas) με σχετικό αίτημα από τον Αύγουστο του 2012. Στόχος είναι η προέλκυση νέων ιδιωτικών και τραπεζικών κεφαλαίων προκειμένου το ΤΑΑΑ να συνεισφέρει κι αυτό στη χρηματοδότηση του έργου με χαμηλότοκο, μακροχρόνιο δανεισμό. Βρισκόμαστε σε συνεχείς διαπραγματεύσεις ώστε να ολοκληρωθεί με επιτυχία αυτή η διαδικασία.

Σας κατηγορούν ότι επιχειρείτε σε Κεραμεικό και Μεταξουργείο μια εκστρατεία centrifugation;

Οι πόλεις αποτελούν ζωντανούς οργανισμούς και περνάνε κύκλους, αναπτύσσονται, παρακμάζουν, επαναπροσδιορίζονται και πάλι από την αρχή. Το gentrification αφορά τη μεταστροφή από την παρακμή στην ανάπτυξη και έχει αποκτήσει αρνητική χροιά επειδή πολλές φορές η ανάπτυξη αυτή γίνεται μονοδιάστατα. Για την αντίστροφη πορεία, όταν μια περιοχή ή πόλη παρακμάζει, ποια ανάλογη κατηγορία ή αγωνία υπάρχει; Η παρακμή και η φτώχεια δεν συγκινούν εξίσου τους ίδιους που απασχολεί το gentrification για κάποιο λόγο. Πέραν αυτού, στη δική μας περίπτωση, οι προτάσεις που αφορούν τα κτίριά μας και ένα ευρύτερο όραμα για την περιοχή, στηρίζονται στην ισορροπημένη ανάπτυξη. Ο Κεραμεικός και το Μεταξουργείο, άσχετα με τη δική μας άποψη, εξελίσσονται ούτως ή άλλως: έχουν διπλασιαστεί τα πορνεία, έχουν ανοίξει δεκάδες καταστήματα χονδρικής ρούχων, ανοίγουν συνεχώς μπαρ, καφετέριες και η περιοχή έχει γίνει και γαστρονομικός, θεατρικός και δημιουργικός προορισμός. Δεν ξέρω ποιος είναι ο όρος για αυτή τη μέχρι τώρα εξέλιξη. Εμείς κάνουμε το ReMap, όπως και έχουμε κάνει πολλές δράσεις και πρωτοβουλίες που αφορούν όλους στην περιοχή, όπως το δημόσιο σηματοφωτισμό στην Κεραμεικού και στην Ιάσονος, έχουμε συμβάλει στη θέσπιση φορολογικών κινήτρων για την περιοχή. Δεν ξέρω εάν αυτές οι κατηγορίες αφορούν τις προσπάθειες της Oliaros ή μια γενική φοβία προς την εξέλιξη της πόλης και δη σε κλίμακα ιδιωτικού χώρου.

Το ReMap είναι ένα όχημα, με τη συνδρομή των καλλιτεχνών, για να επικρατήσετε στην περιοχή;

Το ReMap είναι ένας διεθνής θεσμός στο πεδίο της σύγχρονης τέχνης που, μετά από 4 επιτυχείς διοργανώσεις τα τελευταία 7 χρόνια, αποτελεί κατά γενική ομολογία μία από τις θετικότερες πρωτοβουλίες στη σύγχρονη τέχνη διεθνώς, αλλά και στην Αθήνα. Αυτό το αποδεικνύει άλλωστε η συνεχόμενα αυξανόμενη συμμετοχή ιδιαίτερα ποιοτικών ελληνικών και διεθνών οργανισμών και καλλιτεχνών και ο ολοένα μεγαλύτερος αριθμός επισκεπτών. Το ReMap μαζί με άλλες επιτυχημένες ποιοτικές πρωτοβουλίες στο χώρο της σύγχρονης τέχνης στην Αθήνα, όπως η Μπιενάλε, το ΔΕΣΤΕ, το ΝΕΟΝ, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, το Μουσείο Μπενάκη, το ΕΜΣΤ, συνθέτουν ένα νέο πυλώνα σύγχρονου πολιτισμού για την Ελλάδα και την Αθήνα, και για τη συμβολή του ReMap σε αυτό είμαι περήφανος. Δεν νομίζω ότι το ReMap είναι όχημα επικράτησής μου στην περιοχή, είναι άλλη μια θετική πρωτοβουλία που λαμβάνει χώρα μαζί με αρκετές άλλες. Σε ό,τι αφορά το ρόλο των καλλιτεχνών, νομίζω ότι πολλοί συμμετέχοντες εκτιμούν την ύπαρξη του ReMap και κάθε φορά με τη συμμετοχή τους το κάνουν ακόμα καλύτερο. Είναι αστείο να τίθεται θέμα «εκμετάλλευσης» γιατί αυτό νομίζω εννοείτε, τη στιγμή που λαμβάνουμε προσκλήσεις και από καλλιτέχνες και φορείς να οργανώσουμε το ReMap και σε άλλες χώρες ή να συνεργαστούμε με κάποιες από τις μεγαλύτερες διεθνείς διοργανώσεις.

Τι συμβαίνει με τα ναρκωτικά, τους οίκους ανοχής και τα άδεια κτίρια;

Οι οίκοι ανοχής πολλαπλασιάζονται. Τα ναρκωτικά πηγαινοέρχονται, όπως και σε άλλες περιοχές στην Αθήνα, τα άδεια κτίρια ιδίως γύρω από τους οίκους ανοχής παραμένουν και πολλαπλασιάζονται, εκτός εάν γίνουν οίκοι ανοχής. Εκ των πραγμάτων δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Ποια είναι η θέση μας; Είτε να γίνει η περιοχή Red Light District επίσημα και με κανονισμούς, είτε να κλείσουν. Το ενδιάμεσο, το παράνομο, δεν είναι λύση και λογικά συντηρείται από όσους είτε κερδίζουν από αυτό, είτε αγνοούν τι είναι αυτό που συντηρούν.

Ποια είναι η θέση για το σχέδιο Re-Think Athens;

Η Αθήνα χρειάζεται έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό ώστε να γίνει πάλι ελκυστική, ανθρώπινη, δυναμική και να αφήσει πίσω της τις δύσκολες στιγμές της. Το Re-Think και το ReActivate νομίζω ή ελπίζω να είναι μέρος μιας τέτοιας ευρύτερης προσπάθειας. Παρακολουθώ στενά και τα δύο όπως και κάθε πρωτοβουλία που αφορά το κέντρο και επί της αρχής είμαι θετικός. Έχω να παρατηρήσω τα εξής: προκειμένου το Re-Think Athens να λειτουργήσει ως ένα έργο υποδομής με αναπτυξιακό χαρακτήρα για την Αθήνα, μια και βρίσκεται στο εμπορικό και επιχειρηματικό τμήμα της πόλης και όχι κάτω από τον Ακρόπολη όπως η Διονυσίου Αρεοπαγίτου για παράδειγμα, θα ήταν σκόπιμη και χρήσιμη η μελέτη επιπτώσεών του στη λειτουργία και την οικονομία της πόλης. Ενώ δεν γνωρίζω αν έχει γίνει κάτι τέτοιο, διάβασα στην παρουσίασή του μία πρόταση-αναφορά για την προώθηση γενικώς πολιτιστικών χρήσεων σε κενά ακίνητα της Πανεπιστημίου και των γύρω περιοχών. Όταν μιλάμε για νέα αστική οικονομία καλό είναι πρώτον να αποδαιμονοποιήσουμε την έννοια του κέρδους, γιατί χωρίς κέρδος (και μην το ταυτίζουμε με την αισχροκέρδεια ή την κλεψιά) οικονομία δεν υφίσταται, και δεύτερον να συμπεριλαμβάνουμε τις κοινωνικοοικονομικές παραμέτρους που θα επηρεάζονται από κάθε πρωτοβουλία. Κατά τα άλλα, ως καθημερινός ποδηλάτης, ανυπομονώ να κατεβαίνω από Αμαλίας μέχρι την Ομόνοια, ελπίζω και πιο κάτω, χωρίς την απειλή των αυτοκινήτων.

Σας ζήτησαν χρήματα ή άλλες εξυπηρετήσεις, δημόσιες υπηρεσίες ή δήμαρχοι, όταν ξεκινούσατε τις αγορές των ακινήτων για να προχωρήσετε το εγχείρημά σας;

Εάν πραγματοποιηθεί το έργο μας στον Κεραμεικό θα αποτελεί παράδειγμα ότι μπορούν να γίνουν ποιοτικά έργα στην Ελλάδα, καθαρά και ξάστερα.