Γιατί ο σκύλος σας ενθουσιάζεται τόσο πολύ όταν σας βλέπει ξανά;

Έπειτα λίγες ώρες απουσίας από το σπίτι, ανοίγετε την πόρτα και ο σκύλος σας αρχίζει να τρέχει γύρω‑γύρω, να στριφογυρίζει και να κουνάει την ουρά του σαν έλικα.

Ο σκύλος σας βρίσκεται σε κατάσταση αυτού που ονομάζεται «περίοδοι φρενήρους τυχαίας δραστηριότητας», αλλιώς γνωστές ως «zoomies». Αυτή η απελευθέρωση συσσωρευμένης ενέργειας είναι συχνά μια μορφή ευτυχίας και, σε αυτή την περίπτωση, ξεπερνά κάθε όριο. Το κατοικίδιό σας προφανώς σας λατρεύει, αλλά τι ακριβώς συμβαίνει;

Σύμφωνα με την Άλισον Γκέρκεν, πιστοποιημένη κτηνιατρική συμπεριφορίστρια στο SPCA του Σαν Φρανσίσκο, ο ενθουσιασμός αυτός οφείλεται σε πολλούς παράγοντες: από τον συναισθηματικό δεσμό και τη νευροβιολογία μέχρι τη μνήμη και τη μάθηση.

Οι σκύλοι δημιουργούν δεσμούς προσκόλλησης

Έρευνες δείχνουν ότι οι σκύλοι αναπτύσσουν δεσμούς με τους φροντιστές τους, παρόμοιους με αυτούς που δημιουργούν τα βρέφη με τους γονείς τους. Η ψυχολόγος Μέρι Έινσγουορθ ανέπτυξε τη δεκαετία του ’60 το «τεστ ξένης κατάστασης», το οποίο αργότερα εφαρμόστηκε και σε σκύλους.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι σκύλοι αναγνωρίζουν τον άνθρωπό τους και συμπεριφέρονται διαφορετικά όταν επανενώνονται μαζί του, δείχνοντας περισσότερη τρυφερότητα και θετικές συμπεριφορές.

Πόσο καλή είναι η μνήμη ενός σκύλου και τι είδους πράγματα θυμάται;

Αν και η βραχυπρόθεσμη μνήμη των σκύλων τείνει να είναι περιορισμένη, η μακροπρόθεσμη μνήμη τους είναι εντυπωσιακή, όπως και τα είδη των αναμνήσεων που διαθέτουν.

Οι σκύλοι έχουν τόσο συνειρμική μνήμη, η οποία είναι η ικανότητα να μαθαίνουν και να θυμούνται τις σχέσεις ανάμεσα σε δύο άσχετα πράγματα (όπως το πώς η μυρωδιά σας ισοδυναμεί με παιχνίδι και αγκαλιές), όσο και κάτι που μοιάζει με επεισοδιακή μνήμη. Αυτός ο τύπος μνήμης ανακαλεί συγκεκριμένα γεγονότα και εμπειρίες, όπως το να θυμούνται την προηγούμενη κρυψώνα μιας νόστιμης λιχουδιάς.

Οι σκύλοι μπορούν επίσης να διακρίνουν μεταξύ καλών και κακών συμπεριφορών, τις οποίες μαθαίνουν μέσα από διαδικασίες όπως η κλασική εξαρτημένη μάθηση και η συντελεστική μάθηση.

Με την πρώτη, οι σκύλοι μπορούν να αρχίσουν να συνδέουν θετικά νοήματα με ουδέτερα ερεθίσματα. Το κουδούνισμα ενός κολάρου μπορεί να σημαίνει ότι ήρθε η ώρα για βόλτα, ή ο ήχος των κλειδιών στην πόρτα μπορεί να σηματοδοτεί ότι η μαμά επέστρεψε στο σπίτι.

Στην περίπτωση της δεύτερης, ένας σκύλος θα εκτελέσει μια εκούσια συμπεριφορά, όπως το να τρέχει σε κύκλους ή να φέρει στον ιδιοκτήτη του ένα παιχνίδι, και θα λάβει ενθαρρυντικές αντιδράσεις.

Πώς αναγνωρίζει ο σκύλος ότι επιστρέψατε

Οι σκύλοι αντιδρούν σε μια σειρά από «σήματα» που ενεργοποιούν τις μνήμες τους: μυρωδιά, φωνή, λέξεις, ακόμα και το πρόσωπό σας.

Το 2012, ο νευροεπιστήμονας Γκρέγκορι Μπερνς στο Πανεπιστήμιο Έμορι χρησιμοποίησε λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) για να μελετήσει τον εγκέφαλο των σκύλων. Η περιοχή που ενεργοποιήθηκε περισσότερο όταν αντιλήφθηκαν τον άνθρωπό τους ήταν ο κερκοφόρος πυρήνας, το κέντρο των θετικών προσδοκιών.

Η μυρωδιά σας είναι το πρώτο και ισχυρότερο σήμα. Ακολουθεί η φωνή σας, την οποία μπορούν να ξεχωρίσουν από άλλες, ακόμη και σε συγκεκριμένες λέξεις όπως «βόλτα» ή «λιχουδιά». Η όραση παίζει μικρότερο ρόλο, αλλά οι σκύλοι μπορούν να διακρίνουν οικεία πρόσωπα.

Ο ρόλος της οξυτοκίνης

Η οξυτοκίνη, γνωστή ως «ορμόνη της αγάπης», ενισχύει τον δεσμό μεταξύ ανθρώπων και σκύλων.

Σε μελέτη του 2015, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όταν σκύλος και άνθρωπος κοιτάζονται στα μάτια, τα επίπεδα οξυτοκίνης αυξάνονται και στους δύο, δημιουργώντας έναν κύκλο αμοιβαίας τρυφερότητας και θετικών συναισθημάτων.

Μπορεί ο σκύλος να καταλάβει πόσο λείψατε;

Δεν διαβάζει ρολόι, αλλά έχει αίσθηση του χρόνου μέσω του κιρκάδιου ρυθμού του. Έρευνες δείχνουν ότι όσο περισσότερο λείπει ο φροντιστής, τόσο πιο έντονη είναι η αντίδραση του σκύλου στην επιστροφή.

Ωστόσο, ο υπερβολικός ενθουσιασμός μπορεί μερικές φορές να υποδηλώνει άγχος αποχωρισμού. Μια κάμερα στο σπίτι μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση συμπεριφορών όπως γάβγισμα ή καταστροφές.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, ο σκύλος σας απλώς θεωρεί τη ζωή καλύτερη όταν είστε εκεί, και το δείχνει με όλη του την καρδιά.

(Με πληροφορίες Popular Science)