Γιατί όλος ο κόσμος ερωτεύεται το βραζιλιάνικο ζίου ζίτσου

Η Ζόι Γκέρντα έκλαψε μετά το πρώτο της μάθημα βραζιλιάνικου ζίου ζίτσου. Δεν είχε ξαναπάει σε κανένα οργανωμένο μάθημα γυμναστικής και βρέθηκε να παλεύει με άνδρες πολύ μεγαλόσωμους σε σχέση με την ίδια, που έχει ύψος περίπου 1,57 μ. Η εμπειρία την έκανε να αισθανθεί αβοήθητη. Παρ’ όλα αυτά, επέστρεψε την επόμενη εβδομάδα. Και συνέχισε να επιστρέφει.

Σχεδόν τρία χρόνια αργότερα, προπονείται δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα και έχει αποκτήσει μπλε ζώνη, τη δεύτερη βαθμίδα στην πορεία προς τη μαύρη. Όπως αφηγείται στο The Athletic, ξεκίνησε για να μάθει αυτοάμυνα, αλλά αυτό που την κράτησε ήταν κάτι που έλειπε από την ενήλικη ζωή της: η αίσθηση του παιχνιδιού.

Η ιστορία της αποτυπώνει μέρος της έλξης που ασκεί το βραζιλιάνικο ζίου ζίτσου σε ένα ολοένα ευρύτερο κοινό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, οι ασκούμενοι υπολογίζονται σε περίπου έξι εκατομμύρια παγκοσμίως, εκ των οποίων περίπου 750.000 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στη Βρετανία, τα μέλη της αρμόδιας ένωσης αυξήθηκαν από περίπου 10.000 το 2016 σε περισσότερα από 40.000 το 2025, αριθμός που εκτιμάται ότι αντιστοιχεί περίπου στο μισό του συνολικού πληθυσμού των ασκούμενων στη χώρα.

Από τους αγώνες μικτών πολεμικών τεχνών στο ευρύ κοινό

Το άθλημα έχει τις ρίζες του σε ιαπωνική πολεμική τέχνη, η οποία μεταφέρθηκε στη Βραζιλία με το κύμα ιαπωνικής μετανάστευσης γύρω στις αρχές του 20ού αιώνα. Σημαντική ώθηση στη διεθνή αναγνωρισιμότητά του έδωσαν οι επιτυχίες του Ρόις Γκρέισι στις πρώτες διοργανώσεις του UFC, στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Με βασικό όπλο την τεχνική του στο ζίου ζίτσου, επικράτησε απέναντι σε μεγαλύτερους αντιπάλους.

Η Ίζι Κάρνγουοθ, διευθύνουσα σύμβουλος της Βρετανικής Ένωσης Βραζιλιάνικου Ζίου Ζίτσου, εξηγεί ότι οι μικτές πολεμικές τέχνες πρόσφεραν στο άθλημα μια ισχυρή εμπορική πλατφόρμα. Πλέον, όμως, διαθέτει και δικές του διοργανώσεις και επενδύσεις, με χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να το έχουν αγκαλιάσει εδώ και χρόνια.

Στη δημοτικότητά του συμβάλλουν και διάσημοι ασκούμενοι, όπως ο Τομ Χάρντι και η Μάργκο Ρόμπι. Η Φίον Ντέιβις, πολλαπλή παγκόσμια πρωταθλήτρια και προπονήτρια, παρατηρεί παράλληλα ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση του ενδιαφέροντος από γυναίκες.

Το βραζιλιάνικο ζίου ζίτσου περιλαμβάνει στενή σωματική επαφή, λαβές και τεχνικές ελέγχου, χωρίς μπουνιές και κλωτσιές. Η Κάρνγουοθ συνδέει μέρος της απήχησής του με τη φήμη του ως αποτελεσματικού μαχητικού αθλήματος με μικρότερη ένταση και χαμηλότερο κίνδυνο σε σχέση με τις μικτές πολεμικές τέχνες, ιδίως λόγω της απουσίας χτυπημάτων στο κεφάλι.

Η είσοδος σε ένα τέτοιο περιβάλλον μπορεί, ωστόσο, να είναι δύσκολη. Οι γυναίκες παραμένουν μειοψηφία, αποτελώντας το 14% των ατομικών μελών της βρετανικής ένωσης. Η αυξανόμενη συμμετοχή τους έχει ενισχύσει τη ζήτηση για γυναικεία τμήματα, περισσότερες αγωνιστικές ευκαιρίες και διεύρυνση των κατηγοριών βάρους.

Η Ρεμπέκα Ρούμπεν, που ασχολείται με το άθλημα εδώ και 14 χρόνια, περιγράφει μια σταδιακή αλλαγή. Στη σχολή της στο Κολοράντο, ένα δωρεάν γυναικείο μάθημα που λειτουργεί τα τελευταία δύο χρόνια βοήθησε περισσότερες γυναίκες να ενταχθούν και στα μικτά τμήματα. Κάποιες ημέρες, μάλιστα, ξεπερνούν αριθμητικά τους άνδρες στο τατάμι.

Για την Γκέρντα, η προπόνηση προσφέρει έναν χώρο όπου μπορεί να είναι σωματικά διεκδικητική και να δοκιμάζει τις δυνατότητές της. Η εμπειρία άλλαξε την αντίληψη που είχε για τον εαυτό της: έμαθε να μπαίνει σε μια αίθουσα γεμάτη άνδρες και να αισθάνεται ότι μπορεί να σταθεί ισότιμα στην προπόνηση.

Τεχνική, εμπιστοσύνη και χώρος για παιχνίδι

Η γοητεία του αθλήματος συνδέεται επίσης με την πολυπλοκότητά του. Η Ρούμπεν παρομοιάζει την εκμάθηση των τεχνικών με την απόκτηση μιας καινούργιας γλώσσας, στην οποία η επικοινωνία γίνεται με το σώμα. Οι λεπτομέρειες απαιτούν χρόνο, υπομονή και συνεργάτες πρόθυμους να βοηθήσουν.

Αυτή η συνεργασία δημιουργεί δεσμούς. Οι ασκούμενοι χρειάζεται να εμπιστεύονται το σώμα τους στον συναθλητή τους και να σέβονται το επίπεδο και τα όριά του. Η Βικτόρια Σουλουάγκα ξεκίνησε στα 29 της, μετά τη γέννηση του παιδιού της, και αναγνωρίζει ότι πιθανότατα αναζητούσε μια κοινότητα σε μια περίοδο που ένιωθε μοναξιά. Μέσα σε εννέα μήνες απέκτησε φιλίες και μια αίσθηση σύνδεσης που της είχε λείψει.

Για την ίδια, η ελεγχόμενη σωματική επαφή λειτουργεί καθησυχαστικά και επαναφέρει επίσης τη διάθεση για παιχνίδι. Πρόκειται για ένα στοιχείο που επανέρχεται στις αφηγήσεις των ασκούμενων: η προπόνηση συνδυάζει απαιτητική προσπάθεια με την ευχαρίστηση της εξερεύνησης.

Ο Ρομπ Γουέστνι, προπονητής και κάτοχος μαύρης ζώνης, υποστηρίζει ότι η προηγούμενη αθλητική εμπειρία δεν αποτελεί προϋπόθεση για να ξεκινήσει κάποιος. Η Ντέιβις επισημαίνει ότι ακόμη και πολύ γυμνασμένοι αρχάριοι μπορεί να απογοητευτούν όταν ανακαλύπτουν πως η φυσική τους κατάσταση δεν αρκεί. Η τεχνική έχει καθοριστικό ρόλο και η αντοχή που απαιτεί η πάλη αναπτύσσεται μέσα από την ίδια την προπόνηση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η πρόοδος είναι εύκολη. Ο Γουέστνι χρειάστηκε δέκα χρόνια προπόνησης, τέσσερις ή πέντε φορές την εβδομάδα, για να αποκτήσει μαύρη ζώνη. Θεωρεί, όμως, ότι η συνέπεια επιτρέπει σε ανθρώπους διαφορετικού σωματότυπου, φύλου και αθλητικού υπόβαθρου να εξελιχθούν.

Αυξανόμενο είναι το ενδιαφέρον και για τα παιδικά τμήματα. Στη σχολή όπου προπονεί, τα μαθήματα ξεκίνησαν πριν από τρία χρόνια με μόλις δύο παιδιά και πλέον μπορούν να συγκεντρώνουν 20 έως 30. Ο ίδιος δίνει έμφαση στην αυτοπεποίθηση που καλλιεργείται όταν τα παιδιά μαθαίνουν να διαχειρίζονται μια αντιπαράθεση και, μετά την άσκηση, να δίνουν τα χέρια και να χαμογελούν.

Η Γκέρντα αναγνωρίζει ότι ο αρχικός φόβος μπορεί να είναι πραγματικό εμπόδιο, ιδιαίτερα για τις γυναίκες. Για εκείνη, καθοριστική ήταν η εύρεση μιας σχολής με ανθρώπους που μπορούσε να εμπιστευτεί και με τους οποίους μπορούσε να γελάσει. Η αυτοάμυνα ήταν η αφορμή. Το παιχνίδι, η κοινότητα και η εμπιστοσύνη στις δυνατότητές της έγιναν οι λόγοι για να συνεχίσει.

Πηγή: The Athletic