Όλοι μας μπορεί να παρουσιάσουμε αυξημένη σιελόρροια στον ύπνο μας, όμως η υπερβολική έκκριση σάλιου μπορεί να είναι σημάδι σοβαρότερου θέματος υγείας
Τα στοιχεία είναι αδιάψευστα - μια λιμνούλα σάλιου πάνω σε ένα βρεγμένο σημείο στο μαξιλάρι σας. Καθώς ξυπνάτε απότομα, μπορεί ακόμη και να σκουπίσετε εκείνη τη μικρή σταγόνα σάλιου που κρέμεται από το στόμα σας.
Το σάλιο στον ύπνο δεν είναι συνήθως κάτι σοβαρό - εκτός αν συμβαίνει συχνά.
«Όλοι σαλιαρίζουμε κάποια στιγμή, ειδικά όταν έχουμε πιει πολύ το προηγούμενο βράδυ ή έχουμε αποκοιμηθεί στον καναπέ μετά από ένα μεγάλο γιορτινό γεύμα», λέει ο Landon Duyka, κλινικός επίκουρος καθηγητής ωτορινολαρυγγολογίας και χειρουργικής κεφαλής και τραχήλου στη Northwestern University Feinberg School of Medicine στο Chicago.
«Αν όμως αυτό συμβαίνει επίμονα — αν ξυπνάτε κάθε βράδυ και το μαξιλάρι σας είναι μούσκεμα — θα πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό, ιδιαίτερα αν είναι κάτι που εμφανίστηκε πρόσφατα», λέει ο Duyka. «Μπορεί να είναι ένδειξη μιας πιο σοβαρής διαταραχής ύπνου ή ακόμη και μιας νευρολογικής πάθησης, όπως η Νόσος του Πάρκινσον».
Τι προκαλεί το σάλιο στον ύπνο
Υπάρχουν πολλές αιτίες για το σάλιο στον ύπνο — κάποιες αθώες και άλλες πιο σοβαρές, λένε οι ειδικοί.
Μια πιθανώς επικίνδυνη αιτία για το σάλιο είναι η υπνική άπνοια, κατά την οποία οι άνθρωποι σταματούν να αναπνέουν πολλές φορές την ώρα, για έως και ένα λεπτό κάθε φορά, κατά τη διάρκεια της νύχτας. Σε σοβαρές περιπτώσεις, αυτό μπορεί να συμβεί εκατοντάδες φορές μέσα σε μία νύχτα.
«Όταν συμβαίνει αυτό, οι άνθρωποι συχνά αρχίζουν να αναπνέουν από το στόμα για να πάρουν περισσότερο αέρα, κάτι που επιτρέπει στο σάλιο να συσσωρευτεί και να τρέξει έξω», λέει ο Duyka. «Η υπνική άπνοια είναι μια σοβαρή ιατρική κατάσταση — αν ο σύντροφός σας λέει ότι ροχαλίζετε ή αν ξυπνάτε συχνά με ξηροστομία ή σάλιο, καλό είναι να επισκεφθείτε έναν ειδικό στον ύπνο».
Η αναπνοή από το στόμα αποτελεί βασική αιτία σάλιου στον ύπνο. Μερικοί άνθρωποι γεννιούνται με προδιάθεση να αναπνέουν από το στόμα λόγω πολύ στενών ρινικών διόδων ή υποχωρημένης γνάθου. Ένα συγγενές στραβό ρινικό διάφραγμα — όταν το λεπτό τοίχωμα μεταξύ των ρουθουνιών μετατοπίζεται και φράζει έναν από τους αεραγωγούς — μπορεί επίσης να είναι αιτία.
«Αν υποψιάζεστε ότι υπάρχει απόφραξη λόγω στραβού διαφράγματος, διογκωμένων αδενοειδών ή κάτι παρόμοιο, είναι καλή ιδέα να επισκεφθείτε έναν ωτορινολαρυγγολόγο που θα αποφασίσει αν η χειρουργική επέμβαση μπορεί να βοηθήσει», λέει ο Hockstein.
Διάσημοι και influencers στο TikTok προτείνουν συχνά την τοποθέτηση ταινίας στο στόμα κατά τη διάρκεια του ύπνου για να περιοριστεί η αναπνοή από το στόμα. Ωστόσο, η επιστημονική τεκμηρίωση για τα οφέλη αυτής της πρακτικής είναι ακόμη αμφίβολη — και μπορεί να κρύβει κινδύνους, ιδιαίτερα για άτομα με υπνική άπνοια.
Ο ειδικός στον ύπνο Brian Rotenberg έχει επίσης δηλώσει ότι τα οφέλη που προβάλλονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν υποστηρίζονται απαραίτητα από την επιστήμη.
«Βελτίωση της άπνοιας, λιγότερο ροχαλητό, καλύτερη εμφάνιση της μύτης ή της γνάθου — δεν φαίνεται από τα δεδομένα ότι αυτά πράγματι συμβαίνουν», είπε ο Rotenberg, καθηγητής ωτορινολαρυγγολογίας στο Western University Schulich School of Medicine & Dentistry στο London, Ontario.
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
Η άσχημη γεύση στο στόμα, ο πόνος στο στήθος και η επιστροφή τροφής ή οξέος προς τον οισοφάγο είναι σημάδια γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Αυτό συμβαίνει όταν ο κάτω οισοφαγικός σφιγκτήρας δεν κλείνει σωστά και μπορεί επίσης να προκαλέσει σάλιο.
«Πολλοί ασθενείς με παλινδρόμηση παρατηρούν ότι βήχουν περισσότερο τη νύχτα επειδή παράγουν περισσότερο σάλιο», λέει ο Duyka. «Μπορεί να ξυπνήσουν το πρωί με τον λαιμό γεμάτο βλέννα. Είναι ένας μηχανισμός προστασίας με τον οποίο το σώμα προσπαθεί να εξουδετερώσει το οξύ».
Μπουκωμένη μύτη
Οι εποχικές αλλεργίες, το κρυολόγημα, η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα, η αμυγδαλίτιδα και οι λοιμώξεις των ιγμορείων μπορούν επίσης να προκαλέσουν φλεγμονή στους ρινικούς ιστούς και να φράξουν τους αεραγωγούς, οδηγώντας σε αυξημένο σάλιο.
«Μια λοίμωξη όπως η αμυγδαλίτιδα θα σας κάνει να παράγετε περισσότερο σάλιο και να σαλιαρίζετε· ακόμη και μια άφθα στο στόμα μπορεί να προκαλέσει κάτι τέτοιο», λέει ο Duyka. «Το σώμα παράγει περισσότερο σάλιο ως μηχανισμό άμυνας για να απομακρύνει τα βακτήρια».
Οδοντικά προβλήματα
Το σάλιο στον ύπνο μπορεί επίσης να οφείλεται σε οδοντικά προβλήματα, όπως το τρίξιμο των δοντιών ή η κακή ευθυγράμμιση της άνω και της κάτω οδοντοστοιχίας, που μπορεί να επηρεάζει το πώς κλείνει το στόμα κατά τη διάρκεια του ύπνου.
«Συνιστώ στους ανθρώπους να μιλούν με τον οδοντίατρό τους για να δουν αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο δάγκωμα που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί εύκολα με μια οδοντική συσκευή», λέει ο Hockstein.
Στάση ύπνου
Όσοι κοιμούνται στο πλάι ή μπρούμυτα είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν σάλιο, καθώς η βαρύτητα τραβά το περίσσιο σάλιο προς το κρεβάτι ή το μαξιλάρι. Αντίθετα, όσοι κοιμούνται ανάσκελα μπορεί να το κρατήσουν στο στόμα ή να το καταπιούν.
Ωστόσο, άτομα με προβλήματα κατάποσης μπορεί να διατρέχουν κίνδυνο λόγω αδύναμου μυϊκού τόνου και μειωμένης αισθητικότητας στον λαιμό.
«Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε έναν μηχανισμό που μας κάνει να βήχουμε και να ξυπνάμε αν υπάρχει πολύ σάλιο στο στόμα μας ενώ κοιμόμαστε ανάσκελα», λέει ο Duyka. «Μερικοί ηλικιωμένοι δεν έχουν πλέον την ίδια αισθητικότητα στον λαιμό τους, οπότε το σάλιο μπορεί να περάσει στους πνεύμονες. Αυτό είναι ο κίνδυνος της λεγόμενης “σιωπηλής εισρόφησης”».
Η δυσκολία στην κατάποση μπορεί επίσης να αποτελεί ένδειξη σοβαρότερης πάθησης.
«Δεν θέλω να τρομάξω κανέναν, αλλά υπάρχουν σπάνιες περιπτώσεις όπου κάποιος εμφανίζεται με δυσκολία στην κατάποση και παρατηρούμε ότι περπατά λίγο συρτά ή έχει λιγότερη έκφραση στο πρόσωπο — κάτι που μπορεί να είναι από τα πρώτα σημάδια της νόσου του Πάρκινσον ή άλλης νευροεκφυλιστικής νόσου», λέει ο Hockstein.
Οποιαδήποτε ανησυχία για σάλιο στον ύπνο θα πρέπει να συζητείται με έναν ωτορινολαρυγγολόγο, ο οποίος μπορεί να συστήσει μια μελέτη ύπνου.
«Αν δεν υπάρχει διαταραχή αναπνοής στον ύπνο ή κάποια σωματική αιτία, όπως στραβό διάφραγμα, το πρώτο που κάνω είναι να καθησυχάσω τον ασθενή ότι το σάλιο συνήθως δεν αποτελεί πρόβλημα», προσθέτει. «Αν το προκαλούν κρυολογήματα ή αλλεργίες, μπορεί να προτείνω και ένα αντιισταμινικό χωρίς συνταγή».
17°
