Πέντε μικρές αλλαγές με επιστημονική βάση που ενισχύουν εγκέφαλο, υγεία, διάθεση και μακροζωία
Η απώλεια κλειδιών ή η αυξημένη αφηρημάδα θεωρούνται συχνά αναπόφευκτο κομμάτι της γήρανσης. Όμως η επιστήμη δείχνει ότι η γνωστική έκπτωση δεν είναι μοιραία. Υπάρχουν απλές, καθημερινές παρεμβάσεις που μπορούν να προστατεύσουν τον εγκέφαλό μας και να εγγυηθούν τη μακροζωία.
Όπως αναδεικνύει πρόσφατη έρευνα, ο εγκέφαλος περνά από διακριτές «φάσεις» κατά τη διάρκεια της ζωής, με κομβικά σημεία περίπου στα 9, 32, 66 και 83 έτη. Ωστόσο, αυτές οι αλλαγές δεν είναι ίδιες για όλους ούτε αμετάβλητες. Η ενεργή ζωή χτίζει αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν γνωστικό απόθεμα — την ικανότητα του εγκεφάλου να αντέχει στη φθορά και να βρίσκει εναλλακτικές «διαδρομές» στο δρόμο προς τη μακροζωία.
Με βάση τη σύγχρονη επιστημονική γνώση και το νέο newsletter του BBC για την υγιή γήρανση, ακολουθούν πέντε απλές αλλά ουσιαστικές αλλαγές που μπορεί να κάνει ο καθένας από σήμερα.
Η πρώτη συμβουλή μακροζωίας: Ποτέ δεν είναι αργά για να μάθεις κάτι καινούργιο
Η γνωστική υγεία δεν είναι μία δεξιότητα αλλά ένα σύνολο ικανοτήτων: μνήμη, συγκέντρωση, ταχύτητα σκέψης, επίλυση προβλημάτων. Αυτές μπορούν να ενισχυθούν σε κάθε ηλικία.
Η εκμάθηση ενός νέου αντικειμένου —από κηπουρική μέχρι ξένη γλώσσα— ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που συχνά μένουν ανενεργές. Έρευνες δείχνουν ότι η εκμάθηση ξένης γλώσσας μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνιση συμπτωμάτων Αλτσχάιμερ έως και πέντε χρόνια. Το μήνυμα είναι σαφές: ποτέ δεν είναι νωρίς, ποτέ δεν είναι αργά.
Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη γνωστική υγεία. Ένας απλός κανόνας SEO-friendly και επιστημονικά έγκυρος: περισσότερα χρώματα στο πιάτο. Φρούτα και λαχανικά παρέχουν φυτικές ίνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά που προστατεύουν εγκέφαλο και καρδιά.
Οι φυτικές ίνες φαίνεται να έχουν ιδιαίτερη σημασία: ακόμη και ένα καθημερινό συμπλήρωμα έχει συσχετιστεί με βελτίωση της εγκεφαλικής λειτουργίας σε μόλις τρεις μήνες. Παράλληλα, τα πολυακόρεστα λιπαρά (λιπαρά ψάρια, καρύδια) δρουν προστατευτικά, ενώ η μείωση κορεσμένων λιπαρών περιορίζει ουσίες που συνδέονται με άνοια. Σημαντική είναι και η χολίνη (π.χ. αυγά), που σχετίζεται με μνήμη και ψυχική υγεία.
Δεν χρειάζεται έντονη προπόνηση για να υπάρξει όφελος. Ακόμη και το τακτικό περπάτημα ενισχύει τη λειτουργία του εγκεφάλου. Η ταχύτητα βάδισης, μάλιστα, συνδέεται με τη βιολογική ηλικία του εγκεφάλου.
Η συστηματική σωματική δραστηριότητα ενδυναμώνει περιοχές που πλήττονται από τη νόσο Αλτσχάιμερ και μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας έως και 45% στη μέση ηλικία. Επιπλέον, λειτουργεί ως φυσικό αντικαταθλιπτικό, βελτιώνοντας διάθεση και ποιότητα ζωής.
Οι φίλοι είναι επένδυση μακροζωίας
Η κοινωνική ζωή δεν είναι πολυτέλεια — είναι παράγοντας υγείας. Η μοναξιά αυξάνεται παγκοσμίως και έχει σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική ευεξία. Αντίθετα, οι κοινωνικές σχέσεις επηρεάζουν από το ανοσοποιητικό μέχρι τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.
Δεν είναι τυχαίο ότι η κοινωνική σύνδεση χαρακτηρίζεται πλέον παγκόσμια προτεραιότητα υγείας από επιτροπή του World Health Organization. Κοινές δραστηριότητες, ομάδες χόμπι ή άσκησης και ουσιαστικές συζητήσεις ενισχύουν τη μακροζωία όσο και η άσκηση.
Η εμβληματική φινλανδική μελέτη FINGER έδειξε ότι ο συνδυασμός διατροφής, άσκησης, γνωστικής ενδυνάμωσης και φροντίδας καρδιαγγειακής υγείας οδήγησε σε έως και 25% καλύτερη γνωστική επίδοση σε άτομα τρίτης ηλικίας.
Το συμπέρασμα; Δεν υπάρχει μαγική λύση. Υπάρχουν, όμως, καθημερινές επιλογές που αθροίζονται και μας χαρίζουν καλύτερη ζωή — σήμερα και στο μέλλον.
9°
