Σαλιγκάρι που αναγεννά τα μάτια του δίνει ελπίδα για ανθρώπους με οφθαλμικούς τραυματισμούς

Επιστήμονες μελετούν ένα είδος σαλιγκαριού που μπορεί να αναγεννά πλήρως τα μάτια του, με την ελπίδα ότι στο μέλλον θα μπορέσουν να βοηθήσουν ανθρώπους με οφθαλμικούς τραυματισμούς.

Η περίπλοκη δομή των ανθρώπινων ματιών έχει βρεθεί πως μοιάζει εντυπωσιακά με εκείνη του σαλιγκαριού Pomacea canaliculata, γνωστού και ως χρυσόμηλο σαλιγκάρι, το οποίο μπορεί να αναγεννήσει εντελώς τα μάτια του. Νέα μελέτη δείχνει ότι οι οφθαλμοί των δύο ειδών έχουν κοινά ανατομικά και γενετικά χαρακτηριστικά.

Οι ερευνητές εξετάζουν πλέον πώς είναι δυνατή αυτή η αναγέννηση στα σαλιγκάρια, ελπίζοντας ότι η κατανόηση αυτής της διαδικασίας θα τους επιτρέψει στο μέλλον να επαναφέρουν την όραση σε ανθρώπους. Έχουν ήδη αναπτύξει μεθόδους επεξεργασίας του γονιδιώματος του σαλιγκαριού, προκειμένου να μελετήσουν τους γενετικούς και μοριακούς μηχανισμούς που εμπλέκονται στην αναγέννηση του ματιού.

Η Άλις Ακόρσι, επίκουρη καθηγήτρια μοριακής και κυτταρικής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Ντέιβις, και επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε: «Τα χρυσόμηλα σαλιγκάρια είναι εξαιρετικοί οργανισμοί. Μας δίνουν μια μοναδική ευκαιρία να μελετήσουμε την αναγέννηση πολύπλοκων αισθητήριων οργάνων».

Το σαλιγκάρι αυτό προέρχεται από τη Νότια Αμερική, αλλά σήμερα θεωρείται χωροκατακτητικό είδος σε πολλές περιοχές του κόσμου.

Η Ακόρσι εξηγεί ότι είναι ιδανικό πειραματικό είδος: «Ανθεκτικά, με μικρό χρόνο αναπαραγωγής και πολλά απογόνους. Επιπλέον, διαθέτουν “κάμερα-τύπου” μάτια, παρόμοια με τα ανθρώπινα, που παράγουν εικόνες υψηλής ανάλυσης».

Σχετικό Άρθρο

Health & Fitness Όραση: Υπάρχει λύση για την πρεσβυωπία εκτός από τα γυαλιά;

Σοφία Νέτα 07.08.2025, 17:07

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, περιγράφει τις ομοιότητες μεταξύ των ματιών των σαλιγκαριών και των ανθρώπων, μέσα από ανατομικές τομές, μικροσκοπία και ανάλυση γονιδιώματος.

Η Ακόρσι τόνισε: «Βρήκαμε ότι πολλοί από τους γονιδιακούς μηχανισμούς που συμμετέχουν στην ανάπτυξη του ανθρώπινου ματιού είναι παρόντες και στο σαλιγκάρι. Μετά την αναγέννηση, το νέο μάτι είναι σχεδόν ταυτόσημο με το αρχικό».

Οι επιστήμονες περιέγραψαν τη διαδικασία αναγέννησης μετά από αφαίρεση του ματιού:

• Μέσα σε 24 ώρες, η πληγή επουλώνεται για να αποτραπεί η μόλυνση και η απώλεια υγρών.
• Ακολουθεί μετανάστευση και πολλαπλασιασμός μη εξειδικευμένων κυττάρων στην περιοχή.
• Σε περίπου 10 μέρες, αυτά τα κύτταρα διαφοροποιούνται και σχηματίζουν δομές όπως ο φακός και ο αμφιβληστροειδής.
• Μέχρι την 15η μέρα, έχει σχηματιστεί ακόμη και το οπτικό νεύρο, ενώ η ωρίμανση συνεχίζεται για εβδομάδες.

Σχετικό Άρθρο

Health & Fitness Καλοκαιρινοί τραυματισμοί στα μάτια: Πώς αντιμετωπίζονται;

Σοφία Νέτα 08.08.2025, 12:06

Ωστόσο, οι ερευνητές σημειώνουν ότι, αν και οι δομές υπάρχουν, δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί αν τα σαλιγκάρια βλέπουν κανονικά.

Η ομάδα χρησιμοποιεί το εργαλείο CRISPR-Cas9 για να τροποποιήσει συγκεκριμένα γονίδια και να παρατηρήσει πώς αυτά επηρεάζουν την αναγέννηση.

Η Ακόρσι εξήγησε: «Αν εντοπίσουμε ένα σύνολο γονιδίων που είναι κρίσιμα για την αναγέννηση των ματιών – και αυτά υπάρχουν και στους σπονδυλωτούς – τότε, θεωρητικά, θα μπορούσαμε να τα ενεργοποιήσουμε και στους ανθρώπους για να επιτύχουμε ανάλογη αναγέννηση».

(Με πληροφορίες του Independent)