Τι είναι η ξηροφθαλμία: Σε τι οφείλεται και τι συνιστούν οι ειδικοί

Nιώθετε να μην μπορείτε να ανοίξετε το πρωί τα μάτια σας; Έχετε φαγούρα και θολότητα; Η ξηροφθαλμία είναι μια συνηθισμένη πάθηση που οφείλεται στον κλιματισμό και στον υπερβολικό χρόνο που περνάμε μπροστά σε οθόνες. Εμφανίζεται για δύο βασικούς λόγους: «τα μάτια σας δεν εκκρίνουν αρκετά δάκρυα ή τα δάκρυά σας εξατμίζονται πολύ γρήγορα», λέει η Denise Voon, κλινική σύμβουλος στο βρετανικό College of Optometrists. «Είναι πιο κοινή σε γυναίκες και σε άτομα άνω των 65 ετών, επειδή όσο μεγαλώνετε τα βλέφαρά σας γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά στο να απλώνουν τα δάκρυά σας στα μάτια σας όταν τα ανοιγοκλείνετε. Επίσης, οι μεϊβομιανοί αδένες στα βλέφαρά σας, οι οποίοι παράγουν το λιπαρό μέρος των δακρύων σας, γίνονται λιγότερο αποτελεσματικοί και μπορεί να φράξουν.» Γενικά, η δυσλειτουργία των μεϊβομιανών ή ταρσαίων αδένων ξεραίνει και ερεθίζει τα μάτια.

Για τις γυναίκες, τα ορμονικά προβλήματα παίζουν σημαντικό ρόλο: τα από του στόματος αντισυλληπτικά, η εμμηνόπαυση και οι αλλαγές στα επίπεδα των οιστρογόνων μπορούν να επιδεινώσουν την ξηροφθαλμία. Προπάντων, ο σύγχρονος τρόπος ζωής ευνοεί την ξηροφθαλμία: όπως λέει ο καθηγητής James Wolffsohn, «όταν οι άνθρωποι κοιτάζουν επίμονα τις οθόνες δεν ανοιγοκλείνουν τα μάτια όσο χρειάζεται. Ο μηχανισμός ανοίγματος και κλεισίματος των ματιών σας είναι υπεύθυνος για τη διάδοση δακρύων στην οπτική επιφάνεια. Το τακτικό βλεφάρισμα είναι σημαντικό για τους μηχανισμούς πίσω από τη διατήρηση της υγείας των ματιών.»

Χρειάζεται προσοχή στα κλιματιζόμενα περιβάλλοντα, στους χώρους με καπνό που έτσι κι αλλιώς πρέπει να αποφεύγονται, και προπάντων στις οθόνες. Έχουν αποδειχθεί ευεργετικά τα Ωμέγα-3, αλλά καλό κάνουν και τα λιπαντικά ματιών που διατίθενται ως σταγόνες, γέλη ή αλοιφή. Αν τα δάκρυά σας εξατμίζονται πολύ γρήγορα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα σπρέι που απλώνετε στα κλειστά βλέφαρά σας, το οποίο αναπληρώνει το λιπαρό στρώμα των δακρύων και επιβραδύνει την εξάτμισή τους. Υπάρχουν επίσης σταγόνες που αναπληρώνουν το λιπαρό στρώμα της δακρυϊκού μεμβράνης μειώνοντας την εξάτμιση. Αν μαζί με την ξηροφθαλμία έχετε βλεφαρίτιδα με πρησμένα βλέφαρα που προκαλούν κνησμό, μπορείτε να την αντιμετωπίσετε διατηρώντας τα βλέφαρά σας καθαρά και χρησιμοποιώντας ζεστές κομπρέσες για να ξεμπλοκάρετε τους αδένες που παράγουν το λιπαρό μέρος των δακρύων σας. Σύμφωνα με τον Wolffsohn, δεν συνιστάται ούτε η λήψη αντιοξειδωτικών, ούτε τα φίλτρα μπλε φωτός: «Με βάση τα στοιχεία που έχουμε, δεν κάνουν τίποτα για να προστατεύσουν από την καταπόνηση των ματιών κατά την χρήση ψηφιακών συσκευών.»

Πολλοί οπτομέτρες προτείνουν τον κανόνα 20/20/20: να κάνετε ένα διάλειμμα τουλάχιστον 20 δευτερολέπτων κάθε 20 λεπτά κοιτάζοντας κάτι τουλάχιστον 6 μέτρα μακριά από την οθόνη. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε «ασκήσεις βλεφαρίσματος» για να εκπαιδεύσετε ξανά τους μύες των ματιών σας να ανοιγοκλείνουν. Αυτό πρέπει να το κάνετε πολλές φορές στη σειρά, τέσσερις ή πέντε φορές την ημέρα.