Εξατομικευμένη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους

Ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα είναι η παχυσαρκία που πλέον πλήττει και την παιδική ηλικία. Στην Ελλάδα το ποσοστό των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων υπερβαίνει το 30-35%. Καθώς τα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά ενηλικιώνονται, αντιμετωπίζουν πλήθος ιατρικών προβλημάτων που οφείλονται στην παχυσαρκία, και ευθύνονται για σημαντική αύξηση των δαπανών υγείας. Κατά συνέπεια, είναι απολύτως απαραίτητο να δοθεί έμφαση τόσο στην πρόληψη, όσο και στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, ώστε να βοηθήσουμε αποτελεσματικά στη βελτίωση της υγείας των πολιτών της χώρας μας κατά την ενήλικη ζωή, καθώς και στην ελάττωση του κόστους νοσηλείας τους λόγω των επιπλοκών της παχυσαρκίας. 

Η Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ) και η Εταιρεία Datamed, ανέλαβαν την υλοποίηση ενός καινοτόμου Προγράμματος κατά της παχυσαρκίας με τίτλο «PEDOBESITY: Ανάπτυξη Ευφυών Πολυεπίπεδων Πληροφοριακών Συστημάτων και Εξειδικευμένων Αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης για την Εξατομικευμένη Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας» (Κωδικός Έργου: Τ1ΕΔΚ-01386), το οποίο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της Δράσης ΕΡΕΥΝΩ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ-ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ, συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εθνικούς πόρους μέσω του Ε.Π. Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία (ΕΠΑνΕΚ), και αποτελεί συνέχεια του Προγράμματος με τίτλο ‘Ανάπτυξη Εθνικού Συστήματος Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Υπερβαρότητας και Παχυσαρκίας κατά την Παιδική και Εφηβική Ηλικία» και σύνθημα «Χάνω Βάρος – Κερδίζω Ζωή», στα πλαίσια του οποίου αναπτύχθηκε το «Εθνικό Μητρώο Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Παχυσαρκίας κατά την Παιδική και Εφηβική Ηλικία». Την πρωτοβουλία αυτή χαιρέτησε εκ μέρους του Προέδρου της Ελληνικής Κυβέρνησης η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας κ. Ασημίνα Γκάγκα με αφορμή Συνέντευξη Τύπου για τον απολογισμό του Προγράμματος. 

 Όπως επεσήμανε η Επιστημονική Υπεύθυνη του έργου κ. Ευαγγελία Χαρμανδάρη, Καθηγήτρια Παιδιατρικής – Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, βασικά καινοτόμα αντικείμενα του έργου είναι η συλλογή και ανάλυση κλινικών, αιματολογικών, βιοχημικών, ενδοκρινολογικών και γενετικών δεδομένων ασθενών με παχυσαρκία με σκοπό την ανάπτυξη ειδικών αλγορίθμων για την εξατομικευμένη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους, η δημιουργία πλήρως διασυνδεδεμένων εφαρμογών διαδικτύου και mobile για την ολοκλήρωση του οικοσυστήματος εφαρμογών για την παιδική παχυσαρκία, και η ανάπτυξη πλατφόρμας ευφυούς διαχείρισης δεδομένων με χρήση καινοτόμου μεθοδολογίας ασαφών γνωστικών δικτύων και τεχνικών μοντελοποίησης από ανάλυση ιατρικών δεδομένων, για την παροχή συμβουλών εξατομικευμένης θεραπείας. 

Τα παραπάνω αντικείμενα αποτελούν ένα καινοτόμο ενιαίο οικοσύστημα εφαρμογών e-Health για την εξατομικευμένη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους μέσα στα πλαίσια της ιατρικής ακριβείας (precision medicine) και της εξατομικευμένης ιατρικής αντιμετώπισης (personalized medical management). Από την εταιρεία Datamed, ο κ. Φοίβος Παναγόπουλος, Επιχειρησιακός Σύμβουλος, παρουσίασε την πληροφοριακή υποδομή του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (ΗΦΥ), την πρόσβαση των ασθενών και λοιπών επιστημόνων υγείας (Διατροφολόγων / Καθηγητών Φυσικής Αγωγής) και την mobile εφαρμογή. Η κ. Ελένη Παπαλευθέρη, Μηχανικός Λογισμικού, πραγματοποίησε επίδειξη του πληροφοριακού συστήματος διαχείρισης πολυεπίπεδων δεδομένων με ενσωματωμένα μοντέλα απόφασης και πλήρως διασυνδεδεμένο με τα υπόλοιπα υποσυστήματα του οικοσυστήματος, ενώ ο κ. Νίκος Πολύζος, Καθηγητής ΔΠΘ, παρουσίασε το τελικό σχέδιο αξιοποίησης του (Business Plan). 

Καταλήγοντας, η κ. Χαρμανδάρη υπογράμμισε ότι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων που προτείνονται στο «Εθνικό Μητρώο Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Παχυσαρκίας κατά την Παιδική και Εφηβική Ηλικία» πραγματοποιήθηκε μέσα στα πλαίσια λειτουργίας του Ιατρείου Αντιμετώπισης Αυξημένου Βάρους Σώματος, Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη, Α’ Παιδιατρική Κλινική Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Παίδων “Η Αγία Σοφία”. Ανάλυση των δεδομένων από το Ιατρείο έδειξε ότι οι παρεμβάσεις που εφαρμόζουμε οδηγούν σε ελάττωση των ποσοστών υπέρβαρου και παχυσαρκίας κατά 30% σε ένα έτος. Στόχος μας είναι 5 χρόνια μετά την ολοκλήρωση του πρωτοποριακού αυτού έργου τα ποσοστά υπέρβαρου και παχυσαρκίας στην Ελλάδα να έχουν ελαττωθεί κατά 15-20%. 

Τέλος, η κ. Χαρμανδάρη εξέφρασε την πεποίθηση ότι η καταγραφή, πρόληψη, εξατομικευμένη αντιμετώπιση και διαχρονική παρακολούθηση όλων των παιδιών και εφήβων στην χώρα μας με την χρήση ευφυών πληροφοριακών συστημάτων και συστημάτων υποστήριξης εξατομικευμένων αποφάσεων μπορεί να συμβάλλει αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, και απηύθυνε πρόσκληση στην Ιατρική Κοινότητα, και ιδιαίτερα στους Παιδιάτρους και τους Ενδοκρινολόγους, να ανταποκριθούν θετικά στην πρωτοποριακή αυτή προσπάθεια.