Η σημασία του ελαιολάδου έναντι των καρδιαγγειακών παθήσεων

Το ελαιόλαδο –το οποίο βρίσκεται στην κορυφή της Μεσογειακής Διατροφής που συνδέεται με τη μακροζωία και την ευεξία– είναι τρόφιμο μεν, διαθέτει ωστόσο τις ευεργετικές ιδιότητες ενός φαρμάκου. Όπως προκύπτει από τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες, η μακροχρόνια κατανάλωση της Μεσογειακής δίαιτας πλούσιας σε έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, συσχετίζεται με μειωμένους δείκτες αθηροσκλήρωσης.

Η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής μειώνει σημαντικά τα επίπεδα της γλυκόζης, την ολική χοληστερόλη, την LDL χοληστερόλη και τα επίπεδα της οξειδωμένης LDL χοληστερόλης σε σύγκριση με τη δίαιτα δυτικού τύπου. Η υιοθέτηση της Μεσογειακής διατροφής αυξάνει σημαντικά τα επίπεδα της HDL χοληστερόλης. Η υδροξυτυροσόλη, που συναντάται στο ελαιόλαδο, διαθέτει αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες και γι’ αυτό αποτελεί μόριο ειδικού ενδιαφέροντος για τη φαρμακοβιομηχανία.

Το ενδιαφέρον γι’ αυτό το μόριο έχει οδηγήσει σε ευρεία έρευνα η οποία σχετίζεται με τις βιολογικές δραστηριότητές του, τα ευεργετικά αποτελέσματα στον άνθρωπο, καθώς και τη δυνατότητα σύνθεσης νέων μορίων από την υδροξυτυροσόλη.

Την υδροξυτυροσόλη μπορούμε να τη βρούμε στο ελαιόλαδο, ιδανικά σε μία ποσότητα καθημερινά 5 mlg, αλλά και σε συμπληρώματα διατροφής, τα οποία μπορούν να λάβουν, κατόπιν ιατρικής συμβουλής, όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα με καρδιαγγειακές παθήσεις.

Olivomed webinarαπό το ΕΛΙΚΑΡ
Τα πλεονεκτήματα του ελαιολάδου αλλά και των πολυφαινολών, όπως υδροξυτυροσόλη και ελευρωπαΐνη που υπάρχουν στα φύλλα αλλά και στον καρπό της ελιάς, συζητήθηκαν στη διάρκεια του πρώτου webinar που οργάνωσε το ΕΛΙΚΑΡ (Ελληνικό Κέντρο Καρδιολογίας) με την υποστήριξη της φαρμακοβιομηχανίας InterMed, τον Ιανουάριο.

Το Ίδρυμα Ροκφέλερ, η κρητική διατροφή & ο γιατρός Keys

Ο καθηγητής του Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων στο τμήμα Φαρμακευτικής Λέανδρος Σκαλτσούνης, σε μία ιστορική αναδρομή στους σταθμούς του ελαιολάδου, τόνισε ότι στις χώρες της Μεσογείου έχουμε ένα υψηλό προσδόκιμο επιβίωσης και όλοι οι δείκτες υγείας είναι υψηλά σε σχέση με άλλες χώρες. Επίσης, ανέφερε ότι είναι πιο σωστό τη Μεσογειακή διατροφή να την ονομάζουμε Κρητική διατροφή.

Ο κ. Σκαλτσούνης τόνισε ότι μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Αμερική και ειδικότερα το Ίδρυμα Ροκφέλερ ξεκίνησε μία σειρά από μελέτες σε χώρες οι οποίες είχαν υποστεί το δράμα του πολέμου. Μία από αυτές τις περιοχές ήταν και η Κρήτη, όπου το 1947 οι ερευνητές του Ιδρύματος διαπίστωσαν ότι οι αιματολογικοί δείκτες και το προσδόκιμο επιβίωσης των Κρητικών ήταν πολύ ικανοποιητικό, παρά τις κακουχίες του πολέμου.

Το 1953, όταν δημοσιοποιήθηκε η μελέτη, διαπιστώθηκε ότι οι άνθρωποι στην Κρήτη και σε άλλες χώρες της Μεσογείου κατανάλωναν όσπρια, δημητριακά, φρούτα, ψάρια, λίγα γαλακτοκομικά, αρωματικά βότανα και πολύ ελαιόλαδο.

Το 1958 ο γιατρός Keys, ο οποίος στη διάρκεια του πολέμου που ήταν στη Νάπολη, είχε εντυπωσιαστεί, καθώς στο νοσοκομείο καταγράφονταν ελάχιστες εισαγωγές που αφορούσαν περιπτώσεις για καρδιαγγειακά νοσήματα, ξεκίνησε μία άλλη μελέτη. Με τα ευρήματα αυτά και τη μελέτη του Ροκφέλερ, ο Keys ξεκίνησε τη μελέτη των 7 χωρών. Μία μελέτη διάρκειας 25 ετών σε 12.700 άνδρες ηλικίας 40 έως 59 ετών, σε 16 αγροτικές χώρες (ΗΠΑ, Φινλανδία, Ολλανδία, πρώην Γιουγκοσλαβία, Ιαπωνία, Ιταλία, Ελλάδα κ.ά.). Στην Ελλάδα παρακολούθησε δύο περιοχές, την Κρήτη και την Κέρκυρα. Η Κρήτη, λοιπόν, ήταν η περιοχή με τη χαμηλότερη θνησιμότητα, όσον αφορά στα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Η αξία του ελαιολάδου & των πολυφαινολών μέσα από μελέτες

Η καθηγήτρια Φαρμακευτικής Χημείας, Ιωάννα Ανδρεάδου, επεσήμανε ότι η παρατήρηση πως η Μεσογειακή διατροφή συνδέεται με τη μακροζωία και την ευεξία ανέδειξε τις πολλαπλές ευεργετικές επιδράσεις των προϊόντων της ελιάς στην ανθρώπινη υγεία. Μελέτες έχουν αποδείξει τις καρδιοπροστατευτικές δράσεις στην πρόληψη του καρκίνου και τη νευροπροστασία. Οι δράσεις αυτές δρομολογούν την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης των προϊόντων της ελιάς, πρόσθεσε.

Η κ. Ανδρεάδου αναφέρθηκε σε μία σειρά από μελέτες, οι οποίες καταδεικνύουν την αξία του ελαιολάδου, της Μεσογειακής διατροφής και της δίαιτας χαμηλών λιπαρών, στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Η μελέτη PREDIMED υλοποιήθηκε σε 7.500 ασθενείς με προσθήκη ελαιολάδου στη διατροφή των συμμετεχόντων. Τα αποτελέσματα έδειξαν μικρότερη εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων σε εκείνους που ακολουθούσαν μεσογειακή δίαιτα, είτε με βάση το ελαιόλαδο (30% μείωση), είτε με βάση τους ξηρούς καρπούς (28% μείωση) σε σύγκριση με εκείνους που ακολουθούσαν δίαιτα με χαμηλά λιπαρά.

Η καθηγήτρια υπογράμμισε ότι τα συμπληρώματα διατροφής με βάση το ελαιόλαδο πρέπει να χρησιμοποιούνται σε όλες τις χώρες από ομάδες πληθυσμού, που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες καρδιολογικές νόσους ή μεταβολικό σύνδρομο.

Ο διατροφολόγος Χάρης Δημοσθενόπουλος, προϊστάμενος του αντίστοιχου τμήματος του Λαϊκού Νοσοκομείου, υπογράμμισε ότι η υδροξυτυροσόλη είναι μόριο ειδικού ενδιαφέροντος για τη φαρμακοβιομηχανία, λόγω της αντιφλεγμονώδους και αντιοξειδωτικής δράσης της κατά των καρδιαγγειακών παθήσεων και του μεταβολικού συνδρόμου, της νευροπροστασίας του και της χρημειοτροποποιητικής δράσης κατά των όγκων. Η τυροσόλη, η υδροξυτυροσόλη και η ελαιοευρωπαΐνη είναι από τις κύριες φαινολικές ενώσεις σε φρούτα, στο φύλλο και στο έλαιο από την OleaeuropaeaL. Λόγω της βιοδιαθεσιμότητας των χημικών ιδιοτήτων και της εύκολης σύνθεσης μαζί με την έλλειψη της τοξικότητας, η υδροξυτυροσόλη θεωρείται ένα εξαιρετικό συμπλήρωμα διατροφής από τις βιομηχανίες διατροφής και τροφίμων. Να σημειωθεί ότι η υδροξυτυροσόλη βρίσκεται κυρίως στις πράσινες ελιές σε σύγκριση με τις μαύρες ελιές (περιεκτικότητα 0,118% και 0,082% αντίστοιχα).