Θεματα

Τα έθιμα του Πάσχα και η σημασία τους

Η μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας γιορτάζεται πάντα την άνοιξη

114824-667199.jpg
Νατάσσα Καρυστινού
ΤΕΥΧΟΣ 824
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
pexels-polina-tankilevitch-6625196.jpg
Φωτογραφία: Polina Tankilevitch/ Pexels

Τα έθιμα του Πάσχα: Γιατί σουβλίζουμε αρνί; Γιατί βάφουμε κόκκινα τα αυγά; Τι συμβολίζει το τσουρέκι;

Το Πάσχα περισσότερο από κάθε τι άλλο έχει να κάνει με την ελπίδα, ή ακόμα καλύτερα, με την αναγέννηση. Είναι μια γιορτή χαράς, τοποθετημένη εύστοχα την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας. Πάντα την άνοιξη, ακριβώς τη στιγμή που η φύση γεννιέται από την αρχή. Δεν είναι τυχαίο που τα περισσότερα πασχαλινά έθιμα έχουν να κάνουν με αυτή την ανάταση. Ο Χριστός αναστήθηκε υπενθυμίζοντας σε όλους πέρα από το θρησκευτικό προφανές («μια δεύτερη, αιώνια ζωή σας περιμένει μετά θάνατον» κ.λπ.) ότι κάθε τέλος δεν είναι τίποτα άλλο από μια καινούργια αρχή.

Το ψήσιμο του αρνιού

Το πατροπαράδοτο αρνάκι που ξεροψήνεται στη σούβλα έχει τις ρίζες του στο εβραϊκό Πάσχα. Ξέρετε, τότε που ο Θεός μέσω του Μωυσή ζήτησε από τις εβραϊκές οικογένειες της Αιγύπτου να σφάξουν ένα αρνί και με το αίμα του να βάψουν τις πόρτες τους. Έτσι ο Άγγελος του Θανάτου που θα κατέβαινε στην πόλη το ίδιο βράδυ θα αναγνώριζε τα σπίτια των πιστών και θα σκότωνε μόνο τους άπιστους Αιγύπτιους. Πριν την αναχώρησή τους οι Εβραίοι έφαγαν το αρνί που πρόσφεραν ως θυσία για τη σωτηρία του έθνους τους μαζί με άζυμο ψωμί και πικρά χόρτα, μια παραλλαγή ας πούμε της σημερινής μαγειρίτσας. Αυτό το έθιμο του αμνού, προσαρμοσμένο στα ελληνικά δεδομένα, μας έφτασε στον καθιερωμένο πια οβελία. Φυσικά βοήθησε και το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι γεμάτη αμνοερίφια που ανέμελα βοσκούν σε κάθε γωνιά της.

Η Μεγάλη Πέμπτη των κόκκινων αυγών

Μεγάλη Πέμπτη σταυρώθηκε ο Χριστός και από τότε κάθε τέτοια μέρα βάφουμε κόκκινα τα αυγά για να θυμόμαστε τη θυσία Του. Γιατί όμως αυγά; Πολύ απλά γιατί το αυγό είναι σύμβολο της γονιμότητας, της έναρξης μιας νέας ζωής. Αλλά και μια παραπομπή στον τάφο του Χριστού που ερμητικά κλειστός (όπως το τσόφλι ενός αυγού) έσπασε και από μέσα βγήκε αναστημένος ο Ιησούς.

Ένα τσουρέκι να συμβολίζει τη ζωή

Το σημερινό τσουρέκι είναι ο απόγονος της Λαμπροκουλούρας ή του Λαμπρόψωμου, του πασχαλινού ψωμιού δηλαδή. Το όνομά του το πήρε από την τούρκικη λέξη «corek» η οποία περιγράφει όλα τα είδη ψωμιού που είναι ζυμωμένα με μαγιά. Αλλά ο λόγος που αυτό το γλύκισμα ανήκει πια στα αγαπημένα έθιμα του Πάσχα δεν είναι άλλος από το αλεύρι… Το αλεύρι που «ζωντανεύει» και γίνεται ψωμί είναι ακόμα ένας συμβολισμός της ανάστασης. 

ΠΡΟΣΦΑΤΑ