Visual Browsing
Homo Sapiens Ελλάδα

Το παλαιότερο δείγμα του Homo Sapiens της Ευρασίας βρέθηκε στην Ελλάδα

Τι δηλώνει η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Tübingen, Κατερίνα Χαρβάτη, στην ATHENS VOICE
Κατερίνα Χαρβάτη, Πανεπιστήμιο του Tübingen
Το παλαιότερο δείγμα του Homo Sapiens της Ευρασίας βρέθηκε στην Ελλάδα. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Tübingen και το ΕΚΠΑ εντόπισαν κρανίο του ανατομικά σύγχρονου ανθρώπου ηλικίας 210.000 ετών

Πολύ πιο νωρίς απ’ ό,τι πίστευαν οι επιστήμονες μέχρι πρόσφατα εξαπλώθηκαν από την Αφρική προς άλλους τόπους οι παλαιότεροι σύγχρονοι άνθρωποι, φθάνοντας στην Ευρώπη σχεδόν 150.000 χρόνια νωρίτερα από ό,τι ήταν έως τώρα γνωστό, σύμφωνα με νέα έρευνα των πανεπιστημίων του Tübingen και της Αθήνας.

Homo Sapiens Ελλάδα
© Κατερίνα Χαρβάτη, Πανεπιστήμιο του Tübingen

Το μερικό κρανίο Απήδημα 1 (δεξιά) και η ανάπλασή του από την οπίσθια πλευρά (μέση) και από το πλάι (αριστερά). Το σφαιρικό σχήμα του κρανίου Απήδημα 1 αποτελεί μοναδικό χαρακτηριστικό των ανατομικά σύγχρονων ανθρώπων και είναι ριζικά διαφορετικό από το σχήμα του κρανίου των Νεάντερταλ και των προγόνων τους.

Κατόπιν ενδελεχών αναλύσεων, οι ερευνητές ταυτοποίησαν ένα κρανίο από το σπήλαιο Απήδημα, στη Μάνη, χρονολογούμενο περίπου στα 210.000 χρόνια πριν, ως αντιπροσωπευτικό του πρώιμου Homo Sapiens. Το γεγονός αυτό καθιστά το συγκεκριμένο εύρημα ως τοπαλαιότερο δείγμα σύγχρονου ανθρώπου εκτός Αφρικής, σύμφωνα με τις δηλώσεις της διεθνούς ομάδας επιστημόνων με επικεφαλής την καθηγήτρια Κατερίνα Χαρβάτη από το Κέντρο Ανθρώπινης Εξέλιξης & Παλαιοπεριβάλλοντος Senckenberg στο Πανεπιστήμιο τουTübingen. Μάλιστα, η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature.

Σχετικα
Ξανά στην Ελλάδα ο Γουίλ Σμιθ με την οικογένειά του (video)
Ξανά στην Ελλάδα ο Γουίλ Σμιθ με την οικογένειά του (video)

Η ανακάλυψη αυτή, όπως ανέφερε στην ATHENS VOICE η κ. Χαρβάτη, δείχνει ότι οι πρώιμοι Homo Sapiens μετανάστευσαν εκτός Αφρικής νωρίτερα απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι τώρα φτάνοντας ακόμη και μέχρι την Ευρώπη. Παράλληλα, εγείρει πολλά ερωτήματα σχετικά με τους λόγους μετανάστευσης των πρώιμων αυτών πληθυσμών, μέχρι που μπορεί να έφτασαν, γιατί εξαφανίστηκαν και εάν συναντήθηκαν και αναμίχθηκαν με τους Neanderthal που ζούσαν στην Ευρώπη την ίδια χρονική περίοδο.

Το απολίθωμα του κρανίου, Απήδημα 1, προέρχεται από το ομώνυμο σπήλαιο της Πελοποννήσου και ανευρέθη στα τέλη της δεκαετίας του 1970 μαζί με ένα άλλο ανθρώπινο απολίθωμα, Απήδημα 2, κατά τη διάρκεια ερευνών διενεργούμενων από το Μουσείο Ανθρωπολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Η ερευνητική ομάδα, κατόπιν εφαρμογής καινοτόμων μεθόδων, συμπεριλαμβανομένης της εικονικής ανακατασκευής των κατεστραμμένων τμημάτων των κρανίων, διεξήγαγε πολυάριθμες συγκρίσεις με άλλα ανθρώπινα απολιθώματα και χρησιμοποίησε μία υψηλής ακριβείας ραδιομετρική μέθοδο χρονολόγησης προκειμένου να καθορίσει την ηλικία των δύο κρανίων. «Το Απήδημα 2 είναι περίπου 170.000 ετών. Θα λέγαμε ότι ήταν ένας Νεάντερταλ», δήλωσε η κυρία Κατερίνα Χαρβάτη. «Προς μεγάλη μας έκπληξη, το Απήδημα 1 είναι ακόμα παλαιότερο, ηλικίας περίπου 210.000 ετών, αλλά δεν έχει κανένα  χαρακτηριστικό Neanderthal», είπε. Αντιθέτως, η μελέτη ανέδειξε μια μίξη σύγχρονων ανθρώπινων και αρχαϊκών χαρακτηριστικών, καταδεικνύουσα έναν πρώιμο Homo Sapiens.

Σχετικα
Αριστεία: Τα πρώτα βραβεία Εταιρικής Υπευθυνότητας στην Ελλάδα
Αριστεία: Τα πρώτα βραβεία Εταιρικής Υπευθυνότητας στην Ελλάδα

Σύνθετη καταγωγή

«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι τουλάχιστον δύο ομάδες ανθρώπων ζούσαν στην περιοχή της Νοτίου Ελλάδας κατά την Μέση Πλειστόκαινο εποχή: ένας πρώιμοςπληθυσμός Homo Sapiens και, αργότερα, μία ομάδα Neanderthal», εξήγησε η κυρία Χαρβάτη. Αυτό στηρίζει την υπόθεση ότι οι πρώιμοι σύγχρονοι άνθρωποι πραγματοποίησαν πολλές φορές εξορμήσεις πέραν της Αφρικής, στην οποία και πρωτοεμφανίστηκαν. «Το κρανίο Απήδημα 1 δείχνει ότι μια πρώτη διασπορά συνέβη νωρίτερα απ' ό,τι πιστεύαμε, καθώς και ότι εξαπλώθηκε πολύ περισσότερο γεωγραφικά, έως και στο εσωτερικό της Ευρώπης». Το Απήδημα 1 είναι παλαιότερο κατά περισσότερα από 150.000 χρόνια συγκριτικά με τα έως τώρα ανακαλυφθέντα στην Ευρώπη παλαιότερα δείγματα του σύγχρονου ανθρώπου. «Εικάζουμε ότι, όπως και στην Εγγύς Ανατολή, ο πρώιμος σύγχρονος ανθρώπινος πληθυσμός, που αντιπροσωπεύεται από το Απήδημα 1, πιθανώς αντικαταστάθηκε από τους Neanderthal, η παρουσία των οποίων στη Νότια Ελλάδα είναι σαφώς τεκμηριωμένη, λαμβάνοντας υπόψιν και το κρανίο Απήδημα 2 από την ίδια τοποθεσία», συνέχισε διευκρινιστικά η κυρία Χαρβάτη. Ωστόσο, και οι Neanderthal με τη σειρά τους αντικαταστάθηκαν από τους σύγχρονους ανθρώπους. Κατά την Ανώτερη Παλαιολιθική περίοδο, περίπου 40.000 χρόνια πριν, οι νεοαφιχθέντες σύγχρονοι άνθρωποι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παρουσία τους επιβεβαιώνεται από την ανασκαφή λεπτοδουλεμένων λίθινων εργαλείων και άλλων ευρημάτων. Οι δε Neanderthal εξαφανίστηκαν περίπου την ίδια περίοδο.«Αυτή η ανακάλυψη υπογραμμίζει τη σημασία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στην εξέλιξη του ανθρώπου», είπε εν κατακλείδι η κυρία Χαρβάτη.

Homo Sapiens Ελλάδα
© Κατερίνα Χαρβάτη, Πανεπιστήμιο του Tübingen

Το κρανίο Απήδημα 2 (δεξιά) και η ανάπλασή του (αριστερά). Το Απήδημα 2 διαθέτει μία σειρά χαρακτηριστικών γνωρισμάτων αντιπροσωπευτικών του είδους των Νεάντερταλ.

Το σπήλαιο Απήδημα ανεσκάφη στις δεκαετίες του 1970-80 από ερευνητές του Μουσείου Ανθρωπολογίας της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, αποφέροντας σημαντικά ευρήματα που φιλοξενούνται στο Μουσείο. Το Μουσείο ιδρύθηκε το 1886 και είναι ένα από τα παλαιότερα του είδους του στην Ευρώπη. Έχει παίξει σημαντικό ρόλο όχι μόνο στην έρευνα, με κύριο επίτευγμα τις ανασκαφές στο Απήδημα, αλλά και στην εκπαίδευση του κοινού.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν περαιτέρω μελέτες του ανευρεθέντος υλικού στο σπήλαιο

Απήδημα, που επί μακρόν εθεωρείτο σημαντικό στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, και απέκτησε ιδιαίτερη επιπρόσθετη αξία υπό το φως των νέων ανακαλύψεων. «Το Μουσείο Ανθρωπολογίας φιλοξενεί αυτά τα σημαντικά ευρήματα από τις ανασκαφές μας στο σπήλαιο Απήδημα. Η παρούσα δημοσίευση είναι η πρώτη από μία σειρά λεπτομερών ερευνών, που προγραμματίζουμε σε συνεργασία με την ομάδα της Καθηγήτριας κ. Χαρβάτη», δήλωσε η Καθηγήτρια κ. Μυρσίνη Κουλούκουσα, Διευθύντρια του Μουσείου. Ο Καθηγητής κ. Βασίλης Γοργούλης, Διευθυντής του Τμήματος Ιστολογίας - Εμβρυολογίας στο ΕΚΠΑ, όπου φιλοξενείται το Μουσείο, προσέθεσε: «Η παρούσα έρευνα αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα των καινοτόμων ερευνών που λαμβάνουν χώρα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Χαιρόμαστε πολύ που αυτά τα ευρήματα τυγχάνουν διεθνούς αναγνώρισης, καθώς αποτελούν αποτέλεσμα της επιτυχούς συνεργατικής έρευνας που πραγματοποίησαν τα δύο πανεπιστημιακά ιδρύματα».

Δημοσίευση: Katerina Harvati, Carolin Röding, Abel M. Bosman, Fotios A. Karakostis, Rainer Grün, Chris Stringer, Panagiotis Karkanas, Nicholas C. Thompson, Vassilis Koutoulidis, Lia A. Moulopoulos, Vassilis G. Gorgoulis & Mirsini Kouloukoussa: Apidima Cave fossils provide earliest evidence of Homo sapiens in Eurasia. Nature.

Η έρευνα αυτή πραγματοποιήθηκε χάρη στη χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC - CoG CROSSROADS 724703 που απονεμήθηκε στην K. Χαρβάτη) και του Γερμανικού Ερευνητικού Ιδρύματος (DFG - Research Unit 2237 “Words, Bones, Genes, Tools Tracking Linguistic, Cultural and Biological Trajectories of the Human Past”). Το DFG είναι ο κύριος, ανεξάρτητος αυτοδιοικούμενος οργανισμός επιδότησης της έρευνας στη Γερμανία. Το ERC, που ιδρύθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007, είναι ο κυριότερος ευρωπαϊκός οργανισμός χρηματοδότησης έρευνας αιχμής. Κάθε χρόνο επιλέγει και χρηματοδοτεί τους καλύτερους, πιο δημιουργικούς ερευνητές, οποιασδήποτε εθνικότητας και ηλικίας, για την υλοποίηση ερευνών με έδρα την Ευρώπη. Το ERC παρέχει τέσσερα βασικά προγράμματα επιχορηγήσεων: Εκκίνησης, Ενίσχυσης, Προηγμένης Έρευνας και Συνέργειας. Με το πρόσθετο πρόγραμμα επιχορήγησης ProofofConcept (Απόδειξη της Ιδέας), το ERCβοηθάει τους δικαιούχους να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στην πρωτοποριακή έρευνά τους και τα πρώτα στάδια της εμπορευματοποίησής της.

https://erc.europa.eu

Δειτε επισης

Back to top

Προσεχως

Brostakalli
Brostakalli
Metamatic:taf
18.07.2019
Brostakalli
Το Soundtrack της Πόλης
Athens Voice 102.5