Το παρασκήνιο της αποθήκευσης: Η μάχη για τις μπαταρίες, το παράδειγμα της Βουλγαρίας και το κόστος του ρεύματος
Αν παρατηρήσει κανείς πώς κινείται η αγορά του ηλεκτρισμού μέσα στην ημέρα, θα συναντήσει μια εικόνα που μοιάζει παράδοξη:
Τις μεσημεριανές ώρες, ο ήλιος λάμπει και τα φωτοβολταϊκά σε όλη τη χώρα παράγουν τεράστιες ποσότητες ρεύματος. Η προσφορά είναι τόσο μεγάλη που η τιμή του ρεύματος στη χονδρική αγορά υποχωρεί σχεδόν στο μηδέν. Ωστόσο, μόλις ο ήλιος δύσει, επιστρέψουμε στο σπίτι και ανάψουμε τις συσκευές, η εικόνα αντιστρέφεται. Επειδή η ηλιακή ενέργεια μηδενίζεται, το σύστημα αναγκάζεται να επιστρατεύσει μονάδες φυσικού αερίου για να καλύψει τη ζήτηση.
Αποτέλεσμα; Οι τιμές τα βράδια αυξάνονται σημαντικά, ο μέσος λογαριασμός ρεύματος παραμένει επιβαρυμένος, και την ίδια στιγμή τεράστιες ποσότητες πράσινης ενέργειας περικόπτονται το μεσημέρι επειδή δεν υπάρχει δυνατότητα απορρόφησης εκείνη ακριβώς τη στιγμή.
Η λύση που προκρίνεται διεθνώς είναι τα Συστήματα Αποθήκευσης (Μπαταρίες): να αποθηκεύεται η πλεονάζουσα ενέργεια το μεσημέρι και να εγχέεται στο δίκτυο το βράδυ. Στην πράξη, όμως, το πότε, το πώς και με ποιους κανόνες θα αναπτυχθεί η αποθήκευση αποτελεί πεδίο έντονων τριβών.
Το παράδειγμα της Βουλγαρίας και ο παράγοντας της τεχνολογίας
Στο προσκήνιο, η διαφωνία εκφράστηκε πρόσφατα μέσα από έναν διάλογο στοLinkedInανάμεσα στονΥφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκο Τσάφο, και τονΠρόεδρο της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ), Αντώνη Κοντολέων.
Η πλευρά της βιομηχανίας και των παραγωγών επισημαίνει ότι υπάρχουν καθυστερήσεις, φέρνοντας ως μέτρο σύγκρισης τη γειτονική χώρα.Το επιχείρημα εστιάζει στη διασυνοριακή ροή:Η Βουλγαρία προχώρησε ταχύτερα στην εγκατάσταση συστοιχιών μπαταριών. Έτσι, απορροφά τις μεσημεριανές ώρες το πλεονάζον ελληνικό πράσινο ρεύμα σε πολύ χαμηλές τιμές, το αποθηκεύει, και το επανεξάγει τις βραδινές ώρες αιχμής, όταν οι τιμές στη χονδρική είναι υψηλότερες.
Η κυβερνητική πλευρά αντιμετωπίζει το ζήτημα με διαφορετική στρατηγική: Η τεχνολογία των μπαταριών εξελίσσεται ραγδαία και το κόστος της υποχωρεί σταδιακά. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, μια βιαστική και μαζική προμήθεια εξοπλισμού σε προγενέστερο χρόνο θα κινδύνευε να δεσμεύσει τη χώρα σε ακριβότερες και παλαιότερες τεχνολογίες, δημιουργώντας οικονομική επιβάρυνση που εκ των υστέρων θα δεχόταν σοβαρή κριτική. Παράλληλα, το Υπουργείο προωθεί ένα στοχευμένο σχήμα ενίσχυσης 200 εκατομμυρίων ευρώ (REPowerEU) για την τοποθέτηση μπαταριών σε κρίσιμα σημεία του δικτύου, όπως το έργο στην Πτολεμαΐδα.
Ένα σύνθετο πλέγμα συμφερόντων
Πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις, η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί κομβικό σημείο όπου διασταυρώνονται διαφορετικοί επιχειρηματικοί και ενεργειακοί σχεδιασμοί:
Φυσικό Αέριο, LNG & Εισαγωγές:Όσο η αποθηκευτική ικανότητα της χώρας παραμένει περιορισμένη, η κάλυψη των βραδινών φορτίων στηρίζεται στο φυσικό αέριο —είτε πρόκειται για υγροποιημένο αέριο (LNG) που καταφθάνει μέσω τάνκερ, είτε για ροές μέσω αγωγών. Η ταχύτητα ένταξης των μπαταριών επηρεάζει άμεσα τον όγκο και την αξία αυτών των εισαγωγών.
Επενδυτές ΑΠΕ & Κατασκευαστές:Διεθνείς οίκοι κατασκευής συστημάτων αποθήκευσης και εγχώριοι επενδυτές ΑΠΕ πιέζουν για ταχύτερη απελευθέρωση της αγοράς, προσδοκώντας έσοδα από τη διαφορά τιμής μεταξύ μεσημεριανής φόρτισης και βραδινής εκφόρτισης (Arbitrage).
Όπως συμβαίνει σε κάθε μεγάλη τεχνολογική και οικονομική μετάβαση, η αφθονία αναλύσεων και αντιτιθέμενων εκτιμήσεων συχνά δυσκολεύει τον καταναλωτή να διακρίνει τις πραγματικές παραμέτρους του ζητήματος.
Η εναλλακτική της ΔΕΗ: Η λύση των αντλιοστασίων
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ξεχωρίζει και η πρόταση για τηνΑντλησιοταμίευση, στην οποία εστιάζει ιδιαίτερα ηΔΕΗ.
Η ΔΕΗ λειτουργεί ήδη τέτοια συστήματα στονΝέστο (Δράμα)και τονΑλιάκμονα (Ημαθία), ενώ σχεδιάζει τη μετατροπή και άλλων ταμιευτήρων της (όπως στη λίμνη Πλαστήρα και τον Αχελώο), καθώς και την αξιοποίηση τεχνητών λιμνών στα παλιά λιγνιτωρυχεία της Δυτικής Μακεδονίας.
Τα πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου εστιάζουν στη μεγάλη διάρκεια ζωής των υποδομών, στη δυνατότητα αποθήκευσης ενέργειας για ημέρες (και όχι μόνο για λίγες ώρες) και στην υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία.
Το ζητούμενο για τον καταναλωτή
Η συζήτηση γύρω από την αποθήκευση συμπυκνώνει την κύρια πρόκληση της ενεργειακής μετάβασης:
Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικό δυναμικό σε ήλιο και άνεμο. Ωστόσο, η μετάβαση σε ένα σύστημα χαμηλού άνθρακα απαιτεί ισορροπία ανάμεσα στις νέες τεχνολογίες (μπαταρίες), τις μεγάλες υποδομές (αντλησιοταμίευση) και τη ρυθμιστική σταθερότητα. Το τελικό ζητούμενο παραμένει ένα: η παραγόμενη πράσινη ενέργεια να μεταφραστεί σε ευστάθεια του δικτύου και σε λογικές, προβλέψιμες τιμές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
15°
