Ο θεμελιώδης ιδρυματισμός: Το ΠΑΣΟΚ δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά
Μοιάζει σαν σύμπασα η ηγετική ομάδα να μην έχει αντιληφθεί τις σημαντικές αλλαγές στον ελλαδικό και ευρωπαϊκό χώρο και επιδιώκει διαρκώς να συναγελάζεται με ένα δήθεν προοδευτικό μέτωπο
Η κρίση ταυτότητας στο ΠΑΣΟΚ, ιδεολογική παλινδρόμηση και έλλειψη σύγχρονης στρατηγικής στο μεταβαλλόμενο πολιτικό τοπίο.
Φτάσαμε αισίως στο 2026 και ακόμα στην Ελλάδα το πολιτικό νόημα σοσιαλδημοκρατία δεν έχει αποσαφηνισθεί και, το σημαντικότερο, δεν έχει αποσαφηνισθεί μέσα στο ίδιο το κίνημα που το επανέφερε στο προσκήνιο 50 χρόνια μετά από το 1924 και τον Παπαναστασίου, αμέσως μετά την πτώση της χούντας.
Σαν το ΠΑΣΟΚ, στην εποχή αμέσως μετά τη δικτατορία, να δημιουργήθηκε ως ένα αντιδεξιό μέτωπο. Σαν το νόημα σοσιαλδημοκρατία να μην σήμαινε κάτι για κανέναν. Σαν κανείς να μην κατάλαβε τίποτα. Ακόμα και σήμερα δεν είναι σαφές πού ακριβώς… ταξιδεύει αυτός ο όρος.
Έγιναν οι εσωκομματικές εκλογές και πανηγυρίζουν πρόσωπα και όχι βέβαια πολιτικές. Πήγαν και ψήφισαν 175.000 άτομα και η ηγεσία πανηγύριζε. Μα τόσοι έχουν μείνει; Έτσι φαίνεται, γιατί ο χώρος, ο πολιτικός χώρος που κάλυπτε το κίνημα έχει συρρικνωθεί στο 12% εξαιτίας μιας παλινδρόμησης σ’ έναν ιδιότυπο αν και θεμελιώδη ιδρυματισμό, επαναλαμβάνοντας πολιτικές του ‘70 και του ‘80. Γιατί απ’ ό,τι φαίνεται οι σημερινοί ηγέτες δεν έχουν να πουν κάτι καινούργιο, κάτι ρηξικέλευθο. Λες και ζουν σ’ εκείνες τις εποχές. Σα να μην υπάρχουν σημερινά ζητήματα και πολιτικές. Σα να μην γνωρίζουν ότι βασικός πυλώνας της σοσιαλδημοκρατίας είναι το κοινωνικό κράτος, η προστασία της ψυχικής υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας, η προστασία και η εμπέδωση της ελευθερίας της σκέψης των μαθητών και ο εμπλουτισμός και η καλλιέργεια της σκέψης των δασκάλων. Δηλαδή ζητήματα τα οποία θα έπρεπε να τα είχαν σε ημερήσια διάταξη και όχι στο περιθώριο. Σα να μην γνωρίζουν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των σημαντικών οικονομικών και πολιτικών αποφάσεων λαμβάνονται στην ΕΕ, ότι το σημερινό πολιτικό περιεχόμενο έχει αλλάξει. Μοιάζει να θέλουν να επαναλάβουν τα ίδια και τα ίδια. Ένα υδροκέφαλο κράτος και μια τεράστια και ακίνητη δημόσια γραφειοκρατία.
Οπότε… ας κυνηγήσουμε την επάρατη δεξιά. Επαναλαμβάνουμε τον ξεπερασμένο εαυτό μας.
Όμως η δεξιά του ‘70 και του ‘80 δεν υπάρχει, τη θέση της έχει πάρει μια σύγχρονη κεντροδεξιά παράταξη με σημαντική στήριξη από σημαντικούς πολιτικούς του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ. Αυτή είναι μια δεύτερη σημαντική αλλαγή στο πολιτικό περιεχόμενο, μετά τη σημαντική παρουσία της ΕΕ στις αποφάσεις των κυβερνήσεων των κρατών μελών. Η θέση της δεξιάς του ‘80 τείνει να καλυφθεί από την ακροδεξιά και από διάφορα ακροαριστερά γκρουπούσκουλα που φαντάζονται προοδευτικά.
Ωστόσο, μοιάζει σαν σύμπασα η ηγετική ομάδα του ΠΑΣΟΚ να μην έχει αντιληφθεί αυτές τις σημαντικές αλλαγές στον ελλαδικό και ευρωπαϊκό χώρο και επιδιώκει διαρκώς να συναγελάζεται με ένα δήθεν προοδευτικό μέτωπο με αδιάφορους πολιτικούς, και ταυτόχρονα διαγράφοντας δικούς της ανθρώπους. Τόσο μυαλό!
Σαν το κίνημα της «αλλαγής» να έχει καταληφθεί από ένα σύνδρομο αριστεροσύνης, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται και με ό,τι μπορεί ο καθένας να αντιλαμβάνεται, και ξαφνικά κεντρικά στελέχη να διαγκωνίζονται για το ποιος θα πει τη μεγαλύτερη αριστερή άποψη, η οποία τελικά συνοψίζεται στην πολιτική ανοησία: το συνέδριο να αποφασίσει ότι δεν θα συγκυβερνήσει το κόμμα με τη ΝΔ εάν παραστεί ανάγκη. Δηλαδή να μην κυβερνηθεί η χώρα. Ή μήπως κάτι άλλο;
Ο θεμελιώδης ιδρυματισμός, ο οποίος φαίνεται να έχει κατακλίσει τελικά την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια ψυχοσυναισθηματική παλινδρόμηση βασικών στελεχών σε προγενέστερες χρονικές περιόδους εξαιτίας του φόβου που προκάλεσε η εξωτερική πραγματικότητα και τα διάφορα ακραία πολιτικοκοινωνικά φαινόμενα των τελευταίων 20 ετών, και αφού πλέον είχαν αποσυρθεί από την πολιτική οι βασικοί του ηγέτες του κινήματος. Πρόκειται τελικά για ένα σύμπτωμα το οποίο εκφράζεται μέσω μιας διαρκούς διανοητικής αδράνειας.
Είναι σαφές ότι το κίνημα μετά την εποχή Σημίτη δεν μπόρεσε να αντιληφθεί το τι ακριβώς συνέβαινε τόσο στο εσωτερικό όσο και πανευρωπαϊκά με αποτέλεσμα τα περισσότερα στελέχη του, και κυρίως εκείνα τα οποία γαλουχήθηκαν με τις πολιτικές της προδικτατορικής περιόδου αλλά και εκείνης μετά το ‘80, να παλινδρομήσουν στο τότε αναζητώντας την πεπατημένη εξαιτίας και της απουσίας μιας σημαντικής ηγετικής φυσιογνωμίας. Δυστυχώς εγκλωβίστηκαν σε συγκεκριμένα πολιτικά στερεότυπα επαναλαμβάνοντάς τα μονότονα και εμμονικά χωρίς νόημα, αφού και η πραγματικότητα άλλαξε αλλά και ο Ανδρέας είχε πεθάνει προ πολλού, ενώ τον Σημίτη τον διέγραψαν.
Κάπως έτσι, αποκτά σήμερα νόημα το κεντρικό σύνθημα: Να φύγει η ΝΔ του Μητσοτάκη. Κάπως έτσι, αποκτά σήμερα νόημα όλη αυτή η αδιέξοδη αντιδεξιά ρητορική. Κάπως έτσι, όμως δυστυχώς για μια φορά ακόμα το νόημα σοσιαλδημοκρατία διαστρεβλώνεται και παραχαράσσεται.
Η κρισιμότητα των στιγμών δεν επιτρέπει ούτε παραλυτικές ισορροπίες ούτε φαινομενικά ανώδυνους συμψηφισμούς που θα κοστίσουν πολύ ακριβά στο άμεσο μέλλον.
Η αναβίωση της πλειοδοσίας παροχών δεν αποτελεί απλώς προεκλογικό φαινόμενο· αποκαλύπτει ότι τα βαθύτερα αντανακλαστικά του μεταπολιτευτικού λαϊκισμού παραμένουν πολιτικά ενεργά.
17°
