Περί ακύρωσης και άλλων δαιμονίων

Στα «Ταξίδια του Μάρκο Πόλο» μα και σε άλλες πηγές που κινούνται μεταξύ μύθου και ιστορίας, γίνεται λόγος για τον Γέροντα του Βουνού ή αλλιώς Χασάν-ιμπν-αλ-Σαμπάχ, έναν σοφό άνθρωπο ο οποίος εναντιώθηκε σε κάποιους τυραννικούς βασιλιάδες και ίδρυσε ένα δικό του βασίλειο στα βουνά. Σύντομα, όμως, ο επαναστάτης τιμωρός έγινε και εκείνος τύραννος. Με όπλα του τις απαγορευμένες ηδονές, την τρομοκρατία και το χασίς απέκτησε έναν στρατό από αφιονισμένους οπαδούς, τους περίφημους Ασσασίνους. Του ήταν τόσο πιστοί ώστε αρκούσε ένα νεύμα του για να πέσουν οικειοθελώς στον γκρεμό. Η βασική τους αποστολή ήταν να δολοφονούν τους εχθρούς του και όποιον άλλον του έμπαινε στο μάτι. Όργανά του γίνονταν ακόμη και όσοι δεν ανήκαν στο τάγμα των Ασσασίνων. Έφτανε, δηλαδή, στα καλά καθούμενα ένα γράμμα από τον Γέροντα και ο παραλήπτης του, δίχως καν να αναρωτηθεί αν ήταν αυθεντικό –και συχνά δεν ήταν– έσπευδε να σκοτώσει όποιον του υποδείκνυε, καθώς φοβόταν ότι το επόμενο θύμα θα ήταν αυτός.

Η ιστορία του Γέροντα του Βουνού θυμίζει σε έναν βαθμό όσα συμβαίνουν στις μέρες μας με το cancel culture, ένα κίνημα που ξεκίνησε παράλληλα σχεδόν με το #MeToo και σταδιακά επεκτάθηκε προς διάφορες κατευθύνσεις. Για να λειτουργήσει το σχήμα, θα πρέπει να βάλουμε στον ρόλο των παλαιών βασιλιάδων κάποιους επιφανείς οι οποίοι απολάμβαναν μέχρι πρόσφατα μια σκανδαλώδη ασυλία σε όσα έπρατταν ή έλεγαν και στον ρόλο του Γέροντα του Βουνού τις κοινότητες και τους ακτιβιστές που προσπαθούν να τους «ακυρώσουν» και γρήγορα αποκτούν και εκείνοι τεράστια δύναμη.

Οι Ασσασίνοι, στην περίπτωσή μας, είναι οι ακόλουθοι των καινούριων αυτών influencers-τιμωρών, που, δίχως δεύτερη σκέψη, επιτίθενται μαζικά σε όποιο πρόσωπο τούς υποδείξουν. (Έχει δε ενδιαφέρον ότι οι πιο αφιονισμένοι είναι όσοι στο παρελθόν είχαν θεοποιήσει τους σημερινούς τους στόχους). Υπάρχουν, τέλος, και οι υπέρμαχοι της προηγούμενης κατάστασης οι οποίοι έχουν κηρύξει ανένδοτο αγώνα ενάντια στην πολιτική ορθότητα και τον δικαιωματισμό, ξεχνώντας φυσικά ότι για κάθε σταρ που «ακυρώνεται» αντιστοιχούν ολόκληρες κοινότητες, φυλές και φύλα που μέχρι πρόσφατα ήταν αποκλεισμένα από τον δημόσιο λόγο. 

Το βέβαιο είναι ότι οι σύγχρονοι Γέροντες του Βουνού έχουν αποκτήσει μια απρόσμενα μεγάλη εξουσία και οι περισσότεροι από αυτούς τη χρησιμοποιούν για να ικανοποιούν τα πάθη και τις εμμονές τους. Έτσι, κοντά στα ξερά καίγονται και άνθρωποι που δεν αξίζουν σε καμία περίπτωση μια τέτοια τύχη: Προσωπικές αντιπάθειες, άτομα με διαφορετική ή παρεκκλίνουσα άποψη κ.λπ. Δημιουργείται δε ένα κλίμα τρομοκρατίας που οδηγεί στη φίμωση όσων διαφωνούν με τον σκοπό ή με τη διαδικασία και τελικά στην αυτολογοκρισία.

Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι δύσκολο να παρασυρθείς σε αυτό το νοσηρό γαϊτανάκι. Είναι εξόχως απολαυστικό να βλέπεις τους άλλοτε ισχυρούς και αλαζόνες να πέφτουν από τα ψηλά στα χαμηλά και από τα πολλά στα λίγα -ειδικά όταν απεχθάνεσαι ό,τι εκπροσωπούν. Είναι όμως πολύ σημαντικό να αντισταθούμε στη νοσηρότητα, εκτός όλων των άλλων γιατί εξαιτίας της κινδυνεύουν υποθέσεις που έχουν βρει τον δρόμο προς τη δικαιοσύνη. Ήδη οι δικηγόροι κατηγορούμενων για βιασμούς το χρησιμοποιούν σαν επιχείρημα στην υπερασπιστική τους γραμμή.

Το θέμα δεν είναι να ακυρώνονται οι άνθρωποι, αλλά να καταπολεμούνται οι ιδέες και οι πρακτικές που προκαλούν πόνο και ανισότητα. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει με φετφάδες από τους μικρούς τυράννους της διπλανής url και μαζικές άκριτες επιθέσεις κατά δικαίων και αδίκων.