Τόσο δωρεάν, όσο και Παιδεία

Από έρευνες καλά πάμε, από μυαλά όμως; Σύμφωνα με τις πρόσφατες στατιστικές, τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα μαθήματα κοστίζουν στην Ελλάδα 952 εκατομμύρια ετησίως. Το ποσό αντιστοιχεί στο 18,6% τού οικογενειακού προϋπολογισμού ή το 20,1% τού κρατικού για την παιδεία. Η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στις χώρες τού Νότου όπου πάνω από το 50% των μαθητών κάνουν ιδιαίτερα μαθήματα ξοδεύοντας τα περισσότερα χρήματα συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες. Ακολουθούν οι Ισπανοί γονείς που διοχετεύουν στη «σκιώδη παιδεία» 450 εκατομμύρια ευρώ, οι Ιταλοί 420 εκατ. ευρώ και οι Κύπριοι 111 εκατ. ευρώ.

Οι οικογένειες καταφεύγουν στα ιδιαίτερα μαθήματα και τα φροντιστήρια, ασχέτως αν τα τέκνα τους είναι ευφυή ή λιγότερο ευφυή. Στόχος είναι η κάλυψη τυχόν αδυναμιών και η ανταπόκριση – ακόμη και με όρους λάιφ στάιλ – στις απαιτήσεις τού ανταγωνισμού.

Ωστόσο, υπάρχει κι άλλος ένας λόγος, ασχέτως αν κάποιοι κάνουν ότι ξεχνούν, που ιδιωτικά μαθήματα και φροντιστήρια παρασιτούν ανενοχλήτως στο σώμα τής δημόσιας παιδείας: λύνεται το «πρόβλημα» των αδιόριστων καθηγητών, των ωροσμίσθιων και μιας μερίδας αποφοίτων ή φοιτητών που συμπληρώνουν έτσι το εισόδημά τους. Η παραπαιδεία, ως μοχλός ανάπτυξης τής παραοικονομίας.

Και ο λαός; Ο «λαός» και οι «φορείς» του δείχνουν να απορρίπτουν κάθε προσπάθεια εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης: η μεταρρύθμιση Αρσένη συνάντησε έντονες αντιδράσεις, όσο για τις απόπειρες Γιαννάκου και Διαμαντοπούλου έπεσαν ουσιαστικώς στο κενό. Αυτή τελευταία, μάλιστα, με τρόπο θρασύδειλο και υποκριτικό.

Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε το περιοδικό Economist για τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο, η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση στην Ευρώπη και στην 37η στην παγκόσμια κατάταξη μαζί με χώρες όπως η Ινδονησία, το Μεξικό και η Βραζιλία: Ο αγώνας τώρα δικαιώνεται! Η ΟΛΜΕ δε, μπορεί να διαμαρτύρεται επί παντός, αλλά για την παραπαιδεία ούτε λέξη! Και πού βεβαίως να διαμαρτυρηθεί; Ο καθρέφτης δεν δέχεται κουβέντα! Πάντοτε υπάρχει δικαιολογία: οι καθηγητές κάνουν ιδιωτικά μαθήματα, “μαύρα”, εφ’όσον κακοπληρώνονται στο σχολείο.

Μια άλλη έρευνα, τού Πανεπιστημίου Μακεδονίας, σε δείγμα 1.044 μαθητών και γονέων τής Αττικής, συμπεραίνει ότι το 61% των οικογενειών δίνει τουλάχιστον 2.200 ευρώ ετησίως για φροντιστήριο προετοιμασίας των παιδιών στα σχολικά μαθήματα. Μάλιστα, ο ένας στους τέσσερις (για την ακρίβεια το 23%) δίνει από 3.000 έως 4.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ ο ένας στους πέντε (19%) ξεπερνά τις 4.000 ευρώ. Όσο για τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών, το 69% των οικογενειών δίνει έως 2.200 ευρώ τον χρόνο, ενώ το 38% δίνει από 700 έως 1.500 ευρώ. Αθροιστικά, και για τα δύο είδη φροντιστηριακής εκπαίδευσης, η μέση δαπάνη για κάθε οικογένεια είναι 3.500 ευρώ τον χρόνο. Παρ’όλα αυτά, οι περισσότεροι θεωρούν την ιδιωτική εκπαίδευση «απαράδεκτη» σε κράτος προνοίας αλλά, στην πραγματικότητα, δεν είναι έτοιμοι να απαλλαγούν από την ιδιωτική παραπαιδεία.

Αυτή είναι η εικόνα με αριθμούς. Η εικόνα με «εικόνες» είναι βρώμικα κτήρια, γεμάτα γκραφίτι και μικρομέγαλους συνδικαλιστές, οι οποίοι αρνούνται την ουσιαστική γνώση, παπαγαλίζουν, ονειρεύονται «περίπατο» στα ΑΕΙ και, μέχρι πρότινος, παρκάρισμα σε κάποια δημόσια αντιπαραγωγική υπηρεσία

Η «δωρεάν παιδεία», εκτός από μύθος, είναι και κακός παιδαγωγός: όταν πληρώνεις κάτι το σέβεσαι, όταν σου παρέχεται δωρεάν το στέλνεις στον κάλαθο των απορριμμάτων.