Μας λείψατε, κύριε καθηγητά

«Τον τελευταίο καιρό, όπως έχετε δει, έχω κρατήσει μια απόσταση από δημόσιες εμφανίσεις. Όχι γιατί δεν ενδιαφέρομαι για την ενημέρωσή σας». Αλλά γιατί οι επιστήμονες της επιτροπής έχουν επικεντρωθεί με όλη τους τη δύναμη στη βαθύτερη ανάλυση των νέων επιστημονικών δεδομένων για την πορεία του ιού, στις θεραπευτικές προσεγγίσεις, στις εξελίξεις για το εμβόλιο, «με αδιάκοπη, καθημερινή, πολύωρη εργασία». Μας έλειψε. Η ευγένειά του. Η συστολή του. Η έγνοια του για μας. Νιώσαμε εγκαταλελειμμένοι, είναι αλήθεια, κι αυτός έσπευσε να μας καθησυχάσει. «Ούτε εγκαταλείψαμε την προσπάθεια, ούτε φυσικά και εσάς». 

Μας έλειψε ο τρόπος που έχει να περνάει το εγώ μέσα στο εμείς, ο ιδιαίτερος τρόπος του να μιλάει για αυτό που ζούμε, για τους συμπολίτες μας, για την «πατρίδα», η τρυφερότητά του και η σκέψη του για τους ηλικιωμένους, για τους νέους και τα παιδιά – η νουθεσία προς αυτά να είναι αδελφική, λέει, όχι πατρική. Αυτός, ένας πολύτεκνος πατέρας, ένας «συντηρητικός» άνθρωπος, της εκκλησίας, μιλάει με προοδευτικότητα και ενσυναίσθηση. Θεωρεί υποχρέωσή του να απαντήσει στους επικριτές του, γιατί άλλα έλεγε πριν για τη μάσκα και άλλα τώρα· δεν είναι βέβαια επειδή άλλαζαν κάθε φορά γνώμη, απλά οι οδηγίες άλλαξαν, των διεθνών οργανισμών, του ΠΟΥ, επειδή τα επιστημονικά δεδομένα ήταν διαφορετικά και οι γνώσεις μας για τον ιό περισσότερες. Καταπραϋντικός ο λόγος του, η εκφορά της φωνής του, καταπραϋντική και η αβεβαιότητά του. Ο αξιότιμος κύριος καθηγητής, ταπεινός εργάτης της επιστήμης, λέει με τον απλό, κοντινό μας τρόπο, «πρέπει να σας πω ένα μυστικό», σαν φίλος προς φίλο, «φάνηκε και η δημοκρατικότητα στην επιτροπή μας, οι θέσεις μας ήταν μοιρασμένες, και οι τοποθετήσεις μας, κι αυτό εμένα προσωπικά με ανακούφιζε, μου έδινε μια ελευθερία στη σκέψη, γιατί γνώριζα ότι μπορούν να ακούγονται όλες οι απόψεις, ότι δεν έχουμε χάσει την ικανότητα να συζητάμε και να κρίνουμε με κριτήρια επιστημονικά», γιατί έτσι είναι ο επιστημονικός διάλογος. Οι βεβαιότητες εκεί έξω περνούν από πάνω μας σαν οδοστρωτήρες και μας συνθλίβουν, όμως οι επιστήμονες αμφιβάλλουν, διαφωνούν, ακούνε ο ένας τον άλλο. 

Με ενόχλησε, είπε, που κάποιοι χρησιμοποιούν το εμβόλιο για πολιτικές σκοπιμότητες. Χρησιμοποιεί συχνά πρώτο ενικό γιατί μας μιλάει, δεν είναι επαγγελματίας των ανακοινώσεων, και έπειτα πάλι πρώτο ενικό, «πόσο στενοχωρήθηκα, όταν πληροφορήθηκα πως σε μεγάλο νοσοκομείο της χώρας ασθενής με κορωνοϊό, και μάλιστα στα πρόθυρα της διασωλήνωσης, αμφισβητούσε την ύπαρξη του ιού». Το λέει διαβάζοντας τα λόγια του και πάει στην επόμενη πρόταση, όμως δεν μιλάει σαν κομμένη κεφαλή, σηκώνει τα μάτια και μας κοιτάει, χρωματίζει τη φωνή του κατά το δυνατόν.

Η έγνοια του δεν είναι πώς θα επιβάλλουμε τα μέτρα αλλά πώς θα μείνουμε μαζί, μας δίνει οδηγίες πώς να σχετιστούμε, τι να πούμε στα παιδιά. «Μοιραζόμαστε την αγωνία μας μαζί τους, δεν τους μεταδίδουμε τη μικροβιοφοβία μας ή τον πανικό μας...» Να εστιάσουμε στην εκπαιδευτικότητα του μέτρου της μάσκας, συμβουλεύει, και όχι στην υποχρεωτικότητά του. «Τους εξηγούμε πως η μάσκα, η κοινωνική απόσταση, δεν θα μας οδηγήσουν στην απομόνωση. Πως η συμπάθειά μας προς τον διπλανό μας πρέπει να συνεχιστεί, αλλά προσωρινά θα εκδηλώνεται με άλλους τρόπους, με την τήρηση αυτών των δύσκολων μέτρων. Αν φερθούμε σωστά, θα ξεπεράσουμε αυτό τον κοινωνικό τρόπο που και μένα δεν μου αρέσει, θα υπάρξει ξανά η αγκαλιά, που τρέφει την κοινωνικότητα και εκπαιδεύει την ψυχή». Πάντα στο μέτρο του δυνατού, δεν ξεχνάει να συμπληρώνει. Και εκφράζει την ευχή, αλλά και τη βεβαιότητα, «πως θα βρεθεί ένα ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο ώστε να μπορέσουμε να αναπνεύσουμε ξανά ελεύθερα και να κοιτάξουμε ο ένας τον άλλο στο πρόσωπο με την αίσθηση ότι κάναμε το καθήκον μας, ότι δεν εκθέσαμε ούτε εκτεθήκαμε στον κίνδυνο, ότι μείναμε πιστοί στην κοινωνική αλληλεγγύη». 

Η τήρηση των μέτρων είναι το κλειδί, η κοινωνική αλληλεγγύη, κι όλα θα πάνε καλά. Δεν ακούγεται εύκολο, είναι στη φύση μας να ξεχνιόμαστε, να λέμε «έλα μωρέ...», κι έπειτα όλες αυτές οι αντιπαλότητες, οι ανορθολογισμοί, πώς θα τα βγάλουμε πέρα μέχρι το εμβόλιο; «Στην καθημερινότητά μας πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον ιό, να συζητάμε και να συνεισφέρουμε στο δικό μας χώρο, να μιλάμε για τα προβλήματά μας, να αναζητάμε λύσεις με καθοδήγηση από τους ειδικούς, και όχι από τους ψευδοεπιστήμονες, αλλά το δυσκολότερο, να αποδεχτούμε την αβεβαιότητα μιας πρωτόγνωρης κατάστασης. Η μικροκοινωνία του καθενός μας, αλλά πολύ πιο σημαντικά, η συνείδησή μας, η εσωτερική μας φωνή, θα παραμένουν οι κριτές μας». Έτσι κλείνει την πρώτη χθεσινή ενημέρωσή του μετά από καιρό, ακολουθούν οι ερωτήσεις των συντακτών υγείας. Η ενημέρωση επανήλθε και με άλλους επιστήμονες, Τρίτη και Παρασκευή στις 6.00, όμως «όποτε κρίνεται απαραίτητο θα εμφανίζομαι κι εγώ». Δεν είναι τόσο και μόνο τα πολύ χρήσιμα στατιστικά και η ανακοίνωση των νέων επιστημονικών δεδομένων, όσο η μέριμνα του συμπολίτη μας κύριου καθηγητή για τον κοινωνικό δεσμό, γιατί οι αντιξοότητες της πανδημίας αυτόν απειλούν, και αυτό ο καθηγητής, υπεύθυνος για την ενημέρωσή μας, δείχνει να το ξέρει. Τώρα που τα πράγματα έχουν σκουρύνει, χρειαζόμαστε καθοδήγηση, σύνεση και θάρρος. Μας έλειψε.