Μήπως θα ευχόμαστε να μας «τσιπάρουν»;

Μια ομάδα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, μετά από ανάλυση δεδομένων από την Κίνα, έδειξε πως πάνω από το 50% της μετάδοσης της νόσου του κορωνοϊού συνέβη στην πολύ αρχική φάση της νόσου, πριν ακόμα συμβεί στον ασθενή οποιοδήποτε σύμπτωμα. Επίσης υπολόγισαν πως κάθε μέρα καθυστέρησης στην ιχνηλάτηση είχε τεράστια διαφορά στην αναχαίτιση της επιδημίας.

Η Ελλάδα στον πρώτο γύρο της αντιμετώπισης της νόσου είχε αξιοσημείωτη επιτυχία. Αν και κατηγορήθηκε αρχικά ότι έκανε λίγα τεστ, αυτό συνέβη γιατί είχε λίγα κρούσματα και λίγους θανάτους.

Από το site ενός ερευνητή του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, του Max Roser, όμως, βλέπουμε ότι η Ελλάδα έχει 28,5 τεστ ανά κρούσμα, από τις πρώτες στον κόσμο στην ιχνηλάτηση. Σε ψηλές θέσεις κάτω από αυτήν, με ομοίως επιτυχημένο πρώτο γύρο, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Κορέα, η Δανία και η Γερμανία. Προς το τέλος της λίστας η Σουηδία με 6,6, το Βέλγιο με 4,6 και η Βρετανία με 3,2 τεστ ανά κρούσμα.

Στα λίγα περιστατικά τα πήγαμε καλά. Τώρα όμως που ο κόσμος θα ξεχυθεί έξω, θα αρχίσει να συναναστρέφεται και να δουλεύει ή να παρακολουθεί σχολείο, τι θα γίνει; Η ιχνηλάτηση είναι επίπονη δουλειά και απαιτεί προσωπικό. Και τι γίνεται επίσης στις περιπτώσεις που κάποιος ασθενείς πει στους γιατρούς του: «Εχθές είχα έναν μικρό βήχα και πήγα στη δουλειά μου με το μετρό»; Τι ιχνηλάτηση μπορεί να γίνει σε αυτό τον άνθρωπο;

Τη λύση την έχει δώσει ήδη η τεχνολογία. Όχι με το τσιπάκι που ακούγεται ότι θα μας βάλουν. Αλλά με το τσιπάκι που κουβαλάμε πάνω μας οικειοθελώς. Το κινητό μας τηλέφωνο.

Οι χώρες της Ανατολικής Ασίας το έχουν κάνει ήδη. Η μεγάλη επιτυχία της Ταϊβάν και της Κορέας στην αναχαίτιση της επιδημίας οφείλεται και στην ιχνηλάτηση μέσω κινητού τηλεφώνου. Τα tracing apps, ή στα ελληνικά εφαρμογές εντοπισμού, ήταν η αιχμή του δόρατος της αντιμετώπισης της νόσου εκεί. Και εν μέρει αυτό κράτησε τα lockdowns στα απολύτως αναγκαία.

Στο δεύτερο μέρος της αντιμετώπισης θα είναι ακόμα πιο σημαντική η ύπαρξή τους, καθώς πιθανότατα θα κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια λειτουργούσα και σε μια παραπαίουσα οικονομία. Η Κίνα, ως αναμένετο, έχει εφαρμόσει μια πολύ αυστηρή έκδοση της εφαρμογής με πράσινη, κίτρινη και κόκκινη «κάρτα» και κεντρική παρακολούθηση μέσω του GPS του κινητού με δεδομένα που πάνε κατευθείαν στην κυβέρνηση.

Εύκολος δρόμος για μια ολοκληρωτική κυβέρνηση. Στη Δύση όμως δεν περνούν αυτά. Υπάρχει, λοιπόν, τρόπος να γίνει τέτοιου είδους tracking χωρίς να δίνονται προσωπικά δεδομένα στην κεντρική κυβέρνηση;

Η συνεργασία Apple και Google λέει ναι. Αυτό γίνεται μέσω της χρήσης του Bluetooth της συσκευής σας. Όταν βρεθείτε δίπλα σε κάποιον που τις επόμενες μέρες βγει θετικός, το κινητό σας θυμάται ότι βρεθήκατε δίπλα του και σας ειδοποιεί να πάτε για τεστ ή να μιλήσετε με τον γιατρό σας χωρίς να παραχωρεί πληροφορίες σε καμία κεντρική εξουσία.

Η εφαρμογή καταγράφει εγγύτητα και όχι εντόπιση. Έτσι λύνονται τα προβλήματα ιδιωτικότητας. Ή δεν λύνονται; Μήπως αντί για τις κυβερνήσεις τα δεδομένα τα κρατούν οι εταιρείες που φτιάχνουν τις εφαρμογές; Μήπως αντί τα δεδομένα μας να τα έχει ο Χαρδαλιάς τα αποκτήσει η Apple;

Φαίνεται ωστόσο ότι ο φόβος για τη νόσο είναι προς το παρόν μεγαλύτερος από τον φόβο για την ιδιωτικότητά μας. Τα δύο τρίτα των Βρετανών είναι υπέρ της χρήσης των εφαρμογών tracing. Αντίθετα στις ΗΠΑ το 60 % λέει πως δεν θα χρησιμοποιούσε μια τέτοια εφαρμογή. Αλλά και στη Γαλλία, που η πρόθεση της κυβέρνησης είναι να κάνει κεντρική παρακολούθηση μέσω GPS, υπάρχουν αντιδράσεις. Αυτή την εβδομάδα 140 επιστήμονες της κυβερνοασφάλειας διαμαρτυρήθηκαν έντονα στη γαλλική κυβέρνηση αντιστεκόμενοι στα σχέδιά της. Σε αυτά τα σχέδια αντιστάθηκε, όμως, και η Apple βάζοντας τεχνικά εμπόδια σε κάθε εφαρμογή που μπορεί να δρα σε συνεργασία με κυβερνητική παρακολούθηση. Η νέα πραγματικότητα φέρνει τους τεχνολογικούς κολοσσούς να υπερασπίζονται την ιδιωτική μας ζωή, έναντι μιας εκλεγμένης κυβέρνησης. Νέοι καιροί, νέα ήθη. 

Στον Καναδά ομάδες υποστήριξης αστικών δικαιωμάτων καταγγέλλουν ότι δόθηκαν στην αστυνομία προσωπικά δεδομένα ασθενών για να σταματήσει η εξάπλωση. Τα ίδια και στην Αυστραλία.

Προς το παρόν, όμως, οι εφαρμογές αυτές θα είναι προαιρετικές. Την κατεβάζεις εφόσον τη θες, αλλιώς ζεις χωρίς τα οφέλη της. Τι θα γίνει όμως αν κάποιος σας επιβάλει να δείξετε την εφαρμογή αυτή ως απόδειξη ότι δεν είστε άρρωστος για να μπείτε στο μαγαζί του; Αν, ας πούμε, ένα εστιατόριο διαφημίζει ότι επιτρέπει την είσοδο μόνο σε όσους έχουν την εφαρμογή και μόνο εφόσον αυτή είναι «καθαρή», τότε μάλλον το μαγαζί αυτό θα γίνει ανάρπαστο καθώς θα θεωρείται αποστειρωμενο από τον ιό. Αυτός θα είναι ένας έμμεσος εξαναγκασμός για τη χρήση τους.

Αλλά όχι μόνο αυτό. Αν ξαναδούμε κι άλλα lockdowns και άλλη ύφεση, τότε η αποδοχή των  εφαρμογών εντοπισμού θα είναι μονόδρομος. Και θα γίνουν ευρέως αποδεκτές για την επιστροφή στην κανονικότητα. Μήπως φτάσουμε τελικά στο εφιαλτικό σημείο να ευχόμαστε να μας «τσιπάρουν»;