Η πεζοδρόμηση Αγίας Σοφίας και η νέα ταυτότητα των πόλεων

Η πεζοδρόμηση της Αγίας Σοφίας κάτω από την Τσιμισκή, είναι στην πραγματικότητα η ολοκλήρωση ενός εμβληματικού έργου της Θεσσαλονίκης που ξεκίνησε στο πρώτο τμήμα του από την αρχή της διοίκησης Μπουτάρη το 2010. Επρόκειτο για το σημαντικότερο έργο πεζοδρόμησης στο ιστορικό- εμπορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, που μαζί με άλλες ανάλογες παρεμβάσεις ήπιας κυκλοφορίας σε μικρούς κάθετους προς την παραλία, είχε στόχο να δημιουργηθούν οι πρώτοι πυρήνες απερίσπαστων διαδρομών για τους πεζούς, και αισθητικής αναβάθμισης του κέντρου. Υπό αυτή την έννοια δεν πρέπει να εγείρει ενστάσεις από τη νέα διοίκηση Ζέρβα και δεν μπορώ να καταλάβω γιατί εντέλει την ανησυχεί. Άκουσα το επιχείρημα ότι πρόκειται για μείζονα παρέμβαση που υπογράφεται λίγες ημέρες πριν την εκπνοή της διοίκησης Μπουτάρη, και επομένως θα έπρεπε να αφεθεί στην διακριτική διαχείριση του νέου Δημάρχου. Μια τέτοια ενέργεια μόνο χρόνο θα κόστιζε καθώς και ανεπιθύμητες παρενέργειες από την καθυστέρηση υπογραφής της σύμβασης. Μα το έργο αυτό δεν είναι η αρχή κάποιας νέας παρέμβασης, αλλά η τελική φάση ολοκλήρωσης του σχεδίου της πεζοδρόμησης της Αγίας Σοφίας σε όλο το μήκος της, που εξαντλητικά συζητήθηκε, ψηφίστηκε, μελετήθηκε και δρομολογείται εδώ και 9 χρόνια.

Το έργο αυτό αν δεν ολοκληρωθεί μέχρι την παραλία θα καθιστά αδύναμη τη μέχρι σήμερα προσπάθεια, και η ολότητα του έργου μαζί με την τελική αισθητική και λειτουργική συνεισφορά του θα είναι ατελής. Η λογική είναι η αποκατάσταση μίας ενιαίας πεζοδρομημένης διαδρομής, η οποία υποχρεωτικά θα πρέπει να φθάνει στη θάλασσα για να νοηματοδοτεί ένα απρόσκοπτο δίκτυο πεζής διαδρομής, που μαζί με την Αριστοτέλους και τη Δημητρίου Γούναρη, αρχίζουν να σχηματοποιούν ένα σοβαρό σχέδιο που προσδίδει μια πρώτη «προσωπικότητα» στο ιστορικό κέντρο. Οι κάθετοι άξονες ξεκινώντας από τις ρωμαϊκές ανασκαφές και τα μνημεία πάνω από την Εγνατία, πρέπει να φθάνουν στη θάλασσα. Ταυτόχρονα οι οριζόντιοι άξονες όπως η Τσιμισκή, η Παλιά Παραλία και η Εγνατία πρέπει να μπουν σε έναν σχεδιασμό ριζικής ανάπλασης. Εξάλλου η προσπάθεια, οι αδειοδοτήσεις και εγκρίσεις που προηγήθηκαν για την Αγίας Σοφίας ήταν πραγματικά ένας τιτάνιος αγώνας δρόμου, που θα ήταν άδικο να πάνε στράφι. Η κυκλοφοριακή τεκμηρίωση έχει γίνει επαρκώς, και σε κάθε περίπτωση η αναβάθμιση του ιστορικού - εμπορικού κέντρου είναι αδύνατη χωρίς τον περιορισμό της κυκλοφορίας των οχημάτων, που ευελπιστούμε να εξισορροπηθεί από την έναρξη λειτουργίας του Μετρό και την ριζική αναδιάρθρωση των λεωφορείων του ΟΑΣΘ σύμφωνα με ένα σχέδιο σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.

Η μοντέρνα πολιτική των πόλεων εκφράζεται σε παγκοσμιοποιημένο πεδίο σήμερα, μέσα από το τρίπτυχο πράσινη, προσβάσιμη και έξυπνη πόλη. Το πράσινο και η προσβασιμότητα όπως προσδιορίζεται από τον πραγματισμό της βιώσιμης και αειφόρας ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το μεγαλύτερο ποσοστό σε επίπεδο 80% των αιτιών της κλιματικής κρίσης προκύπτουν από τα αστικά κέντρα. Στην κατεύθυνση αυτή θα έπρεπε πρωτίστως να ανοίξει μία ειλικρινής δημόσια συζήτηση για την αναδιανομή του δημόσιου και οδικού χώρου, προς όφελος των πεζών και ποδηλάτων, και όχι των αυτοκινήτων. Ακόμη και οι πολιτικές ασφάλειας και αποτροπής της γκετοποίησης συνοδεύονται από παράλληλα προγράμματα αστικών αναπλάσεων και σημειακών παρεμβάσεων αναζωογόνησης του αστικού ιστού, όπως σχεδιάζεται αυτή τη στιγμή ορθώς από τη νέα κυβέρνηση και τη νέα διοίκηση του Δήμου Αθηναίων για τα Εξάρχεια. Η σύγχρονη πόλη αντιμετωπίζει την κλιματική κρίση με τη βιώσιμη κινητικότητα και την ενθάρρυνση της εναλλακτικής μετακίνησης και ταυτόχρονα δεν επιτρέπει να μαραζώνουν περιοχές της, γιατί την επόμενη στιγμή μετατρέπονται σε εστίες υποβάθμισης και εγκληματικότητας.