Καισαριανή: Στη Γάνδη εμπειρογνώμονες του ΥΠΠΟ για τις φωτογραφίες με τους 200 εκτελεσθέντες
Την εξουσιοδότηση από τη διάσκεψης των προέδρων Βουλής να ζητήσει μεθαύριο ο Πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, προκειμένου να κινηθούν οι διαδικασίες ελέγχου της αυθεντικότητας των φωτογραφιών που απεικονίζουν τους 200 εκτελεσθέντες στην Καισαριανή.
Το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον, καθώς οι εικόνες αυτές συνδέονται με μία από τις πιο τραγικές σελίδες της Κατοχής και εγείρουν σοβαρά ιστορικά και νομικά ερωτήματα ως προς το καθεστώς τους.
Το Υπουργείο Πολιτισμού εξέδωσε ανακοίνωση για τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που βγήκαν σε δημοπρασία στο eBAY. Σε αυτή, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι «εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη.
»Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της».
«Δώδεκα φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών, πριν από την εκτέλεσή τους, στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου. Ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ο οποίος τις προσέφερε για πώληση.
Το ΥΠΠΟ ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι:
1. Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες,
Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).
Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944». Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της».
Την ίδια ώρα, ο Βέλγος κάτοχος των φωτογραφιών, ο οποίος απέσυρε τη σχετική δημοπρασία από την πλατφόρμα eBay, δηλώνει ότι ο ίδιος θα αποφασίσει τελικά σε ποιον θα παραχωρηθούν. Κεντρικό ερώτημα αποτελεί το αν το υλικό μπορεί να χαρακτηριστεί ως πολεμικό τεκμήριο. Σε μια τέτοια περίπτωση, η εμπορική του διάθεση θα ήταν απαγορευμένη, γεγονός που θα άνοιγε τον δρόμο για επίσημη διεκδίκησή του από την ελληνική πλευρά, καθώς αντικείμενα αυτής της φύσης δεν επιτρέπεται να αποτελούν προϊόν αγοραπωλησίας.
Μιλάμε για ταξίδια, για τον Πόρο, για το Βυζάντιο και τη Θεοδώρα, αλλά (κυρίως) μιλάμε για τη ζωή που είναι πάντοτε ωραία όταν έχεις δίπλα σου μια μερίδα αχινούς.
