21 Μαρτίου | Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού: Διαφορετικοί, αλλά ίσοι

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού και των Φυλετικών Διακρίσεων σήμερα 21 Μαρτίου.

Η 21η Μαρτίου ανακηρύχθηκε ως η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων, με ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, που εγκρίθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1966. Η ημέρα αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση της διεθνούς κοινότητας σχετικά με την ισότητα και τη σημασία της πλήρους απόλαυσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ελευθεριών.

Γιατί η 21η Μαρτίου αποτελεί Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού και των Φυλετικών Διακρίσεων

Στις 21 Μαρτίου του 1960, η αστυνομία της ρατσιστικής Νοτίου Αφρικής πυροβόλησε εν ψυχρώ κατά διαδήλωσης φοιτητών στην πόλη Σάρπβιλ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 70 άνθρωποι. Οι νεαροί διαδηλωτές διαμαρτύρονταν ειρηνικά κατά των νόμων του Απαρτχάιντ, που είχε επιβάλλει το καθεστώς της λευκής μειοψηφίας στη χώρα, εφαρμόζοντας τη θεωρία της ανισότητας ανάμεσα στις φυλές.

Ο αγώνας κατά του ρατσισμού είναι προτεραιότητα για τη διεθνή κοινότητα και βρίσκεται στο επίκεντρο των εργασιών του γραφείου του Ύπατου Αρμοστή για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ασχοληθεί με αυτό το θέμα από την ίδρυσή τους και η απαγόρευση των φυλετικών διακρίσεων έχει κατοχυρωθεί από όλα τα βασικά διεθνή μέσα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η δέσμευση τοποθετεί υποχρεώσεις στα μέλη και τους στόχους τους για την εξάλειψη των διακρίσεων στους δημόσιους και ιδιωτικούς τομείς. Η αρχή της ισότητας απαιτεί επίσης από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ειδικά μέτρα για την εξάλειψη των συνθηκών που προκαλούν ή βοηθούν τη διαιώνιση φυλετικών διακρίσεων.

Τι είναι ο ρατσισμός 

Ρατσισμός είναι η διάκριση και προκατάληψη κατά των ανθρώπων με βάση τη φυλή ή την εθνικότητα τους. Βασίζεται στην ιδέα ότι οι άνθρωποι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε εγγενώς διαφορετικές ομάδες οι οποίες, με βάση κληρονομικά χαρακτηριστικά, μπορούν να καταταχθούν σε ανώτερες και κατώτερες.

Ως ιδεολογία, ο ρατσισμός σχετίζεται με τον νατιβισμό, την ξενοφοβία, τον φυλετικό διαχωρισμό, τον εθνικισμό, την ιεραρχία, τη λευκή υπεροχή, τον ναζισμό, τον σωβινισμό, και άλλα. Αν και υπάρχουν παραλλαγές (π.χ. θρησκευτικός ρατσισμός), το πιο συνηθισμένο είδος ρατσισμού, και αυτό που έχει δώσει την αρχική ονομασία στη λέξη (ιταλ. ράτσα/razza = φυλή) είναι ο φυλετικός ρατσισμός. Αν και η σημερινή κοινωνική επιστήμη ξεχωρίζει ανάμεσα στην έννοια της φυλής και της εθνικής ομάδας, ο όρος «φυλετικός ρατσισμός» τείνει να χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη διάκριση και την προκατάληψη ενάντια και στα δύο.

Πέρα από διαπροσωπικές εμφανίσεις, ο ρατσισμός μπορεί να εκδηλωθεί και σε κοινωνικούς θεσμούς που προωθούν την ανισότητα ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικών φυλών ή εθνικοτήτων (θεσμικός ρατσισμός), ή και να είναι ολοκληρωτικά ριζωμένος σε ένα πολιτικό σύστημα (π.χ. απαρτχάιντ). Περαιτέρω, μπορεί να αφορά βιολογικές διαφορές που θεωρούν οι ρατσιστές ότι υπάρχουν ανάμεσα στις φυλές/εθνικότητες, ή και διαφορές στην κουλτούρα, τον πολιτισμό, ή τη θρησκεία.

Στο θέμα του ρατσισμού, η Διεθνής Σύμβαση για την Κατάργηση Κάθε Μορφής Φυλετικών Διακρίσεων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών διατυπώνει πως η ανωτερότητα που βασίζεται στη φυλετική διαφοροποίηση είναι επιστημονικά ψευδής, ηθικά καταδικαστέα, κοινωνικά άδικη, και επικίνδυνη. Δήλωσε περαιτέρω ότι δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για φυλετικές διακρίσεις, πουθενά, στη θεωρία ή στην πράξη.

Με πληροφορίες από Σαν Σήμερα, Βικιπαίδεια και Κέντρο Κοινότητας Σάμης