ΗΠΑ: Οι μισές από τις ανθρωποκτονίες που συμβαίνουν κάθε χρόνο παραμένουν ανεξιχνίαστες

Στις ΗΠΑ, η οπισθοδρόμηση αφορά ακόμα και τη διαχείριση της παραβατικότητας. Μετά από τρεις δεκαετίας μείωσης των βίαιων εγκλημάτων, σε όλες τις πολιτείες οι φόνοι και οι ένοπλες ληστείες αυξάνονται, ενώ, σύμφωνα με έρευνα του CBS News, μειώνεται το ποσοστό εξιχνίασης των ανθρωποκτονιών: στην πραγματικότητα το ποσοστό των υποθέσεων που λύνονται κάθε χρόνο έχει φτάσει το χαμηλότερο σημείο εδώ και πάνω από μισό αιώνα. 

«Η σύλλληψη των δολοφόνων είναι ένα παιχνίδι κορώνα-γράμματα», λέει ο Thomas Hargrove, που διευθύνει το Murder Accountability Project, ένα παρατηρητήριο ανεξιχνίαστων υποθέσεων. «Ποτέ τα πράγματα δεν ήταν τόσο άσχημα. Τους τελευταίους επτά μήνες του 2020, οι περισσότεροι φόνοι έμειναν ανεξιχνίαστοι. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει στις ΗΠΑ.» Επίσης, καθώς η αστυνομία σέρνει τα πόδια της όταν καλείται να εξιχνιάσει φόνους μαύρων ή ισπανοφώνων, παρατηρείται ατιμωρησία σε πόλεις με μεγάλους «έγχρωμους» πληθυσμούς όπως το Τζάκσον του Μισισιπή και το Σαιντ Λούις του Μιζούρι. Σύμφωνα με το CBS, το τμήμα Ανθρωποκτονιών του Τζάκσον διαθέτει μόνο οκτώ αξιωματικούς για να διαχειριστούν πάνω από 150 ανθρωποκτονίες ετησίως. Το FBI προτείνει οι αξιωματικοί στις ανθρωποκτονίες να μην αναλαμβάνουν πάνω από πέντε υποθέσεις τον χρόνο. Αλλά για να προσληφθούν και να εκπαιδευτούν περισσότεροι αστυνομικοί, θα χρειάζονταν περισσότεροι φόροι: οι Αμερικανοί δεν αναγνωρίζουν και δεν κατανοούν τη χρησιμότητα των φόρων.

Η αστυνομία αντιμετωπίζει επίσης κατάρρευση της εμπιστοσύνης εκ μέρους των κοινοτήτων που υπηρετεί: αυτό είναι το αποτέλεσμα δεκαετιών εντάσεων και αλλεπάλληλων υποθέσεων κακής αστυνομικής συμπεριφοράς τα τελευταία χρόνια. Έτσι, οι αστυνομικοί δυσκολεύονται να συνεργαστούν με πληροφοριοδότες και μάρτυρες: κανείς δεν θέλει δοσοληψίες με την αστυνομία. Η εν λόγω στάση συνοδεύεται από γενικότερη αντισυστημική συμπεριφορά η οποία γεννά ακόμα μεγαλύτερη παραβατικότητα.

Ορισμένες πολιτείες παρουσιάζουν εντυπωσιακά χαμηλά ποσοστά εξιχνιάσεων: η ανάλυση του CBS News δείχνει πώς από το Μέριλαντ στο Τέξας κι από το Μίσιγκαν μέχρι την Καλιφόρνια, οικογένειες που έθαψαν τους αγαπημένους τους περιμένουν μάταια δικαιοσύνη επί ολόκληρες δεκαετίες. Στο ρεπορτάζ αναφέρονται περιπτώσεις οικογενειών που περιμένουν πάνω από δέκα χρόνια να βρεθεί ο δολοφόνος του παιδιού τους - αλλά η αστυνομία σηκώνει τα χέρια ψηλά. Το 2020 το αστυνομικό τμήμα της Μινεάπολης κατέγραψε 418 ανθρωποκτονίες, μόνο 221 από τις οποίες εξιχνιάστηκαν· το αστυνομικό τμήμα του Λος Άντζελες, όπου γίνεται ένας φόνος την ημέρα, αναφέρει ποσοστό εξιχνιάσεων περίπου 55% -ελαφρώς καλύτερο από τον εθνικό μέσο όρο-  ενώ το Μέμφις, η Φιλαδέλφεια και το Πίτσμπουργκ αναφέρουν λίγο από 50%. Μεταξύ 2016 και 2020, το μέσο ποσοστό εκκαθάρισης για τα θύματα ανθρωποκτονιών μαύρων στο Λος Άντζελες ήταν μόλις 45%, ενώ για τα λευκά θύματα, ήταν 70%: δεν είναι τόσο ζήτημα ρατσισμού όσο τρόπου που γίνονται οι δολοφονίες· επίσης, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι λευκοί σκοτώνουν συνήθως λευκούς και οι μαύροι σκοτώνουν μαύρους.

Στο Σικάγο, η αστυνομία δεν αναφέρει δεδομένα εξιχνίασης αν και είναι υποχρεωμένη μέσω του προγράμματος διαφάνειας Uniform Crime Reporting του FBI. Αλλά αφού το CBS News υπέβαλε αίτημα επικαλούμενο τον Νόμο για την Ελευθερία της Πληροφορίας, το Αστυνομικό Τμήμα του Σικάγου δημοσίευσε τα στοιχεία του 2020 τα οποία έδειξαν ότι το ποσοστό εξιχνιάσεων δολοφονιών στη «Δεύτερη Πόλη» είναι περίπου 44%. Αλλά αυτό δεν δείχνει ολόκληρη την εικόνα. Τα δεδομένα του Σικάγου ξεχώριζαν υποθέσεις που εκκαθαρίστηκαν επειδή συνελήφθη και κατηγορήθηκε ένας ύποπτος και υποθέσεις που εκκαθαρίστηκαν για διαφορετικούς λόγους. Υπάρχουν υποθέσεις που θεωρούνται κλεισμένες παρότι κανένας ύποπτος δεν συνελήφθη: καμιά φορά, πράγματι, η αστυνομία ταυτοποιεί έναν ύποπτο, αλλά στο μεταξύ αυτός ο ύποπτος έχει πεθάνει· υπάρχουν όμως πολύ πιο συνηθισμένες υποθέσεις κατά τις οποίες τα στοιχεία δεν επαρκούν. Με λίγα λόγια, όλοι ξέρουν ποιος είναι ο δολοφόνος, δεν μπορούν όμως να στοιχειοθετήσουν το κατηγορητήριο. Η έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων απαλλάσσει πολλούς ενόχους εφόσον η αμφιβολία είναι πάντοτε υπέρ του κατηγορουμένου. Έτσι, τρεις στους τέσσερις δολοφόνους στο Σικάγο περιφέρεται ακόμα ελεύθερος στους δρόμους. Αυτή η έλλειψη λογοδοσίας διαιωνίζει τον κύκλο της βίας. Όταν ένα τόσο μεγάλο ποσοστό ανθρωποκτονιών δεν οδηγεί σε σύλληψη, σημαίνει εξάλλου ότι σε μια κρίσιμη μάζα επιζώντων θυμάτων ανθρωποκτονιών δεν πρόκειται να αποδοθεί ποτέ η δικαιοσύνη που τους αντιστοιχεί.

Δεν είναι όλοι οι φόνοι συνδεδεμένοι με ναρκωτικά και με «κυκλώματα». Αν και σε μερικές πόλεις, όπως π.χ. στη Βαλτιμόρη, πολλές ανθρωποκτονίες σχετίζονται με το εμπόριο των ναρκωτικών, η αμερικανική εγκληματικότητα έχει κάτι τραγικά τυχαίο: πολλοί άνθρωποι σκοτώνονται από αδέσποτες σφαίρες ή χωρίς κίνητρο - όταν λείπει το κίνητρο η σύλληψη του δράστη γίνεται πάρα πολύ δύσκολη. Στις ΗΠΑ δολοφονούνται περίπου 25.000 άτομα ετησίως, 20.000 από τις οποίες οφείλονται σε πυροβολισμούς. Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνονται φυσικά οι αυτοκτονίες με πυροβόλο όπλο που επίσης κυμαίνονται γύρω στις 25.000.