Αντέλια Πετροσιάν: Χρυσό ή νέα κρίση για το καλλιτεχνικό πατινάζ;
Με μαύρα ρούχα και τα μαλλιά σφιχτά πιασμένα σε κότσο, η 18χρονη Αντέλια Πετροσιάν εμφανίστηκε στο Μιλάνο για την πρώτη της ολυμπιακή συμμετοχή και αμέσως τράβηξε πάνω της όλα τα βλέμματα. Για τον κόσμο του καλλιτεχνικού πατινάζ είναι εδώ και καιρό «το μεγάλο ερωτηματικό»: μια αθλήτρια με βιογραφικό φαβορί για μετάλλιο, αλλά με διαδρομή που εκτός Ρωσίας παραμένει σχεδόν άγνωστη τα τελευταία χρόνια.
Η Πετροσιάν μπαίνει στον αγώνα των γυναικών ως διεκδικήτρια χρυσού. Είναι τρεις φορές πρωταθλήτρια Ρωσίας, έχει στο ρεπερτόριό της τετραπλά άλματα και προπονείται στο ίδιο σύστημα που τα τελευταία χρόνια έχει παράξει ολυμπιονίκες. Ταυτόχρονα, όμως, η παρουσία της στους Αγώνες «κουμπώνει» με το μεγαλύτερο σκάνδαλο ντόπινγκ της πρόσφατης ιστορίας του αθλήματος: την υπόθεση της Καμίλα Βαλίεβα στο Πεκίνο το 2022.
Η Βαλίεβα, τότε 15 ετών, είχε βρεθεί θετική σε τριμεταζιδίνη, ουσία που απαγορεύεται επειδή θεωρείται ότι σχετίζεται με αντοχή και ανθεκτικότητα. Η υπόθεση οδήγησε σε πολύμηνη θεσμική κρίση και τελικά σε βαριά τιμωρία για την ίδια, ενώ πρόσωπα του επιτελείου της –όπως η προπονήτρια Ετερί Τουτμπερίτζε και ο χορογράφος Ντανιίλ Γκλεϊχενγκαουζ– δεν τιμωρήθηκαν. Η Πετροσιάν δεν έχει κατηγορηθεί για ντόπινγκ και δεν υπάρχει καταγραφή θετικού δείγματος. Ωστόσο, προπονείται στο ίδιο κέντρο και με τους ίδιους βασικούς ανθρώπους, κάτι που αρκεί για να πυροδοτήσει ξανά τη συζήτηση.
Το πλαίσιο είναι ήδη φορτισμένο: μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι Ρώσοι αθλητές αποκλείστηκαν από πολλές διεθνείς διοργανώσεις και η Πετροσιάν είχε ελάχιστες διεθνείς εμφανίσεις. Στο Μιλάνο αγωνίζεται ως «ουδέτερη αθλήτρια», όπως και άλλοι Ρώσοι που έγιναν δεκτοί υπό ειδικό καθεστώς. Η Διεθνής Ένωση Πάγου επέτρεψε συμμετοχές «ουδέτερων», όμως οι έλεγχοι «ουδετερότητας» προκάλεσαν κι αυτοί ερωτήματα: ο Γκλεϊχενγκαουζ, που εμφανίζεται ως επίσημος προπονητής της στους Αγώνες, είχε προηγουμένως αποκλειστεί από προολυμπιακό event λόγω screening, πριν τελικά δοθεί «πράσινο φως» σε επίπεδο ΔΟΕ.
Στο παρασκήνιο υπάρχει και το θέμα των ελέγχων: πριν μπει στο διεθνές testing pool, η Πετροσιάν ελεγχόταν από τη ρωσική αντιντόπινγκ αρχή, την οποία ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αντιντόπινγκ δεν αναγνωρίζει ως συμμορφούμενη. Έκτοτε, οι έλεγχοι της γίνονται από τη Διεθνή Υπηρεσία Ελέγχων. Παρ’ όλα αυτά, παράγοντες του χώρου υπενθυμίζουν ότι η δυσπιστία απέναντι στη ρωσική υπόθεση στο πατινάζ δεν έχει σβήσει και ότι «η ζημιά στην εμπιστοσύνη» κρατά περισσότερο από μια ολυμπιακή τετραετία.
Αγωνιστικά, κανείς δεν προσποιείται ότι έχει βεβαιότητες. Η Πετροσιάν μπαίνει σε ένα ολυμπιακό περιβάλλον όπου η πίεση είναι πολλαπλάσια και η διεθνής εμπειρία μετρά. Ο Αδάμ Ρίπον, ολυμπιονίκης και σχολιαστής, λέει ουσιαστικά αυτό που συζητούν πολλοί: δεν είναι σαφές πώς θα σταθεί απέναντι σε κριτές, κοινό και αντιπάλους που δεν την έχουν «διαβάσει» αρκετά σε διεθνές επίπεδο. Θα είναι το μεγάλο comeback μιας γενιάς που μεγάλωσε μέσα στο ρωσικό σύστημα ή το νέο επεισόδιο σε μια ιστορία που το άθλημα προσπαθεί ακόμα να αφήσει πίσω;
Σ’ αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται και η ουσία. Η Αντέλια Πετροσιάν δεν κουβαλά επίσημη κατηγορία, κουβαλά όμως το βάρος του πλαισίου: της χώρας, του συστήματος, του προηγούμενου σκανδάλου, των ανθρώπων γύρω της. Και στην πρώτη της ολυμπιακή εμφάνιση, πριν ακόμα κριθεί στον πάγο, έχει ήδη κριθεί στη δημόσια σφαίρα.
12°
