Ha-Joon Chang: Η οικονομία περνάει από το στομάχι

Τι μ’ έκανε να πιάσω στα χέρια αυτό το βιβλίο όπου ένας Κορεάτης οικονομολόγος (πεινασμένος ο ίδιος, όπως σημειώνει στον υπότιτλο) εξηγεί τον κόσμο μέσω των διαφόρων υλικών διατροφής; Προφανώς ο άπειρος χρόνος που έχω στη διάθεσή μου λόγω σύνταξης.

Να λοιπόν που και η σύνταξη έχει τα καλά της, γιατί χωρίς αυτήν πώς θα άνοιγα τις σελίδες αυτού του βιβλίου που δεν εμπίπτει στα άμεσα ενδιαφέροντά μου; Εννοώ ότι ούτε η τροφή και τα υλικά της με απασχόλησαν ποτέ ιδιαίτερα (τόσα χρόνια εργένης, το μόνο που κατάφερα να ολοκληρώσω στην κουζίνα μου ήταν μια μακαρονάδα – κι αυτή «ορφανή») και βέβαια διόλου δεν ασχολήθηκα με τα οικονομικά του οίκου μου (ποτέ δεν έμαθα πόσος ακριβώς ήταν ο μισθός μου – θέλω να πω, ποτέ δεν ενδιαφέρθηκα να μάθω.

Κι όμως αυτό το βιβλίο «Νόστιμη οικονομία» του Κορεάτη οικονομολόγου Ha-Joon Chang, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη, με συνεπήρε από τις πρώτες κιόλας σελίδες. Το γράψιμό του έχει ένα ιδιαίτερο χιούμορ, οι αναφορές του είναι εξόχως ενδιαφέρουσες, και οι συσχετισμοί που κάνει ανάμεσα στα φαγητά και στον τρόπο που λειτουργεί ο πλανήτης εξόχως ενορατικοί.

Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε κεφάλαια και αρκεί, νομίζω, η παράθεση κάποιων για να αντιληφθείτε περί τίνος πρόκειται:

Νουντλ: Η συνυφασμένη ιστορία δυο εθνών που έχουν εμμονή με τα νουντλ μάς κάνει να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την επιχειρηματικότητα.

Μοσχάρι: Το πιο αμφιλεγόμενο είδος κρέατος αποκαλύπτει ότι το ελεύθερο εμπόριο δεν σημαίνει ελευθερία για όλους.

Κοτόπουλο: Το πτηνό που αρέσει σε όλους (πλην εμού) να τρώνε, αλλά κανένας δεν το παίρνει στα σοβαρά, μας διδάσκει το πραγματικό νόημα της οικονομικής ισότητας και δικαιοσύνης.

Μπανάνα: Το πιο παραγωγικό φρούτο στον κόσμο μάς λέει ότι οι πολυεθνικές εταιρείες μπορούν να αποτελέσουν θετικές δυνάμεις για τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά μόνο αν αντιμετωπίζονται σωστά.

Καρύδα: Το σκουρόχρωμο φρούτο αποκαλύπτει γιατί είναι λάθος να πιστεύουμε ότι οι διάφοροι «σκουρόχρωμοι» λαοί είναι φτωχοί επειδή δεν εργάζονται σκληρά.

Γαύρος: Το μικρό ψάρι, που άλλοτε έδινε σε κάποιες χώρες όχι μόνο πλούσιες γεύσεις αλλά και μυθικό πλούτο, αποδεικνύεται πρεσβευτής της εκβιομηχάνισης.

Πιπεριά τσίλι: Η μασκαρεμένη ράγα (berry στη βοτανολογία) μας βοηθά να αντιληφθούμε γιατί η εργασία φροντίδας αγνοείται και υποτιμάται, παρότι είναι θεμέλιο της οικονομίας και της κοινωνίας μας.

Μπαχαρικά. Όπου μαθαίνουμε πώς το μαύρο πιπέρι, η κανέλα, το μοσχοκάρυδο και το γαρίφαλο γέννησαν τη σύγχρονη εταιρεία, η οποία οδήγησε στη μεγάλη επιτυχία του καπιταλισμού, αλλά πλέον σιγά σιγά τον στραγγαλίζει.

Μοσχολέμονο: Το Βασιλικό Ναυτικό της Βρετανίας και το βραζιλιάνικο εθνικό ποτό (διάβαζε καϊπιρίνια) ενώνουν τις δυνάμεις τους για να μας βοηθήσουν να σκεφτούμε τις προκλήσεις που θέτει η κλιματική αλλαγή.

Φράουλα: Μια ράγα που δεν είναι ράγα μάς βοηθάει να σκεφτούμε για την άνοδο των ρομπότ και το μέλλον της εργασίας.

Δεν μένει παρά να σπεύσω να δωρίσω το βιβλίο σε φίλους που δεν είναι μόνο γκουρμέ και οικονομολόγοι, αλλά και αναγνώστες με αιτία…