Βιβλιο

Ομήρου Ιλιάδα - Η οργή του Αχιλλέα

Ξαναδιαβάζοντας την Ιλιάδα, σε μετάφραση Παναγιώτη Γιαννακόπουλου, από τις Εκδόσεις Κάκτος

Μανίνα Ζουμπουλάκη
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Ιλιάδα: Το ομηρικό έπος ήταν τελικά το πρώτο thriller/splatter που διαβάσαμε στο σχολείο. Ξαναδιαβάζοντας την Ιλιάδα από τις Εκδόσεις Κάκτος

Αν και είχα να ασχοληθώ από το σχολείο με την «Ιλιάδα» (όπως και με την «Οδύσσεια»), άνοιξα με επιμέλεια το καινούργιο βιβλίο, λες και περίμενα κάποιον να μου βάλει καλύτερο βαθμό…

Η «Ιλιάδα» είναι ποταμός, αριστούργημα, ιστορικό μνημείο – αλλά αυτό που μου είχε ξεφύγει στα χρόνια του σχολείου είναι ότι πρόκειται επίσης για θρίλερ κανονικό, σπλάτερ που ξεπερνάει σε ανατριχίλα ακόμα και τα πιο ανατριχιαστικά θρίλερ του Στίβεν Κινγκ: οι λεπτομερείς περιγραφές των μαχών έξω από τα τείχη της πολύπαθης Τροίας, μαζί με τις ακόμα πιο λεπτομερείς περιγραφές των τραυμάτων και των ποικίλλων τρόπων βίαιου θανάτου των πολεμιστών, είναι της κατηγορίας «δε κλείνω μάτι τη νύχτα», με κόκκαλα που σπάνε φρικιαστικά, με έντερα που χύνονται, κεφάλια που διαλύονται, μυαλά που πέφτουν πάνω στην άμμο και μαχαιρώματα που σε πιάνει ναυτία όταν τα διαβάζεις.

«Ο Αντίλοχος σκότωσε πρώτος από τους Τρώες έναν ξεχωριστό πολεμιστή ανάμεσα στους αρχηγούς, τον Εχέπωλο, γιο του Θαλύσιου. Το πρώτο χτύπημα τον βρήκε στο μπροστινό μέρος του κράνους με το πυκνό αλογίσιο λοφίο. Η χάλκινη αιχμή του κονταριού διαπέρασε το κεφάλι του και τρύπησε το κόκκαλο. Τα μάτια του σκοτείνιασα και σωριάστηκε μέσα στην άγρια μάχη σαν γκρεμισμένος πύργος.

Μόλις έπεσε στη γη, ο αντρείος Ελεφήνορας, γιος του Χαλκώδοντα και αρχηγός των τρομερών Αβάντων, τον άρπαξε από το πόδι και προσπάθησε να τον σύρει έξω από τη μάχη, μέσα από πυκνά βέλη, για να του βγάλει την αρματωσιά. Δεν πρόφτασε όμως. Ο γενναίος Αγήνορας τον είδε αι τον χτύπησε με το χάλκινο κοντάρι του στα πλευρά, εκεί όπου, σκυμμένος καθώς ήταν, έμενε ακάλυπτος από την ασπίδα. Τα μέλη του παρέλυσαν και η ψυχή τον εγκατέλειψε...».

Προτομή του Ομήρου στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου © Wikimedia Commons

Αυτά όλα στην Ραψωδία Δ, «Η Παραβίαση των όρκων», με ένα σωρό νεκρούς ακόμα στη συνέχεια, που διαβάζεται σαν πανωλεθρία και από τις δύο πλευρές – μία που ξεκοιλιάζεται ένας Τρώας, σφάζεται σαν ζυγούρι ένας Αχαιός, και οι μάχες συνεχίζονται, δέκα ολόκληρα χρόνια ένα σωρό γιοί, αδερφοί, πατεράδες και γενικά γενναίοι άντρες έχασαν τη ζωή τους με βίαιο θάνατο. Το αρχαιότερο έπος της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, η «Ιλιάδα» τοποθετείται στο δεύτερο μισό του 8ου αιώνα π. Χ. και αποτελείται από 15.692 στίχους σε δακτυλικό εξάμετρο – είναι κατά 3.500 στίχους μεγαλύτερη από την «Οδύσσεια», για όσους ψοφάνε για τέτοια στοιχεία. Χωρίζεται σε 24 ραψωδίες και έχει σαν θέμα… την οργή του Αχιλλέα.

Σόρυ αλλά ο Αχιλλέας είχε μποκού θέματα με τον θυμό του κι εκτός από γενναίος, ατρόμητος, σκιαχτικός και ηρωικός, δείχνει ότι ήταν επίσης και μεγάλο τσογλάνι, με κακό (και λίγα λέω) χαρακτήρα. Τα έπαιρνε στο κρανίο, φώναζε, χτυπιόταν κι έπειτα έσφαζε κόσμο αβέρτα, κυρίως εχθρούς αλλά μερικές φορές έπαιρνε η μπάλα και τίποτα συμμάχους. Παρόλα αυτά, η «Ιλιάδα» διαβάζεται χωρίς ανάσα - σαν ένα αρχαίο θρίλερ, σε στρωτή μετάφραση του Παναγιώτη Γιαννακόπουλου, σε μια ολοκαίνουργια έκδοση από τις Εκδόσεις Κάκτος.

Και παρόλο που θυμάμαι ελάχιστα πράγματα από το σχολείο, είχα και τότε την ίδια αντιπάθεια για τον Αχιλλέα, αυτόν τον τόσο μεγαλοπρεπή, γενναίο αλλά και μόνιμα στην τσίτα, με το ζωνάρι του απλωμένο για καυγά, ήρωα.