Βιβλιο

Οφηλία: «Είμαι κορίτσι του Μπουκόφσκι. Εκείνος μού άνοιξε την πόρτα του ωμού ρεαλισμού»

Μια μεγάλη, χορταστική και αποκαλυπτική συνέντευξη με την Οφηλία, τη συγγραφέα-φαινόμενο των Εκδόσεων Silk

Κυριάκος Αθανασιάδης
18’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Όψεις της πόλης, αναμνήσεις, πράγματα που συνέβησαν παλιά, και πράγματα που συμβαίνουν σήμερα γύρω μας. Ημερολογιακές καταχωρίσεις για κάθε χρήση

Η Οφηλία είναι η πιο hot συγγραφέας σήμερα στην Ελλάδα. Τα βιβλία της πουλάνε πολύ. Και εννοούμε ΠΟΛΥ. Το τελευταίο της μυθιστόρημα, τα «5 στρώματα πάγου», κυκλοφόρησε στις 3 Ιουλίου από τις Εκδόσεις Silk, εξαντλήθηκε μέσα σε μόλις 19 ημέρες, και ο εκδοτικός οίκος προχώρησε άμεσα σε (μεγάλη) ανατύπωση. Οι φαν της Οφηλίας —έχει μεγάλο γκελ σε ηλικίες 18-35, αλλά όχι μόνο— είναι πολλοί, είναι δυναμικοί, και κάνουν μεγάλο και ωραίο θόρυβο με τα βιβλία της στα σόσιαλ. Βασικά, η Οφηλία είναι ένα εκδοτικό φαινόμενο στην Ελλάδα που δεν το έχουν πάρει είδηση (ακόμα) τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Τα «5 Στρώματα Πάγου είναι ένα χορταστικό dark romance μυθιστόρημα, γεμάτο μυστήριο, συνωμοσίες, μυστικά, παιχνίδια εξουσίας, και, φυσικά, έντονο ερωτισμό.

Μιλήσαμε με την Οφηλία (κατά κόσμον Έλενα Μεγαρίτη) για όλα αυτά, και νά τι μας είπε:

Κ.Α.: Τα τελευταία χρόνια το dark romance έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο. Γιατί πιστεύεις ότι αγγίζει τόσο έντονα τους σημερινούς αναγνώστες;

ΟΦΗΛΙΑ: Νομίζω γιατί είναι ένα από τα πιο ειλικρινή λογοτεχνικά είδη. Γιατί δίνει στον αναγνώστη αλήθειες και ρεαλισμό, και ωμή, ατόφια πραγματικότητα. Όχι απαραίτητα ως προς τα γεγονότα τής κάθε ιστορίας, αλλά κυρίως ως προς την ανθρώπινη φύση και, ξέρεις, ως προς εκείνες τις φευγαλέες, σκοτεινές και αντιφατικές εσωτερικές σκέψεις που ίσως όλοι κάποτε να έχουμε κάνει. Και εννοώ εκείνες τις πολύ-πολύ δικές μας εσωτερικές σκέψεις και επιθυμίες, που δύσκολα θα παραδεχόμασταν ακόμη και στον ίδιο μας τον εαυτό.

Και επειδή σε έναν αποστειρωμένο καθώς πρέπει κόσμο όλες αυτές οι σκέψεις και επιθυμίες δεν χωράνε, και αν κάποτε χωρέσουν, πίστεψέ με, θα χωρέσουν μόνο ως προϊόν φτηνού σχολιασμού και ως μέσο επίδειξης της ψευτοηθικής ανωτερότητας των αποστειρωμένων, το dark romance γίνεται ένα safe space, όπου αυτές οι σκέψεις και επιθυμίες, ΔΕΝ εξωραΐζονται, ούτε και κρύβονται άρον-άρον κάτω από ένα “πεντακάθαρο” πατάκι. Όχι για να εξιδανικευτούν ή να δικαιολογηθούν, αλλά έστω για να αναγνωριστούν.

Ίσως λοιπόν γι’ αυτό τον λόγο το συγκεκριμένο είδος να αγγίζει τόσο έντονα τους αναγνώστες του. Γιατί γίνεται ένα μικρό καθρεφτάκι που, όταν κοιτάζεις τον εαυτό σου μέσα, το είδωλο σου κλείνει το μάτι και σου φωνάζει πως, πρώτον, η ανθρώπινη πολυπλοκότητα δεν είναι ελάττωμα προς διόρθωση, και, δεύτερον, πως η ηθική δεν έχει καμία αξία αν δεν έχεις αποδεχτεί πλήρως κάθε σου πλευρά. Και την ολοφώτιστή σου, αλλά και τη μαύρη και άραχνη πλευρά!

Ίσως λοιπόν γι’ αυτό τον λόγο το συγκεκριμένο είδος να αγγίζει τόσο έντονα τους αναγνώστες του. Γιατί γίνεται ένα μικρό καθρεφτάκι που, όταν κοιτάζεις τον εαυτό σου μέσα, το είδωλο σου κλείνει το μάτι

Κ.Α.: Έπρεπε να πω «αναγνώστριες» προηγουμένως; Σε διαβάζουν και άντρες; Εάν ναι, σε τι ποσοστό, αν κρίνεις από τις αναρτήσεις και τα μηνύματα που λαμβάνεις;

ΟΦΗΛΙΑ: Προτιμώ τον όρο “αναγνώστες”, με την εντελώς ουδέτερη έννοια. Τα έμφυλα πρόσημα καταλύονται στο μυαλό μου, ειδικά όταν μιλάμε για λογοτεχνία. Ποτέ άλλωστε δεν μπήκα στο τρυπάκι των στερεοτύπων που θέλουν τα βιβλία να επιλέγονται με βάση τα γεννητικά όργανα του ανθρώπου που τα κρατά στα χέρια του.

Όσο για το αν με διαβάζουν άντρες, η απάντηση είναι πως, ναι, με διαβάζουν. Και αν και στα social media η γυναικεία παρουσία είναι εμφανώς πιο έντονη, υπάρχουν και αρκετοί άντρες που επικοινωνούν μαζί μου για να μοιραστούν τις εντυπώσεις τους. Μπορεί κάποιοι από αυτούς να ξεκινούν λίγο διστακτικά, και λίγο απολογητικά, σαν να αισθάνονται την ανάγκη να δικαιολογηθούν γιατί διάβασαν ένα είδος που κάποιοι επιμένουν να το χαρακτηρίζουν αποκλειστικά «γυναικείο», αλλά ευτυχώς την προσπερνάμε γρήγορα αυτή τη φάση και προχωράμε ακομπλεξάριστα στην ανάλυση του βιβλίου!

Όσο για το αν με διαβάζουν άντρες, η απάντηση είναι πως, ναι, με διαβάζουν. Και αν και στα social media η γυναικεία παρουσία είναι εμφανώς πιο έντονη, υπάρχουν και αρκετοί άντρες που επικοινωνούν μαζί μου για να μοιραστούν τις εντυπώσεις τους

Όσο για το ποσοστό, αν και δεν θα τολμήσω να δώσω νούμερο, θα πω μόνο πως οι άντρες είναι πλέον ένα κοινό που υπάρχει, μεγαλώνει και, κυρίως, εκφράζεται όλο και πιο ανοιχτά.

Κ.Α.: Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότεροι αναγνώστες σου ανήκουν στις ηλικίες 18-35. Τι πιστεύεις ότι αναζητά αυτή η γενιά μέσα από τα βιβλία; Οι Gen Z και οι Millennials, οι ηλικίες που θεωρούνται «αυτοπροσδιορισμού και εδραίωσης»;

ΟΦΗΛΙΑ: Θα απαντήσω καθαρά για τους δικούς μου Gen Z και Millennials, με τους οποίους έχω συνομιλήσει και έχω βεβαιωθεί πως αυτό που ζητάνε είναι να δουν κάπου μέσα στις σελίδες λίγο από τον εαυτό τους. Και, μην παρεξηγηθώ, δεν εννοώ να ταυτιστούν απόλυτα με τους ήρωες.

Αυτό που αναζητούν είναι μια σκέψη που έχουν κάνει κι εκείνοι. Ένα συναίσθημα που έχουν βιώσει. Έναν φόβο. Μια, δύο, τρεις, εκατό… διακόσιες ανασφάλειες, ή έστω μια εσωτερική σύγκρουση που νόμιζαν πως κουβαλάνε μόνο αυτοί.

Αυτό που αναζητούν είναι μια σκέψη που έχουν κάνει κι εκείνοι. Ένα συναίσθημα που έχουν βιώσει. Έναν φόβο

Μην ξεχνάμε –και βάζω και τον εαυτό μου μέσα ως περήφανη Millennial– πως είμαστε δύο γενιές εκτεθειμένες στο άγρυπνο βλέμμα ενός ψηφιακά επιτηδευμένου κόσμου, που μας ασκεί μια διαρκή πίεση για επιτυχία, για αψεγάδιαστη δημόσια εικόνα, για ηθική τελειότητα και για μια ζωή βασισμένη σε προσδοκίες άλλων.

Έχουν ωραίο τσαμπουκά αυτές οι γενιές. Και θάρρος να αγκαλιάζουν τα ελαττώματά τους. Γι’ αυτό κιόλας πιστεύω πως αναζητούν βιβλία στα οποία θα βρουν εκείνη την ανακουφιστική ανάσα που παίρνεις όταν αντιλαμβάνεσαι πως υπάρχει κάποιος κάπου εκεί έξω που θα μπορούσε άνετα να γίνει συνένοχός σου στην ατέλεια.

Κ.Α.: Υπάρχουν ακόμη προκαταλήψεις απέναντι στην ερωτική λογοτεχνία ή θεωρείς ότι το είδος έχει πλέον κατακτήσει τη θέση που του αξίζει; Και αναφέρομαι κυρίως στην Ελλάδα, μια χώρα ακραιφνώς συντηρητική.

ΟΦΗΛΙΑ: Ω, μα φυσικά και υπάρχουν! Ναι, έχουν γίνει σημαντικά βήματα, αλλά οι προκαταλήψεις εξακολουθούν να υπάρχουν, ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Και αυτό που με απογοητεύει περισσότερο είναι ότι τις περισσότερες φορές τα σχόλια που γίνονται δεν αφορούν καν το ίδιο το βιβλίο. Αφορούν κυρίως την ιδέα που έχει σχηματίσει κάποιος για το βιβλίο πριν καν το ανοίξει. Έχω δει ανθρώπους που υποτίθεται ότι αγαπούν τα βιβλία να χαρακτηρίζουν ένα ερωτικό μυθιστόρημα «πορνογράφημα». Έχω ακούσει ακόμη και συγγραφέα να αποκαλεί το είδος «τσόντα». Δύο χαρακτηρισμοί που ειλικρινά ποτέ, ΠΟΤΕ, δεν θα μπορέσω να καταλάβω. Όχι μόνο επειδή προδίδουν άγνοια για το ίδιο το είδος, αλλά γιατί αποκαλύπτουν μια βαθύτερη ανάγκη να υποβαθμίσουμε ό,τι δεν ταιριάζει στις προσωπικές μας αντιλήψεις.

Έχω δει ανθρώπους που υποτίθεται ότι αγαπούν τα βιβλία να χαρακτηρίζουν ένα ερωτικό μυθιστόρημα «πορνογράφημα». Έχω ακούσει ακόμη και συγγραφέα να αποκαλεί το είδος «τσόντα»

Η Ελλάδα, όπως είπες, είναι πράγματι μια ακραιφνώς συντηρητική χώρα. Είναι όμως και μια χώρα που συχνά σοκάρεται περισσότερο από όσα γράφονται μέσα σε ένα ερωτικό μυθιστόρημα, παρά από όσα συμβαίνουν καθημερινά έξω από αυτό. Κάνει τα θεόστραβα μάτια στις πραγματικές της πληγές και επιλέγει να εξαντλεί την αυστηρότητά της απέναντι στη μυθοπλασία, λες και εκεί βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος.

Οφήλια © Ειρήνη Σιούσουρα

Και, ρε γαμώτο, αυτό είναι το μεγαλύτερο παράδοξο που αδυνατώ να αντιληφθώ. Η σκοτεινή ερωτική λογοτεχνία περιγράφει την επιθυμία, τη βία, την εμμονή, ακόμα και την υποκρισία. Δεν τα γεννά από μόνη της όλα αυτά. Υπάρχουν ήδη μέσα μας. Σε κάθε άνθρωπο.

Αντί, λοιπόν, να αντιμετωπίζουμε το συγκεκριμένο είδος σαν τον ένοχο, ίσως θα έπρεπε να ανοίξουμε λίγο μάτια και μυαλό, και να αναρωτηθούμε γιατί μας ενοχλεί τόσο όταν η τέχνη αρνείται να ωραιοποιήσει την πραγματικότητα!

Θέλω όμως να πιστεύω πως αυτή η συγκεκριμένη νοοτροπία σιγά σιγά εξαλείφεται. Με μικρά βήματα, αλλά σταθερά. Και μεγάλο μέρος αυτής της αλλαγής οφείλεται στις νεότερες γενιές. Βλέπω ανθρώπους που δεν αισθάνονται πλέον την ανάγκη να απολογηθούν για όσα διαβάζουν, αλλά ούτε και να επιβάλουν τις προσωπικές τους αναγνωστικές επιλογές στους υπόλοιπους. Και αυτό, για μένα, πέρα από ένα είδος μικρής επανάστασης, είναι και μια ουσιαστική νίκη για το είδος που υπηρετώ.

Θέλω όμως να πιστεύω πως αυτή η συγκεκριμένη νοοτροπία σιγά σιγά εξαλείφεται. Με μικρά βήματα, αλλά σταθερά

Κ.Α.: Πάμε σε κάτι άλλο: ποια είναι πιο συχνά η κεντρική ιδέα που σε ωθεί να εξερευνήσεις αυτό που λέμε «σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης» στις ιστορίες σου;

ΟΦΗΛΙΑ: Η κεντρική ιδέα είναι πάντα η ίδια. Και είναι και κατά κάποιον τρόπο το προσωπικό μου μότο. Λίγα λόγια από τον Άμλετ του Σαίξπηρ. Από εκείνη τη σελίδα όπου η Οφηλία τόσο συνειδητοποιημένα λέει: «Θεέ μου, ξέρουμε τι είμαστε, αλλά δεν ξέρουμε τι μπορεί να γίνουμε».

Νομίζω πως αυτή η φράση συνοψίζει ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη. Όλοι μας έχουμε μια εικόνα για τον εαυτό μας και πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε τα όριά μας, τις αρχές μας, τις αντοχές μας, μέχρι που έρχεται μία στιγμή, μία συνθήκη, που μας αναγκάζει να ανακαλύψουμε μια εκδοχή του εαυτού μας που ούτε εμείς οι ίδιοι γνωρίζαμε ότι υπήρχε. Και αυτό ακριβώς θέλω να εξερευνώ στα βιβλία μου. Το πόσο γελοία εύθραυστη είναι η βεβαιότητα που έχουμε για το ποιοι είμαστε!

Όλοι μας έχουμε μια εικόνα για τον εαυτό μας και πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε τα όριά μας, τις αρχές μας, τις αντοχές μας, μέχρι που έρχεται μία στιγμή, μία συνθήκη, που μας αναγκάζει να ανακαλύψουμε μια εκδοχή του εαυτού μας που ούτε εμείς οι ίδιοι γνωρίζαμε ότι υπήρχε

Κ.Α.: Πώς χειρίζεσαι ευαίσθητα θέματα όπως η συναίνεση, το τραύμα και η εξιλέωση μέσα σε τοξικές σχέσεις; Έχεις κόκκινες γραμμές που δεν τις περνάς ποτέ;

ΟΦΗΛΙΑ: Θέλω να γράφω ήρωες αληθινούς που, αντίστοιχα, απευθύνονται σε αληθινούς ανθρώπους εκεί έξω. Σίγουρα δεν γράφω εγχειρίδια σωστών σχέσεων και, ακόμα πιο σίγουρα, δεν εξιδανικεύω τις πράξεις των ηρώων. Δεν θα το έκανα ποτέ.

Οπότε, ο τρόπος που διαχειρίζομαι το τραύμα και την εξιλέωση είναι ακριβώς ο ίδιος με τον οποίο διαχειρίζομαι και κάθε άλλο στοιχείο μιας ιστορίας. Με ειλικρίνεια απέναντι στους χαρακτήρες και ως εκ τούτου στους ανθρώπους που θα διαβάσουν το βιβλίο και θα βρουν σε αυτούς τους ήρωες κομμάτια από τον εαυτό τους.

Δεν χρησιμοποιώ ποτέ τα τραύματα ή τις αμφιλεγόμενες επιλογές των ηρώων σαν αξεσουάρ που θα μου γεμίσει τις σελίδες ή για να σοκάρω, ούτε και επιδίωξα ποτέ να ξεπλύνω την κακοποίηση μεταφράζοντάς την ως ρομαντικό ιδανικό. Με ενδιαφέρει να γράφω ήρωες που κουβαλούν τις πληγές και τις επιλογές τους, και που αναμετρούνται συνεχώς μαζί τους. Γιατί, ναι, μπορεί να είναι σκοτεινοί χαρακτήρες, αλλά δεν είναι ποτέ απαλλαγμένοι από τις συνέπειες των πράξεών τους. Και αυτή η ευθύνη απέναντι στην αλήθεια είναι ο λόγος που νιώθω ότι μπορώ να κοιτάζω τους αναγνώστες μου στα μάτια.

Δεν χρησιμοποιώ ποτέ τα τραύματα ή τις αμφιλεγόμενες επιλογές των ηρώων σαν αξεσουάρ που θα μου γεμίσει τις σελίδες ή για να σοκάρω, ούτε και επιδίωξα ποτέ να ξεπλύνω την κακοποίηση μεταφράζοντάς την ως ρομαντικό ιδανικό

Δεν αναφέρθηκα στη συναίνεση γιατί, για μένα, είναι μια θεμελιώδης προϋπόθεση κάθε ερωτικής σχέσης και, κατά συνέπεια, κάθε ερωτικής σκηνής που γράφω.

Κ.Α.: Πώς προετοιμάζεσαι ψυχολογικά για να γράψεις σκηνές που απαιτούν ένταση και σκοτάδι; Ή είναι απλώς άλλη μια μέρα στο γραφείο;

ΟΦΗΛΙΑ: Άλλη μια μέρα στο γραφείο! 😂 Μόνο που απλά όταν μπαίνω σε αυτό το γραφείο θα με δεις να κρατάω ψηλά τα red flags των ηρώων μου, να τα ανεμίζω περήφανα και να τους φωνάζω: Ωραία, πάμε! Το ’χετε! Εδώ που φτάσαμε κάντε τα ΟΛΑ χειρότερα! Δεν θα σας κρίνω, μη φοβάστε!

Οπότε, αν έπρεπε να μιλήσω αποκλειστικά για κάποια ψυχολογική προετοιμασία, θα έλεγα μόνο πως παίρνω μια βαθιά ανάσα, αποδέχομαι πλήρως το γεγονός ότι οι ήρωές μου θα αγνοήσουν κάθε λογική συμβουλή που θα τους έδινα ως άνθρωπος, και συμφιλιώνομαι με την ιδέα ότι δεν είμαι εδώ για να τους διορθώσω.

Κ.Α.: Από την άλλη, πώς διατηρείς την ισορροπία μεταξύ των έντονων συναισθημάτων και των ηθικών ορίων των χαρακτήρων σου; Αυτό δηλαδή που είναι πολύ βασικό χαρακτηριστικό του είδους.

ΟΦΗΛΙΑ: Νομίζω πως εκεί βρίσκεται όλη η δυσκολία αλλά και όλη η γοητεία του είδους. Θέλω να πω πως, αν αφαιρέσεις τα έντονα συναισθήματα, το dark romance χάνει την ψυχή του, και, αν δεν ασχοληθείς με τα ηθικά όρια των ηρώων σου, τότε χάνει το βάθος του. Και εννοείται πως δεν υπάρχει μαγική συνταγή στη διατήρηση αυτής της ισορροπίας. Μακάρι να υπήρχε!

Αυτό που δουλεύει όμως σε εμένα είναι να εστιάζω και να αναλύω την εσωτερική σύγκρουση των ηρώων. Και, φυσικά, όσο πιο καλά γνωρίζω τους χαρακτήρες μου, όταν ξέρω αληθινά ποιοι είναι, όταν θα τους δω να βουτάνε με τα μούτρα στο έντονο συναίσθημα, ξέρω και τι θα τους στοιχειώσει μετά από μια πράξη τους.

Γιατί, ας μη γελιόμαστε, ένας ήρωας που δεν νιώθει ενοχή, φόβο ή δισταγμό για τις πράξεις του δεν μπορεί να θεωρηθεί ανθρώπινος και ρεαλιστικός. Θα είναι απλά μια καρικατούρα και μια τέλεια μαριονέτα στα χέρια του συγγραφέα. Και εγώ, δεν θέλησα ποτέ να απελευθερώσω στο κοινό μου μαριονέτες!

Γιατί, ας μη γελιόμαστε, ένας ήρωας που δεν νιώθει ενοχή, φόβο ή δισταγμό για τις πράξεις του δεν μπορεί να θεωρηθεί ανθρώπινος και ρεαλιστικός. Θα είναι απλά μια καρικατούρα και μια τέλεια μαριονέτα στα χέρια του συγγραφέα

Κ.Α.: Πες μου κι αυτό: ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζεις όταν χτίζεις ένα τοξικό πλην συναρπαστικό ρομαντικό ειδύλλιο;

ΟΦΗΛΙΑ: Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι όταν ο αναγνώστης κλείσει το βιβλίο να ρίξει για λίγο το βλέμμα του στο κενό και να σκεφτεί πως: «Ε ναι, ρε φίλε, αυτοί οι δύο άνθρωποι λειτουργούν σωστά μαζί και δεν θα μπορούσαν να βρίσκονται πουθενά αλλού παρά μόνο ο ένας δίπλα στον άλλον. Ενάντια σε κάθε λογική, σε κάθε κανόνα, και σε κάθε ανούσια συμβουλή». Αν ο αναγνώστης πειστεί για όλ’ αυτά, τότε ξέρεις πως τα έχεις καταφέρει.

Κ.Α.: Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο αρχέτυπο, κάποια tropes που απολαμβάνεις να ανατρέπεις στα μυθιστορήματά σου;

ΟΦΗΛΙΑ: Ίσως το μεγαλύτερο trope που μου αρέσει να ανατρέπω είναι η ιδέα ότι ο έρωτας είναι πάντα «ροζ», πασπαλισμένος με χρυσό γκλίτερ, και γύρω του πετάνε πεταλουδίτσες. Συμβαίνουν και αυτά, εννοείται, αλλά κάποιες φορές ο έρωτας μπορεί να γίνει και αρκετά χαοτικός, να πάρει ένα μαβί χρώμα, να πασπαλιστεί με αγκαθάκια και γύρω του να πετάνε ακέφαλες πεταλούδες με τεράστια φτερά. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι γίνεται και λιγότερο αληθινός ή, αν θέλεις, ανάξιος να βιωθεί. Ίσως, μάλιστα, αυτή να είναι και η πιο ανθρώπινη μορφή που μπορεί να πάρει.

Συμβαίνουν και αυτά, εννοείται, αλλά κάποιες φορές ο έρωτας μπορεί να γίνει και αρκετά χαοτικός, να πάρει ένα μαβί χρώμα, να πασπαλιστεί με αγκαθάκια και γύρω του να πετάνε ακέφαλες πεταλούδες με τεράστια φτερά

Επίσης, με ενδιαφέρουν οι ηρωίδες που είναι αντιφατικές, που κάνουν λάθη, που φοβούνται, που λυγίζουν και όμως συνεχίζουν. Δεν πιστεύω ότι μια ηρωίδα πρέπει να είναι αλάνθαστη ή διαρκώς δυνατή, για να θεωρηθεί πρότυπο. Αποδεδειγμένα, άλλωστε, η πραγματική, ουσιαστική δύναμη γεννιέται ακριβώς μέσα από τις ρωγμές μας.

Κ.Α.: Πώς ξεκίνησες να γράφεις dark romance; Υπήρξε κάποιο βιβλίο ή κάποια συγγραφέας, υποθέτω, που σου άνοιξε την πόρτα και σε έκανε να θες να ασχοληθείς;

ΟΦΗΛΙΑ: Είναι βαθιά γοητευτικό και απελευθερωτικό να μπορείς να γράφεις χωρίς ταμπού και χωρίς λογοκρισία. Και στη δική μου περίπτωση αυτό ήταν το έναυσμα για να ασχοληθώ με το dark romance. Και αν αναλογιστεί κανείς ότι η ερωτική λογοτεχνία, διαχρονικά, έχει λογοκριθεί, έχει στιγματιστεί και σε πολλές περιπτώσεις έχει θεωρηθεί ακόμη και απαγορευμένη, τότε το να επιλέξω συνειδητά να καταπιαστώ με το είδος ήταν μια προσωπική επανάσταση και μια πράξη αντίστασης απέναντι στην προκατάληψη.

Και αν αναλογιστεί κανείς ότι η ερωτική λογοτεχνία, διαχρονικά, έχει λογοκριθεί, έχει στιγματιστεί και σε πολλές περιπτώσεις έχει θεωρηθεί ακόμη και απαγορευμένη, τότε το να επιλέξω συνειδητά να καταπιαστώ με το είδος ήταν μια προσωπική επανάσταση

Επιπλέον, είμαι κορίτσι του Μπουκόφσκι! Πάντα ήμουν και πάντα θα είμαι. Εκείνος μού άνοιξε την πόρτα του ωμού ρεαλισμού, και ήταν λογικό κάποια στιγμή να την περάσω.

Οφήλια © Ειρήνη Σιούσουρα

Κ.Α.: Υπάρχουν λογοτεχνικές επιρροές από το κλασικό γοτθικό μυθιστόρημα που σου αρέσει να ενσωματώνεις στο έργο σου;

ΟΦΗΛΙΑ: Αναμφίβολα. Πολύ περισσότερες απ’ όσο ίσως φαίνεται με την πρώτη ματιά. Λατρεύω να δουλεύω με τη συνύπαρξη του ιερού και του βέβηλου, του φωτός και του σκοταδιού, της πίστης και του πειρασμού. Άλλωστε, η Τζέιν Έιρ και η αγάπη της με τον κύριο Ρότσεστερ είναι από τις μεγαλύτερες επιρροές μου.

Κ.Α.: Το «5 Στρώματα Πάγου», για να ξαναγυρίσουμε στο τελευταίο σου βιβλίο που έχει κάνει μεγάλο θόρυβο, είναι ταυτόχρονα το πρώτο σου, αλλά ξαναγραμμένο κατά… 100%. Τι σε οδήγησε να ξαναγράψεις την ιστορία από την αρχή;

ΟΦΗΛΙΑ: Ήταν αναπόφευκτο να γίνει. Η ιστορία άρχισε να γράφεται όταν ήμουν δεκαεννιά χρονών. Άπειρη, άγουρη, με μια κεντρική ιδέα στο μυαλό μου, την οποία απέδωσα με τον τρόπο που τότε πίστευα πως ήταν ο σωστός. Τα χρόνια όμως πέρασαν. Το δεκαεννιάχρονο κορίτσι έγινε τριάντα επτά και, μέσα σε αυτή τη διαδρομή, γεννήθηκε η Οφηλία. Μεγάλωσα μαζί με αυτή την ιστορία, ωρίμασα μαζί της και απέκτησα την εμπειρία, την αυτοπεποίθηση και, κυρίως, τη συγγραφική φωνή που τότε μου έλειπαν.

Τα χρόνια όμως πέρασαν. Το δεκαεννιάχρονο κορίτσι έγινε τριάντα επτά και, μέσα σε αυτή τη διαδρομή, γεννήθηκε η Οφηλία

Κ.Α.: Επίσης σε αυτό το βιβλίο συνδυάζεις το dark romance με γρίφους, μυστικές οργανώσεις και μια πλοκή που θυμίζει μεγάλα συνωμοσιολογικά θρίλερ, τύπου Νταν Μπράουν. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα; Και πόσο απαιτητική ήταν η διαχείριση αυτού του υλικού;

ΟΦΗΛΙΑ: Αν με ξέρει κάποιος έστω και λίγο, γνωρίζει ότι έχω μια μικρή, τόση δα εμμονή με τους Τυδώρ. Από εκεί και πέρα, αν προσθέσουμε στην εξίσωση και τη διαχρονική αδυναμία που έχω για την εκκλησιαστική ιστορία, τις μυστικές οργανώσεις, τους θρύλους και τους συμβολισμούς, τότε το «5 Στρώματα Πάγου» δεν ήταν και τόσο περίεργο που γεννήθηκε.

Η διαχείριση όμως του υλικού δεν θα σου κρύψω πως ήταν και είναι απαιτητική. Οι σημειώσεις μου είναι κυριολεκτικά χαοτικές, τα προσχέδια ακόμα περισσότερο, και μέσα σε αυτό το δημιουργικό χάος πρέπει να βρίσκω τη λεπτή κλωστή που ενώνει την ιστορική αλήθεια με τη μυθοπλασία.

Γιατί, ναι μεν υπάρχει ένα ιστορικό πλαίσιο που μπορείς να πατήσεις, αλλά από εκεί και πέρα χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Οφείλεις να σεβαστείς την ιστορία και να εντάξεις μέσα της τη φαντασία σου με τέτοιον τρόπο ώστε ο αναγνώστης να αναρωτηθεί αν όλα όσα διαβάζει θα μπορούσαν, έστω και θεωρητικά, να αποτελούν μια εναλλακτική εκδοχή της πραγματικότητας.

Κ.Α.: Αν έπρεπε να περιγράψεις τα «5 Στρώματα Πάγου» σε κάποιον που δεν έχει διαβάσει ποτέ dark romance, τι θα του έλεγες;

ΟΦΗΛΙΑ: Θα του έλεγα ότι είναι ένα βιβλίο που αγαπά τις αντιθέσεις. Εκεί που ξεκινάει σαν ένα dark romance, πριν καλά-καλά το καταλάβεις, σε έχει ήδη βάλει να αμφισβητείς την Ιστορία και να αναρωτιέσαι αν όλα όσα διαβάζεις είναι πράγματι αποκύημα φαντασίας.

Εκεί που ξεκινάει σαν ένα dark romance, πριν καλά-καλά το καταλάβεις, σε έχει ήδη βάλει να αμφισβητείς την Ιστορία και να αναρωτιέσαι αν όλα όσα διαβάζεις είναι πράγματι αποκύημα φαντασίας

Οπότε, αν αγαπά τα βιβλία που δεν μπαίνουν εύκολα σε ένα μόνο λογοτεχνικό κουτάκι, τότε νομίζω πως θα περάσει πολύ-πολύ καλά.

Κ.Α.: Διαβάζω ότι είναι η αρχή μιας τριλογίας. Πόσο μεγάλο είναι το σύμπαν που έχεις ήδη σχεδιάσει;

ΟΦΗΛΙΑ: Δεν είναι τόσο ένα τεράστιο «σύμπαν», όσο ένας κόσμος με πολύ ιδιαίτερους κανόνες. Μια συμπαγής τριλογία, χτισμένη γύρω από μια πολύ συγκεκριμένη κεντρική ιδέα.

Κ.Α.: Έχεις δημιουργήσει μια από τις πιο ενεργές αναγνωστικές κοινότητες. Πώς βιώνεις αυτή τη σχέση με τους αναγνώστες σου; Σε επηρεάζει όταν γράφεις; Λες, «Περιμένουν πολλά από μένα»; Σε φοβίζει καθόλου αυτό; Οι προσδοκίες του κοινού, ή η εικόνα τους για την Οφηλία;

ΟΦΗΛΙΑ: Έχω γνωρίσει σπουδαίους ανθρώπους μέσα από τα βιβλία μου και έχω διαβάσει μηνύματα που με έχουν κάνει να χαμογελάσω, να συγκινηθώ και κάποιες φορές να δακρύσω. Έχω γνωρίσει ανθρώπους που έψαχναν κάποιον να μιλήσει για εκείνους, ανθρώπους που δεν είχαν διαβάσει ποτέ λογοτεχνικό βιβλίο και ξεκίνησαν τυχαία από ένα δικό μου, και ανθρώπους που αναζητούσαν ένα ασφαλές μέρος για να νιώσουν ότι δεν είναι μόνοι στις σκέψεις και στα συναισθήματά τους. Όλα αυτά είναι η καλύτερή μου ανταμοιβή, αλλά είναι και μια ευθύνη που, πίστεψέ με, δεν παίρνω ποτέ δεδομένη.

Έχω γνωρίσει ανθρώπους που έψαχναν κάποιον να μιλήσει για εκείνους, ανθρώπους που δεν είχαν διαβάσει ποτέ λογοτεχνικό βιβλίο και ξεκίνησαν τυχαία από ένα δικό μου

Καταλαβαίνω πως οι προσδοκίες υπάρχουν και είναι απολύτως δικαιολογημένες, όμως θέλω να ρισκάρω, να ακούω τι έχει να μου πει η Οφηλία και να δίνω στον κόσμο μια διαφορετική ιστορία κάθε φορά. Οι αναγνώστες, άλλωστε, αγαπούν και ακολουθούν έναν συγγραφέα επειδή αναγνωρίζουν τη φωνή του και όχι τις επαναλήψεις του. Γι’ αυτό δεν θα επέλεγα ποτέ να επαναλάβω μια συνταγή μόνο και μόνο επειδή κάποτε λειτούργησε καλά. Και, μεταξύ μας, θα με απογοήτευα πολύ αν επαναπαυόμουν στην ασφάλεια και καρατομούσα την εξέλιξή μου.

Κ.Α.: Τα social media και ειδικά το BookTok και το Bookstagram έχουν αλλάξει τον τρόπο που ανακαλύπτουμε βιβλία. Πόσο διαφορετική θα ήταν η πορεία σου χωρίς αυτή τη νέα πραγματικότητα; Κάθε φορά που κυκλοφορεί νέο βιβλίο της Οφηλίας, οι πλατφόρμες πλημμυρίζουν από υλικό.

ΟΦΗΛΙΑ: Οι πλατφόρμες όντως πλημμυρίζουν από υλικό και είναι απίστευτο συναίσθημα να βλέπεις, με ένα σκρολ, φωτογραφίες, βίντεο, αποσπάσματα και αντιδράσεις για κάτι που το είχες κάποτε μόνο εσύ στο μυαλό σου και που για μήνες δούλευες πάνω του κλεισμένη μέσα σε ένα γραφείο. Είναι η στιγμή που αρχίζει όλο αυτό και γίνεται υπερβολικά αληθινό και παύει επίσημα να σου ανήκει εκατό τοις εκατό.

Είναι η στιγμή που αρχίζει όλο αυτό και γίνεται υπερβολικά αληθινό και παύει επίσημα να σου ανήκει εκατό τοις εκατό

Δεν ξέρω αν η πορεία μου θα ήταν διαφορετική χωρίς αυτή τη νέα πραγματικότητα, αλλά αυτό που ξέρω είναι πως τα social media έδωσαν στα βιβλία μου την ευκαιρία να ταξιδέψουν πιο γρήγορα και να φτάσουν σε ανθρώπους που διαφορετικά ίσως να μην τα συναντούσαν ποτέ.

Κ.Α.: Πώς αντιδράς στην κριτική που αφορά το περιεχόμενο των βιβλίων σου; Ή καλύτερα, σε έχει ανακαλύψει η κριτική; Αυτή που λέμε επίσημη, δεν μιλώ για τις πλατφόρμες, τις ομάδες και τα μπλογκ.

ΟΦΗΛΙΑ: Η αλήθεια είναι ότι προς το παρόν με έχουν ανακαλύψει περισσότερο οι αναγνώστες παρά οι κριτικοί. Αν κάποια στιγμή έρθει και η επίσημη κριτική, θα τη διαβάσω με ενδιαφέρον, ευχόμενη να μιλάει για το βιβλίο που έγραψα και όχι για το στερεότυπο που συνοδεύει το είδος.

Κ.Α.: Σε ενδιαφέρει να αποκομίσει και κάτι άλλο ο αναγνώστης σου πέρα από την ψυχαγωγία;

ΟΦΗΛΙΑ: Αυτό που επιδιώκω πάντα πέρα από το να ψυχαγωγηθεί ο κάθε άνθρωπος που θα κρατήσει το βιβλίο μου είναι όταν το κλείσει να έχει ανακαλύψει και κάτι καινούργιο. Μπορεί αυτό το κάτι να είναι ένα μουσικό κομμάτι που δεν είχε ακούσει ποτέ, ένας ζωγράφος, ένας πίνακας, ένα λογοτεχνικό έργο, μια ιστορική αναφορά, ή ακόμη και μια άγνωστη λεπτομέρεια που θα τον κάνει να τρέξει στο Google και να το ψάξει λίγο περισσότερο.

Αυτό που επιδιώκω πάντα πέρα από το να ψυχαγωγηθεί ο κάθε άνθρωπος που θα κρατήσει το βιβλίο μου είναι όταν το κλείσει να έχει ανακαλύψει και κάτι καινούργιο

Είναι κάτι που το ζητάω και εγώ σαν αναγνώστης από τα βιβλία που διαβάζω και θεωρώ πως είναι από τις πιο όμορφες μορφές αλληλεπίδρασης μεταξύ συγγραφέα και αναγνώστη.

Κ.Α.: Τι έχει αλλάξει στη ζωή σου από τότε που έκανες το πρώτο σου μεγάλο μπεστ-σέλερ μέχρι σήμερα;

ΟΦΗΛΙΑ: Μπήκαν στη ζωή μου άνθρωποι που ίσως να μη γνώριζα ποτέ διαφορετικά. Αναγνώστες που έγιναν φίλοι, συνεργάτες που έγιναν δεύτερη οικογένεια, και εμπειρίες που δεν θα ζούσα ποτέ αν δεν είχα αποφασίσει κάποτε να γράψω εκείνη την πρώτη ιστορία.

Επιπλέον, η συγγραφή έπαψε να είναι ένα όνειρο και έγινε η πραγματικότητά μου. Και ίσως το πιο περίεργο από όλα είναι ότι πλέον θυμάμαι τα χρόνια της ζωής μου ανάλογα με το βιβλίο που έγραφα τότε.

Κ.Α.: Σε μπερδεύουν καμιά φορά με τις ηρωίδες σου; Και, αν ναι, πώς σού φαίνεται αυτό; Σε ενοχλεί;

ΟΦΗΛΙΑ: Συμβαίνει, αλλά μόνο με μία συγκεκριμένη ηρωίδα. Δεν με μπερδεύουν ακριβώς, αλλά με συνδέουν μαζί της, κάτι που είναι απολύτως λογικό, γιατί έχω πει κι εγώ η ίδια ότι της έχω δανείσει αρκετά δικά μου χαρακτηριστικά. Παρ’ όλ’ αυτά, χαίρομαι που οι αναγνώστες αντιλαμβάνονται ότι η συγκεκριμένη ηρωίδα δεν είναι η προέκτασή μου. Είναι ένας ξεχωριστός άνθρωπος, με τη δική της προσωπικότητα, τις δικές της εμπειρίες και τις δικές της επιλογές. Ίσως να ξεκίνησε από ένα κομμάτι μου, αλλά στην πορεία έγινε αποκλειστικά ο εαυτός της.

Δεν με μπερδεύουν ακριβώς, αλλά με συνδέουν μαζί της, κάτι που είναι απολύτως λογικό, γιατί έχω πει κι εγώ η ίδια ότι της έχω δανείσει αρκετά δικά μου χαρακτηριστικά

Κ.Α.: Θέλεις να μου πεις την άποψή σου για την εμπορική πεζογραφία, αυτό που έξω λένε genre fiction;

ΟΦΗΛΙΑ: Νομίζω ότι ο όρος εμπορική λογοτεχνία έχει αδικηθεί αρκετά. Συχνά χρησιμοποιείται σαν να είναι το αντίθετο της ποιοτικής λογοτεχνίας, ενώ για μένα αυτά τα δύο δεν είναι αντικρουόμενες έννοιες. Με βάση δηλαδή την κοσμοθεωρία μου, πιστεύω πως αν μπορούσαν να μιλήσουν οι κλασικοί θα είχαν φρικάρει με τον τρόπο που κάποιοι τόσο εμμονικά διαχωρίζουν τα βιβλία σε «υψηλή λογοτεχνία» και «genre fiction» μετατρέποντας πλέον τη λογοτεχνία σε ένα κλειστό κλαμπ κουλτούρας και δήθεν εγκεφαλικού ναρκισσισμού.

Οι μεγαλύτεροι συγγραφείς της ιστορίας έγραφαν για τον κόσμο, για τα πάθη, για την τρέλα, για το χρήμα, για το σεξ και τον θάνατο. Έγραφαν για να διασκεδάσουν, να συγκινήσουν, να ταρακουνήσουν και, ναι, όσο κι αν μας φαίνεται περίεργο, για να βγάλουν τα προς το ζην. Δημοσίευαν σε συνέχειες και δεν θεωρούσαν ότι η απήχηση ακυρώνει την καλλιτεχνική αξία. Ενώ, σήμερα, μοιάζει σχεδόν ύποπτο ένα βιβλίο να αγαπηθεί από πολλούς. Σαν η επιτυχία να αφαιρεί αυτόματα και την ποιότητά του. Για μένα, αυτό είναι μια βαθιά ελιτίστικη αντίληψη. Η λογοτεχνία δεν είναι κλειστή λέσχη, ούτε διαγωνισμός διανόησης. Δεν γίνεται σημαντική επειδή είναι δυσπρόσιτη, ούτε ασήμαντη επειδή διαβάζεται μαζικά.

Οι μεγαλύτεροι συγγραφείς της ιστορίας έγραφαν για τον κόσμο, για τα πάθη, για την τρέλα, για το χρήμα, για το σεξ και τον θάνατο

Κ.Α.: Αν ανατρέξεις στο πρώτο σου χειρόγραφο σε σύγκριση με το πώς γράφεις σήμερα, ποιο είναι το μεγαλύτερο μάθημα που πήρες για την τέχνη της αφήγησης;

ΟΦΗΛΙΑ: Νομίζω πως το μεγαλύτερο μάθημα που πήρα είναι η ελευθερία. Η ελευθερία να δημιουργείς χωρίς να αισθάνεσαι την ανάγκη να γίνεις αρεστός σε όλους. Γιατί, όσο περισσότερο προσπαθείς να ικανοποιήσεις τους πάντες, τόσο περισσότερο απομακρύνεσαι από τη δική σου φωνή.

Κ.Α.: Πώς διαχειρίζεσαι το writer’s block όταν ο κόσμος που χτίζεις είναι τόσο σκοτεινός και συναισθηματικά απαιτητικός;

ΟΦΗΛΙΑ: Παραδόξως, το σκοτάδι και οι βαριά συναισθηματικές σκηνές δεν με έχουν οδηγήσει ποτέ σε writer’s block. Είναι από τα αγαπημένα μου κομμάτια όταν δουλεύω σε ένα βιβλίο, και ίσως οι στιγμές που γράφω πιο γρήγορα από ποτέ.

Το writer’s block θα μου συμβεί σε κάτι πολύ πιο απλό. Σε μια καθημερινή σκηνή, σε έναν διάλογο ή σε μια μετάβαση από τη μία σκηνή στην άλλη. Εκεί απλώς πιέζω τον εαυτό μου να συνεχίσει. Μπορεί να μην είναι η πιο υγιής τεχνική, αλλά μέχρι στιγμής αποδίδει.

Κ.Α.: Χρησιμοποιείς καθόλου εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την έρευνα ή το brainstorming της πλοκής των βιβλίων σου, ή προτιμάς την παραδοσιακή μέθοδο; Μολύβι και χαρτί;

ΟΦΗΛΙΑ: Με την έρευνα και την πλοκή, είμαι λίγο ψυχαναγκαστική. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι σαφέστατα ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης, αλλά όπως ακριβώς δεν θα εμπιστευόμουν στα τυφλά μια σκόρπια πληροφορία που βρήκα στο διαδίκτυο, έτσι δεν θα το κάνω ούτε με το AI. Θα διασταυρώσω τα πάντα μέσα από αξιόπιστες πηγές, γιατί θέλω να είμαι χίλια τα εκατό σίγουρη ότι κάθε πληροφορία που θα εντάξω στην ιστορία μου είναι σωστή.

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι σαφέστατα ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης, αλλά όπως ακριβώς δεν θα εμπιστευόμουν στα τυφλά μια σκόρπια πληροφορία που βρήκα στο διαδίκτυο, έτσι δεν θα το κάνω ούτε με το AI

Brainstorming δεν κάνω με AI. Μολύβι, στυλό, μαρκαδοράκι, και σημειώσεις ιδεών σε κάθε διαθέσιμη επιφάνεια του γραφείου μου. (Έχω σημειώσει ιδέα μέχρι και στον τοίχο μου. ΘΑ ΣΕΒΕΣΤΕ! 😂)

Κ.Α.: Και τέλος: πόσο επικίνδυνο είναι να ερωτευτεί κανείς έναν άντρα-ήρωα βιβλίου της Οφηλίας;

ΟΦΗΛΙΑ: Πολύ. ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ. Αλλά έχουν ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα αυτά τα αγόρια. Είναι ήρωες βιβλίων. Οπότε, μπορείς να τους ερωτευτείς με ασφάλεια, να ζήσεις όλο το δράμα και, μόλις κλείσεις το βιβλίο, να μη χρειαστεί να πληρώσεις ψυχολόγο. Win-win!

Κ.Α.: Σε ευχαριστώ πολύ!

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου: Η ζωή της Νόλας Δομινίκου ανατρέπεται όταν ο έρωτας μετατρέπεται σε εμμονή και ένας άντρας την παρασύρει σε ένα παιχνίδι εξουσίας, δεμένο με ένα όραμα που κανείς δεν είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει. Στις κατακόμβες του Παρισιού, εκεί όπου οι επίσημοι χάρτες σταματούν, κρύβεται μια αόρατη ελίτ που κινεί τα νήματα της Ευρώπης από τον 16ο αιώνα. Πέντε ονόματα, μια αδιάσπαστη κληρονομιά και μια ιερή σφραγίδα συνθέτουν το φόντο μιας ιστορίας όπου η αλήθεια γίνεται απειλή και η αθωότητα της ηρωίδας διαλύεται. Ανάμεσα στη φωτιά και τον πάγο, τον έρωτα και την κυριαρχία, την πίστη και την προδοσία, το πρώτο βιβλίο της σειράς «Το Τάγμα της Φωτιάς» ξετυλίγει μια τολμηρή dark romance ιστορία με ένταση, μυστήριο και ωμό ερωτισμό.

* * *

Το Ημερολόγιο κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα και Πέμπτη. Κάθε Σάββατο, παρουσιάζουμε το πορτρέτο μιας «άγνωστης» γυναίκας πρωτοπόρου του περασμένου καιρού, ή μιας Άλλης Γυναίκας. Τις Κυριακές, η στήλη μεταμορφώνεται στο Βιβλίο της Εβδομάδας. Στείλτε μας μέιλ αν θέλετε να μας πείτε ή να μας ρωτήσετε κάτι — οτιδήποτε. Μην ξεχνάτε, επίσης, πως κάθε Τρίτη πρωί έχουμε και πόντκαστ! Σας ευχαριστούμε πολύ.