Το βιβλίο «Γιατί αυτοί πέτυχαν: 6 κράτη, από τη σκιά στην κορυφή» του Οδυσσέα Αθανασίου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο
Υπάρχουν βιβλία που γράφονται μόνο από γραφεία, και υπάρχουν βιβλία που γεννιούνται από διαδρομές. Το «Γιατί αυτοί πέτυχαν: 6 κράτη από τη σκιά στην κορυφή» (Εκδόσεις Μεταίχμιο) τουΟδυσσέα Αθανασίουανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Πίσω από τις σελίδες του δεν βρίσκεται μόνο μια αφηγηματική μελέτη έξι χωρών, αλλά και η αθόρυβη διαδρομή ενός ανθρώπου που έμαθε από τον κόσμο, από τους ανθρώπους, από τη θάλασσα.
Ο Οδυσσέας Αθανασίου γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στον Πειραιά, σε μια πόλη όπου η θάλασσα είναι υπόσχεση και κάλεσμα. Στα δεκαεννιά του, όταν οι περισσότεροι σκέφτονται απλώς το αύριο, εκείνος διάλεξε το μακρινό. Αποφάσισε να γνωρίσει τον κόσμο δουλεύοντας για ενάμιση χρόνο σε κρουαζιερόπλοιο και ταξίδεψε στη Μεσόγειο και στην Καραϊβική. Μια ηλικία που συνήθως δεν σηκώνει μεγάλες αποφάσεις, εκείνος την έκανε πυξίδα. Όπως γράφει το βιογραφικό του, αυτή η εμπειρία δεν ήταν μια περιπέτεια, ήταν το εφαλτήριο για το επόμενο βήμα του. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στο ΕΚΠΑ, ο δρόμος τον οδήγησε στις ΗΠΑ, στο Τέξας, όπου απέκτησε το MBA του, και στη συνέχεια σε μια δεκαετία επαγγελματικής ζωής σε Αμερική και Γαλλία. Και κάποια στιγμή ο δρόμος αυτός τον έφερε πάλι πίσω, με το βλέμμα και την σκέψη όμως αλλιώς.
Στο βιβλίο, ο συγγραφέας αναζητά τους λόγους για τους οποίους έξι τόσο διαφορετικά κράτη κατάφεραν να γράψουν τη δική τους ιστορία επιτυχίας. Στο πρώτο μέρος, στρέφεται στη Βενετία, την Πορτογαλία και την Ολλανδία, εμπορικές αυτοκρατορίες που άφησαν το δικό τους ανεξίτηλο αποτύπωμα από τον 11ο έως τον 17ο αιώνα. Η Βενετία, με τα ναυπηγεία της και το πείσμα της. Η Πορτογαλία, με εκείνη την ακατανίκητη τάση της να κοιτάζει τον ορίζοντα. Η Ολλανδία, με την εκλεπτυσμένη ισορροπία ανάμεσα στο επιχειρείν και στη θάλασσα. Κοινός παρονομαστής μια ενέργεια που δεν βολεύτηκε ποτέ στη στασιμότητα.
Στο δεύτερο μέρος, η αφήγηση μεταφέρεται στον σύγχρονο κόσμο. Η Σιγκαπούρη, η Νότια Κορέα και η Εσθονία, τρεις μικρές χώρες πέτυχαν μέσα σε λίγες δεκαετίες όσα άλλα κράτη δεν κατάφεραν σε αιώνες. Η Σιγκαπούρη με την αξιοποίηση στο έπακρο της στρατηγικής της θέσης, την επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο και τον άνοιγμα στις παγκόσμιες αγορές. Η Νότια Κορέα με την επικέντρωση στις βιομηχανική παραγωγή και τις τεχνολογικές καινοτομίες. Η Εσθονία, μια χώρα του βορρά που βρήκε στον ψηφιακό κόσμο το μέλλον της.
Η ιστορία δεν ανήκει σε όσους περιμένουν, αλλά σε όσους τολμούν να τη γράψουν.
Όπως ο ίδιος αναφέρει δεν είναι ένα βιβλίο για οικονομία ή πολιτική. Είναι ένα βιβλίο για το πώς οι σωστές επιλογές, και η πίστη στους ανθρώπους, μπορούν να αλλάξουν το μέλλον μιας χώρας. Ο Οδυσσέας Αθανασίου δεν εξιδανικεύει τίποτα. Διαβάζοντας το βιβλίο του, γίνεται σαφές ότι στο δρόμο προς την επιτυχία υπήρξαν σκιές, αποικιοκρατία, ανισότητες, συγκρούσεις. Και όμως, εκεί βρίσκεται και η ουσία του έργου, ότι η ιστορία δεν είναι ποτέ γραμμική, ποτέ καθαρή, πάντα όμως διδάσκει. Και από τη σύγκριση αυτών των έξι κρατών, ο συγγραφέας αναδεικνύει 7 κοινά σημεία των επιτυχημένων χωρών συνοψίζονται στα ακόλουθα. Επιδεικνύουν προσαρμοστικότητα, επενδύουν στο ανθρώπινο κεφάλαιο και αξιοποιούν την έλλειψη πόρων ως ευκαιρία. Συνδυάζουν παράδοση και καινοτομία χωρίς να υπάρχει μία μοναδική συνταγή επιτυχίας. Αποδεικνύουν ότι ούτε η ομοιογένεια ούτε το μέγεθος ενός κράτους καθορίζουν την πρόοδό του.
Ίσως κάποτε, σύντομα, όταν το Ελληνικό θα πάρει την τελική του μορφή, ο Οδυσσέας Αθανασίου να γράψει ένα δεύτερο βιβλίο. Ένα βιβλίο όχι για έξι χώρες, αλλά για ένα έργο. Για το πώς ένα όνειρο που αμφισβητήθηκε επανειλημμένα κατάφερε να γίνει πραγματικότητα. Για το πώς μια χώρα μπορεί, αν θελήσει, να ξαναχτίσει το πρόσωπό της και να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση σε διεθνές επίπεδο.
Το «Γιατί αυτοί πέτυχαν» είναι τελικά κάτι περισσότερο από ένα βιβλίο. Είναι μια υπενθύμιση ότι η πρόοδος, είτε μιλάμε για ένα έθνος, είτε για έναν οργανισμό, είτε για έναν άνθρωπο, δεν έρχεται ποτέ από την άνεση. Έρχεται από τη διάθεση να μετακινηθείς. Από το κουράγιο να δεις πέρα από τη σκιά, από την επιλογή να κάνεις το βήμα, όπως έκανε κάποτε και εκείνος ο δεκαεννιάχρονος που άφησε το λιμάνι του Πειραιά για να γνωρίσει τον κόσμο. Και όπως δείχνει το βιβλίο καμιά φορά αυτό αρκεί για να φτάσεις στην κορυφή.
Όταν διαβάζεις το βιβλίο της μαραθωνοδρόμου Μαρίας Πολύζου καταλαβαίνεις ότι έχει δίκιο, ξέρει για τι πράγμα μιλάει: δεν πρέπει να τα παρατάς, ποτέ των ποτών.
Ο βραβευμένος Σουηδός μεταφραστής γράφει στην Athens Voice για το Φεστιβάλ Λογοτεχνίας του Μπέργκεν της Νορβηγίας αλλά και για τη λογοτεχνία εν καιρώ πολέμου στην πολύπαθη Ουκρανία
17°
