Ο κόσμος το 2035: ακόμα στο Εμείς - Το βιβλίο - συλλογική έκδοση υπό την επιμέλεια του Πέτρου Ιωαννίδη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πεδίο.
Στην εποχή που το κινητό μας συνδέει αδιάκοπα με καταιγισμό πληροφοριών οδηγώντας μας στην υπερφόρτωση και στην αποσυναισθηματικοποίηση, η συλλογική έκδοση με επιμέλεια του Πέτρου Ιωαννίδη «Ο κόσμος το 2035» (εκδόσεις Πεδίο, 2025) λειτουργεί ως αναγκαία απόσταση. Απόσταση που μας επιτρέπει να ερμηνεύσουμε τον κόσμο γύρω μας — προϊόν της ανθρώπινης ευφυΐας, αλλά και — όχι σπάνια της ανοησίας — καθώς και τον εαυτό μας μέσα σε αυτή τη μεταβατική πραγματικότητα.
Οι συγγραφείς της έκδοσης, δεν επιχειρούν να προβλέψουν το μέλλον της επόμενης δεκαετίας — είναι επιστημόνισσες και επιστήμονες, επιλέγουν, όμως, να αναδείξουν πού βρισκόμαστε σήμερα και τι ανοίγεται μπροστά μας, με τον άνθρωπο στο επίκεντρο, ως ενεργό υποκείμενο των πράξεών του — στην προσωπική, κοινωνική και πολιτική του διάσταση.
Η πολιτική, όπως διαμορφώθηκε μεταπολεμικά, δείχνει σημεία κόπωσης. Απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τις κοινωνίες, ενισχύοντας αυταρχικά αντανακλαστικά και τάσεις εσωστρέφειας, που προκαλούν, και αυτό θα ενισχυθεί, φαντασιακές αναδιπλώσεις στο εσωτερικό των εθνών-κρατών. Το μεταναστευτικό αντιμετωπίζεται από πολλές κυβερνήσεις όχι ως παγκόσμια πρόκληση που απαιτεί συνεργασία, αλλά ως απειλή, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η περιχαράκωση και η αποξένωση. Τα κοινωνικά δικαιώματα, απαιτούν διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής. Η κλιματική κρίση επαναπροσδιορίζει τις συνθήκες ζωής και επιβίωσης και φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για νέες δομές διαχείρισης. Όλα αυτά συνθέτουν, ένα βασικό αίτημα: την ανάγκη για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις — σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο — που να ανταποκρίνονται στις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας.
Το μεταναστευτικό, η περιβαλλοντική κρίση, η ανάγκη για αποκέντρωση, αλλά και (θα τολμήσω να το θυμίσω) η ύπαρξη πραγματικής ποιότητας ζωής για τους κατοίκους της Ελλάδας, αναδεικνύουν μια και μόνη προτεραιότητα: βαθιές μεταρρυθμίσεις με εξωστρέφεια, πρόοδο, ενσυναίσθηση και δημοκρατικό βάθος.
Τα κείμενα είναι προοδευτικά με την παραπάνω έννοια. Σχεδόν όλα, διατρέχονται από τη νέα πραγματικότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης με όλα τα επιτεύγματα και τους κινδύνους που θα διαπραγματευτούμε άμεσα στο μέλλον. Δεν είναι ενάντια στην νέα αυτή επανάσταση, είναι όμως επιφυλακτικοί χωρίς το απαραίτητο ρυθμιστικό πλαίσιο.
Μέσα σε αυτόν τον εξαιρετικά πυκνό τόμο — που θα μπορούσε κανείς να τον διαβάσει και ως ένα πρώτο πολιτικό πρόγραμμα ενός σοβαρού, προοδευτικού κόμματος — λείπει κατά τη γνώμη μου, η αναφορά στο γυναικείο ζήτημα. Η πατριαρχία, ένα μοντέλο που βλάπτει συστηματικά — όχι μόνο τις γυναίκες, αλλά ολόκληρες κοινωνίες — θα έπρεπε, να αναδεικνύεται ως κεντρικό ζήτημα. Ιδίως σήμερα, σε μια εποχή όπου, μετά το metoo, το σύστημα φαίνεται να αντεπιτίθεται με σφοδρότητα.
Η πρόταση είναι να διαβαστεί. Το βιβλίο προσφέρει πολύτιμα εργαλεία για την κατανόηση του εαυτού μέσα σε ένα πολυπολικό κοινωνικό και πολιτικό τοπίο παγκοσμίως. Ο Πέτρος Ιωαννίδης στην παρουσίαση του βιβλίου του στο Έτερον, είπε ότι οι συγγραφείς του βιβλίου εκφράζουν την ανάγκη για έναν κόσμο καλύτερο. Πρόκειται για ένα βιβλίο αισιόδοξο;
Σε μια συγκυρία όπου η εξουσία στέκεται above people, η έκδοση αυτή κινείται about people, όχι με την έννοια μιας αφηρημένης θεωρίας, αλλά με τρόπο που επανεντάσσει τον άνθρωπο ως ενεργό φορέα νοήματος και πράξης. Για τους συγγραφείς και τον επιμελητή, αυτή η επιστροφή στον άνθρωπο αποκτά ισχυρό πολιτικό βάθος. Εξ ου και αισιόδοξο.
Ο βραβευμένος Σουηδός μεταφραστής γράφει στην Athens Voice για το Φεστιβάλ Λογοτεχνίας του Μπέργκεν της Νορβηγίας αλλά και για τη λογοτεχνία εν καιρώ πολέμου στην πολύπαθη Ουκρανία
Μια συζήτηση με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου για το Απόλυτο Κακό, τα ανείπωτα τραύματα του Εμφυλίου και τη λογοτεχνία ως τρόπο να κοιτάξουμε κατάματα όσα δεν αντέχουμε
17°
