«To Κοράκι»: Όταν ο Stephen King προφήτευε πανδημίες

Το όνομα Stephen King θα σφραγίζει παντοτινά ένα από τα σφοδρότερα ρομάντζα των αναγνωστών. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, η αστείρευτη πένα του κινείται σαν κάμερα περιγράφοντας κόσμους που τέμνονται – το θείο και το μακάβριο, το ονειρικό και το αποτρόπαιο, την τεχνολογία, την επιστήμη, την πολιτική, τη θρησκεία, την ποπ κουλτούρα και την κοινωνία του θεάματος, καδράροντας παράλληλα αξέχαστους χαρακτήρες, μέσα από ανθρώπους που συγκλίνουν και αποξενώνονται στην αέναη πάλη του καλού με το κακό. Οι ιστορίες του δεν έχουν πάψει ποτέ να γοητεύουν τους ορκισμένους λάτρεις της λογοτεχνίας του τρόμου, ενώ στις σελίδες των μυθιστορημάτων του, εκατομμύρια βιβλιόφιλων ζουν την απόλαυση της περιπέτειας σε μεταφυσικούς χωροχρόνους, πλασμένους στη φαντασία του χαρισματικότερου εν ζωή παραμυθά. Διόλου τυχαία, ένα από τα προφητικότερα έργα του επιστρέφει στην επικαιρότητα.

To «Κοράκι», το οποίο κυκλοφορεί φέτος για πρώτη φορά στα ελληνικά στη διευρυμένη, χωρίς περικοπές εκδοχή του, (εκδόσεις Κλειδάριθμος, σελίδες 1440, μετάφραση Αντώνης Καλοκύρης), είναι το έργο που, «παρότι δεν υπήρξε ποτέ το αγαπημένο μου μυθιστόρημα», όπως δηλώνει ο συγγραφέας στο εισαγωγικό του σημείωμα, «είναι εκείνο που αρέσει περισσότερο σε εκείνους που αγαπούν τα βιβλία μου». Είναι ταυτόχρονα και το πιο αγέραστο, ανατριχιαστικά καίριο μυθιστόρημά του, ένα βιβλίο που αψηφά τη φθορά του χρόνου και κρατάει άγρυπνους τους αναγνώστες ως τις μέρες μας, με τα θεμελιώδη ζητήματά του να διεγείρουν το μυαλό σαν τρελά φωτορυθμικά. Οραματικό, αλληγορικό, μετα-αποκαλυπτικό και ολοκληρωτικά πανδημιακό, ένα θηριώδες σελιδοποιημένο Σινικό Τείχος χτισμένο λέξη τη λέξη, είναι καμωμένο από τα πιο διαλεχτά υλικά της αφηγηματικής αρχιτεκτονικής του Stephen King.

Γραμμένο το 1978 και εμπλουτισμένο στην πλήρη του έκδοση το 1990, τo «Κοράκι» φυτεύει τους σπόρους μιας αληθοφανούς εκδοχής αυτού που ζούμε σήμερα. Στην έρημο της Καλιφόρνια, σε μια άκρως απόρρητη μονάδα ονόματι «Μπλε Σχέδιο», με χορηγία τα χρήματα των φορολογουμένων, δημιουργείται μια θανατηφόρα αλυσιδωτή επιστολή. Ονομάζεται Σούπερ Γρίπη, Μπλε Ιός ή καπετάν Ταξιδιάρης και εξαπλώνεται ύπουλα, μεταμφιεσμένος σε κοινό κρυολόγημα. Στην πραγματικότητα μια θανατηφόρα μετάλλαξη του ιού της κοινής γρίπης, την οποία δημιούργησε η αμερικανική κυβέρνηση για πολεμικούς σκοπούς, παραβιάζοντας τις διεθνείς συνθήκες περί βιολογικού και χημικού πολέμου, η πορεία της ασθένειας είναι ανεξέλεγκτη και κανένα φάρμακο δεν την αναχαιτίζει. Με τα κρούσματα να ανοίγουν σαν βεντάλια από άκρου εις άκρον της υδρογείου, η επιδημία αποδεκατίζει ακαριαία το 99,4% του παγκόσμιου πληθυσμού, σαρώνει τις υποδομές, αποκόπτει τους πόρους, βυθίζει τον ανθρώπινο πολιτισμό σε ένα τελεολογικό κενό.

Οι λιγοστοί που εμφανίζουν ανοσία στον ιό, συσπειρώνονται γύρω από το πρόσωπο της Μάμα Άμπιγκειλ, της υπεραιωνόβιας μαύρης η οποία τους καθοδηγεί προς την αγροικία της μέσα από τα όνειρά τους. Ενώ ο Ράνταλ Φλαγκ είναι ο σκοτεινός άντρας της ιστορίας, η όψη του κακού που ζωντανεύει στους εφιάλτες των δικών του ακολούθων, το χθόνιο πλάσμα που φωλιάζει στην καρδιά του κυκλώνα. Με τα δύο στρατόπεδα να έχουν διαμορφωθεί, η πλευρά των αθώων οργανώνεται σαν κοινοβιακή υποκοινότητα στην Ελεύθερη Ζώνη του Μπόλντερ στους πρόποδες των Βραχώδων Ορέων στο Κολοράντο, καθώς οι υπήκοοι του Φλαγκ στρατολογούνται αθρόα στο Λας Βέγκας.

Θρησκεία, πνευματισμός, μεταφυσική, είναι λιγοστά μονάχα από τα θέματα που θίγει ο συγγραφέας στις τεράστιες πεδιάδες του βιβλίου, ο οποίος δεν αφήνει ταυτόχρονα ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία να εμβαθύνει στις κοινωνιολογικές προεκτάσεις της σχεδόν ολοκληρωτικής εξόντωσης του ανθρώπινου είδους. «Μπορεί ο άνθρωπος να πλάστηκε κατ’ εικόνα του Θεού, αλλά η ανθρώπινη κοινωνία πλάστηκε κατ’ εικόνα του αντιπάλου του», σημειώνει. Έστω κι έτσι, η συντροφιά των συνανθρώπων και η επιθυμία που υπερνικά τον φόβο είναι εκείνη που θα διαμορφώσει τις συμμαχίες και θα ενώσει τα μέλη της νέας κοινωνίας σαν κόμπους στο σκοινί της διελκυστίνδας μεταξύ παραδείσου και κόλασης.

Όλα αυτά, μέσα από το τυπικά αγωνιώδες τέμπο της πρόζας του King, με τις σελίδες να καταβροχθίζονται άπληστα καθώς τα κομμάτια κινούνται ιλιγγιωδώς στη σκακιέρα σε ρυθμό μπλιτς, τους παίκτες να κατευθύνονται στο τελευταίο μέρος της παρτίδας και τα πάντα να συμπυκνώνονται σε ένα ηλεκτρισμένο αφηγηματικά φινάλε, στον επίλογο του οποίου ενεδρεύουν ζωή και θάνατος. Διαποτισμένο από το ουμανιστικό, στοργικό, βαθιά φιλεύσπλαχνο βλέμμα του συγγραφέα, το «Κοράκι» είναι προπάντων οι χαρακτήρες του: Στιούαρτ Ρέντμαν, Λάρι Άντεργουντ, Νικ Άντρος, Λόιντ Χένριντ, Φράνι Γκόλντσμιθ, Τομ Κάλεν, Ραλφ Μπρέντνερ, Ναντίν Κρος, Λίο Ρόκγουεϊ, Σκουπιδοτενεκές Ντόναλντ Μέρβιν Έλμπερτ, Ράνταλ Φλαγκ, Άμπι Φριμάντλ (αλλιώς Μάμα Άμπιγκεϊλ), άπαντες πρόσωπα σταχυολογημένα από κάθε διαθέσιμο άκρο του ηθικού φάσματος και αρχετυπικοί ήρωες της ανθρωπογεωγραφίας του Stephen King.

Έχοντας σταδιοδρομήσει με επιτυχία στη μικρή οθόνη το 1994, το «Κοράκι» έρχεται ξανά στους δέκτες στις 17 Δεκεμβρίου, αυτή τη φορά στην πλέον φιλόδοξη παραγωγή του. Η μίνι σειρά εννέα επεισοδίων ντεμπουτάρει σε λίγες ημέρες στο δίκτυο CBS, διασκευασμένη από τους δημιουργούς του «Justified», Benjamin Cavell και Taylor Elmore, και με πρωτοκλασάτο καστ στους βασικούς ρόλους: Whoopi Goldberg, Alexander Skarsgard, James Marsden, Amber Heard, είναι ορισμένοι μονάχα από τους πρωταγωνιστές του σίριαλ το οποίο οι fans του Stephen King έχουν έναν καλό λόγο για να περιμένουν εδώ και καιρό με βουλιμία: Το «The Stand» του CBS θα προσφέρει έναν καινούργιο, διαφορετικό επίλογο, γραμμένο από τον ίδιο τον συγγραφέα. «Είναι μια σειρά γύρω από τα θεμελιώδη ερωτήματα του τι μας οφείλει η κοινωνία και τι χρωστάμε ο ένας στον άλλο», σχολιάζει από την πλευρά της παραγωγής ο Benjamin Cavell. Ή, όπως τόσο εύστοχα το διατύπωσε 42 χρόνια πριν ο Stephen King, σε ένα εδάφιο με στέρεους παραλληλισμούς στο σήμερα: «Τη σούπερ γρίπη μπορούμε να τη χρεώσουμε στην ηλιθιότητα του ανθρώπινου γένους. Δεν έχει σημασία αν φταίμε εμείς, οι Ρώσοι ή οι Λετονοί, το ποιος άδειασε τον δοκιμαστικό σωλήνα έρχεται σε δεύτερη μοίρα μπροστά στη γενική αλήθεια, δηλαδή ότι στο τέλος του ορθολογισμού υπάρχει ένας μαζικός τάφος».