«Η διερμηνέας» της Annette Hess μιλά τη γλώσσα της Ιστορίας

Εκρηκτικός συνδυασμός: Πόλεμος και ειρήνη, μυθοπλασία και ιστορικό ντοκουμέντο, προκατασκευασμένες εκδοχές και δημόσιες εξομολογήσεις, η επώδυνη αλήθεια και η πεισματική άρνησή της, με τη σκιά του Ολοκαυτώματος να κατέχει ολοκληρωτικά τους εφιάλτες ενός έθνους. Η μακάβρια διαδρομή της Γερμανίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι συγκαλύψεις, τα μυστικά, οι θηριωδίες και τα συλλογικά τραύματα παραμένουν γόνιμο λογοτεχνικό λίπασμα για τον δεινό συγγραφέα, και το «Η διερμηνέας» της Annette Hess διαβάζεται σαν το υπέρτατο σύγχρονο αφήγημα μιας καθοριστικής στιγμής της ευρωπαϊκής Ιστορίας.

Περισσότερες από 1.1 εκατομμύριο ζωές εξαλείφθηκαν στο Άουσβιτς ανάμεσα στο 1940 και το 1945, με τους περισσότερους πρωτεργάτες του Ολοκαυτώματος ήδη νεκρούς, προτού καταδικαστούν σε Νυρεμβέργη και Κρακοβία για σωρεία εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Η δράση του «Η διερμηνέας» τοποθετείται χρόνια αργότερα, στην περίοδο της «Δεύτερης Δίκης του Άουσβιτς», στην πραγματικότητα μιας σειράς δικών, οι οποίες διεξήχθησαν στη Φρανκφούρτη την περίοδο 1963 – 1965, όταν 22 μεσαίοι και χαμηλόβαθμοι αξιωματούχοι του στρατοπέδου παραπέμφθηκαν για τη συμμετοχή τους στο αποτρόπαιο. Χρησιμοποιώντας αρχειακό υλικό, μαγνητοφωνημένες καταθέσεις, πρωτότυπα τσιτάτα και τραυματικά βιώματα προσώπων που αντιμετώπισαν καταπρόσωπο τους θύτες, η Anette Hess προσφέρει μια διαχρονική μαρτυρία για το τι υπήρξε και σημαίνει Άουσβιτς, πάντοτε φιλτραρισμένη μέσα από την καθαρτική δύναμη της μυθοπλασίας.

Πρωταγωνίστρια του βιβλίου είναι η Εύα Μπρουνς, ρομαντικά συνδεδεμένη με τον Γίργκεν και ασφαλής στη θαλπωρή της οικογενειακής ταβέρνας Γερμανικό Μαγειρείο. Όταν καλείται να αντικαταστήσει τον Πολωνό διερμηνέα στη δίκη κατά των αξιωματικών των Ες Ες που εργάστηκαν στο Άουσβιτς, θα χρειαστεί παράλληλα να εξοικειωθεί και με την αναγκαία ορολογία της Δίκης της Φρανκφούρτης. Δηλαδή: «Όλες τις λέξεις για το πώς μπορεί κανείς να σκοτώσει έναν άνθρωπο». Το τρομερό παρελθόν σταδιακά αναδύεται, μαζί με εξίσου επίμονα ερωτήματα. Γιατί οι δικοί της αντιδρούν τόσο στη συμμετοχή της στη διαδικασία; Ποιο ρόλο διαδραμάτισαν στον πόλεμο; Καθώς οι διηγήσεις βασανισμού, εξευτελισμού, μαρτυρίου και αποκτήνωσης περνούν στο πετσί της ηρωίδας, η Εύα αφυπνίζεται, έρχεται αντιμέτωπη με χρόνιους, καλά κρυμμένους εφιάλτες και μνήμες μιας συσκοτισμένης παιδικής ηλικίας των οποίων οι πραγματικές εικόνες δεν θα αποκαλυφθούν πριν το φινάλε.

Το κοντράστ ανάμεσα στη νοσηρή αποτελεσματικότητα του ναζιστικού μηχανισμού εξολόθρευσης και την οπτιμιστική, σχεδόν ανέμελη ατμόσφαιρα μιας Γερμανίας η οποία προσπαθεί να ανανήψει από τα τραύματα του πολέμου απωθώντας το παρελθόν της και θεμελιώνοντας το οικονομικό θαύμα της δεκαετίας του 1960, είναι το στοιχείο που προσδίδει στο βιβλίο τις πιο γλαφυρές πτυχές του και διατηρεί το ενδιαφέρον του αναγνώστη έως την τελευταία πράξη του δράματος. Πρώην δημοσιογράφος, βοηθός σκηνοθέτη και σεναριογράφος με βραβευμένη σταδιοδρομία στη γερμανική τηλεόραση, η Annette Hess πραγματοποιεί την πρώτη της συγγραφική κατάθεση με το «Η διερμηνέας», το οποίο πέτυχε μαζική κριτική αναγνώριση, μεταφράστηκε σε 20 γλώσσες και πλασαρίστηκε στη λίστα best seller του «Der Spiegel». Ένα δυναμικό, σκληρό μυθιστόρημα, διαχρονικό όσο και το πασιφιστικό μήνυμά του.