Θέατρο και φυλακή, θέατρο και επανένταξη

Η διημερίδα που διοργανώνεται στις 12-13 Ιουνίου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών με τίτλο «Θέατρο και Φυλακή-Θέατρο και Επανένταξη» αναδεικνύει τη σημασία της τέχνης για την επανένταξη των κρατουμένων, των αποφυλακισμένων και των ενηλίκων που βρίσκονται σε διαδικασία απεξάρτησης. Περιλαμβάνει βιωματικά εργαστήρια για επαγγελματίες, δρώμενα από τις θεατρικές ομάδες των συνεργαζομένων φορέων και επιστημονικό συνέδριο γύρω από τη συμβολή της τέχνης του θεάτρου στην κοινωνική επανένταξη. Συμμετέχουν διακεκριμένοι επιστήμονες και καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Μεταξύ των δρώμενων και η παράσταση με τίτλο «-Κ-» του Τσιμάρα Τζανάτου, ένα έργο ξεχωριστό αφού γράφτηκε ειδικά για τους οροθετικούς φυλακισμένους των φυλακών Κορυδαλλού. Είναι μια θεατροποιημένη μορφοποίηση της δικής τους εμπειρίας ως οροθετικών, ως εξαρτημένων, ως κρατουμένων και ως ανθρώπων. Η θεατρική ομάδα του νοσοκομείου Άγιος Παύλος των φυλακών, που ήταν και ο πυρήνας αυτού του εγχειρήματος στην αρχική του παρουσίαση εντός φυλακών το 2014, κατάφερε με αγώνες να μεταφερθεί σε άλλη πτέρυγα και με καλύτερες συνθήκες. Οι περισσότεροι αποφυλακίστηκαν ή είναι σε διαδικασία αποφυλάκισης και μια νέα ομάδα ήδη από πέρυσι διαμορφώθηκε και διαμορφώνεται με στόχο το επόμενο, τρίτο της βήμα.

Στο έργο, μια ομάδα 10-15 προσώπων συγκεντρώνεται κάτω από συνθήκες «ανωτέρας βίας» σε ένα χώρο σαν φυλακή, όπου προορίζονται να ζήσουν.

Οι όροι είναι απλοί: θα αποβάλουν όποια προσδιοριστικά φέρουν σαν άνθρωποι έως τώρα, και θα επανα-κατηγοροποιηθούν, παίρνοντας μια νέα «μαζική» ταυτότητα. Όνομα και επώνυμο, δεν ισχύουν. Το άτομο δεν είναι άτομο. Τα πρόσωπα, θα είναι πια α-πρόσωπα. Οι διαχωρισμοί καταργούνται για να εφαρμοσθούν καινούργιοι, σύμφωνα με νέα αυθαίρετα κριτήρια. Και αυτά τα κριτήρια είναι: η όποια «ασθένεια» ή κοινωνικό «στίγμα» φέρουν. 

Ένας από τους στόχους της ΜΚΟ ΤΕΧΝΟΔΡΟΜΩ, που βρίσκεται πίσω από την παραγωγή του έργου, ήταν η παρουσίαση του «Κ» εκτός φυλακής, έτσι που η φωνή τους να συναντηθεί με αυτό που ονομάζουμε «κόσμο». Αυτό το συμβολισμό έχει η συμμετοχή στην διημερίδα που διοργανώνεται στις 12 και 13 Ιουνίου στο πλαίσιο : «Θέατρο και Φυλακή/Θέατρο και Επανένταξη». Η συμμετοχή των ιδίων, όντας στη φυλακή, εκ των πραγμάτων αδύνατη. Η παρουσία όσων αποφυλακίστηκαν μη εφικτή. Και ο ουσιαστικός λόγος και στις δύο περιπτώσεις, πέραν των πρακτικών, είναι πώς η ομάδα παραμένει η πιο κοινωνικά στιγματισμένη - λόγω οροθετικότητας. 

Η σκηνοθέτις Χρύσα Καψούλη δίνει το στίγμα της τεράστιας εθελοντικής προσπάθειας προκειμένου το έργο να εμφανιστεί και εκτός του πρώτου, «φυσικού» του χώρου: «Κάθε ημέρα προβών είναι και μια αναγέννηση. Ένα: να καταλάβουμε τα βιώματα αυτών των ανθρώπων και δεύτερο να μεταφερθούν ποιητικά στη σκηνή. Αυτή η εμπειρία έχει τεράστιο αντίκτυπο στη ζωή μου και στη ζωή όλων μας. Είναι μια πολιτική δράση. Θέατρο και πολιτική είναι αλληλένδετα και το Κ είναι ο Κόσμος όλων μας. Καθημερινά συμβαίνουν τόσες τραγωδίες δίπλα μας, δεν θέλω να κλείνω τα μάτια μου, ούτε το στόμα μου».

Φωτό: Μαρία Αλβανού

Info -Κ-, 12/6, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, 21:00

Σκηνοθεσία: Χρύσα Καψούλη-DameBlanche

Performers: Adrian Frieling, Μάνος Καρατζογιάννης, Βασίλης Μπατσακούτσας, Λευτέρης Παπακώστας, Θανάσης Πατριαρχέας, Τσιμάρας Τζανάτος, Δέσποινα Χατζηπαυλίδου, Michele Valley, Σπύρος Βάρελης, Πολυξένη Θάνου, Θάνος Κυριακίδης, Μορφέας Παπουτσάκης, Μηνάς Σπανάκης, Γιάννης Τσαπαρέγκας και η Εύρηκα.