Τρωάδες: Η πρώτη καθολικά προσβάσιμη παράσταση στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο

Η πρώτη καθολικά προσβάσιμη παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου είναι γεγονός. Ένα εγχείρημα που χρειάστηκε πολλή δουλειά, επιμονή αλλά και μια μεγάλη οικονομική στήριξη ώστε να ευοδωθεί. Έτσι οι Τρωάδες του Ευριπίδη θα παρουσιαστούν σε συνθήκες καθολικής προσβασιμότητας στις 31 Ιουλίου από έναν μικτό θίασο, που θα αποτελείται από άτομα με ή χωρίς αναπηρία. Τη σκηνοθεσία της παράστασης έχει αναλάβει η Ελένη Ευθυμίου που συνεργάστηκε με την ομάδα Εν Δυνάμει, ώστε να φέρει σε πέρας αυτήν την αποστολή.

Η πρώτη καθολικά προσβάσιμη παράσταση στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο

Όλοι όσοι μίλησαν στη Συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε χθες στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου Ειρήνη Παππά, ξεκίνησαν περιγράφοντας τον εαυτό τους, κάτι που για τους βλέποντες είναι προφανές. Αλλά για τους μη βλέποντες δεν ισχύει το ίδιο... Η ακουστική περιγραφή του χώρου και του προσώπου που μιλά συνοδεύτηκε με μικρές και μεστές ομιλίες σχετικά το πρότζεκτ και τους φορείς που συνεργάζονται για την υλοποίησή του. Και δεν είναι λίγοι... Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Εθνικού Θεάτρου, που δεν γίνεται να υλοποιηθεί δίχως την τεχνική στήριξη της Liminal αλλά και την οικονομική υποστήριξη της Alpha Bank. Στο δημιουργικό κομμάτι, έχουμε τη σκηνοθέτρια Μαρία Ευθυμίου, η οποία συνεργάζεται εδώ και χρόνια με την ομάδα Εν Δυνάμει και στην Επίδαυρο σκηνοθετεί μια παράσταση με μικτό θίασο, που είναι καθολικά προσβάσιμη, ακόμα και σε άτομα με αισθητηριακές αναπηρίες.

Η προσβασιμότητα τόσο για τους ηθοποιούς όσο και για τους θεατές 

Η προσβασιμότητα στον πολιτισμό δεν είναι κάτι το αυτονόητο. Και αυτή η παράσταση, που αποτελεί εξαίρεση και μοναδικό γεγονός, θα έπρεπε να μπορεί να είναι ο κανόνας. Η Αργυρώ Χιώτη, η καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού, τόνισε πως αυτή η παράσταση σχεδιάστηκε ευθύς εξαρχής ώστε να είναι προσβάσιμη τόσο σε όσους συμμετέχουν σε αυτήν -αφού ο θίασος είναι μικτός- όσο και σε όποιον θέλει να την παρακολουθήσει. Ενώ ευελπιστεί αυτό που αποτελεί τώρα εξαίρεση να γίνει ο κανόνας. Για πρώτη φορά στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου δεν θα προσαρμόζεται ο άνθρωπος στον χώρο αλλά δημιουργούνται οι συνθήκες ώστε το θέατρο να υποδεχθεί ισότιμα όλον τον κόσμο.

Σαφώς ένα τέτοιο εγχείρημα δεν είναι καθόλου εύκολο. Απαιτεί πάρα πολλά έξοδα και πολύ περισσότερο χρόνο στην προετοιμασία. Ενώ όπως ανέφερε η καλλιτεχνική διευθύντρια του Εν Δυνάμει Ελένη Δημοπούλου, τα άτομα με αναπηρία ζουν και επηρεάζονται μέσα από τις οικογένειές τους. Οπότε υπάρχει κι αυτή η παράμετρος που πρέπει να ληφθεί υπόψιν. Συν του ότι οι πρόβες είναι πολύ περισσότερες ενώ για να μπορούν να συμμετέχουν σε αυτές άτομα με αναπηρία χρειάζεται παράλληλη στήριξη. Γι' αυτόν τον λόγο στις πρόβες είναι πάντα παρούσες τρεις θεατροπαιδαγωγοί που προσφέρουν το έργο τους στην ομάδα.

Από την άλλη, η σκηνοθέτρια Ελένη Ευθυμίου που συνεργάζεται εδώ και πολλά χρόνια με την ομάδα Εν Δυνάμει, τόνισε πόσο δύσκολο είναι το εγχείρημα αυτό προτάσσοντας και το οικονομικό ως ανασταλτικό παράγοντα. Ωστόσο χαιρέτησε την πρωτοβουλία της Αργυρώς Χιώτη και της Ιώς Βουλγαράκη που της ανέθεσαν αυτό το έργο στην παρθενική της παρουσία στην Επίδαυρο. Η συνεργασία της με τους ηθοποιούς του Εν Δυνάμει από το 2013 είναι πολύ πλούσια τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε καλλιτεχνικό επίπεδο καθώς είναι άνθρωποι που δεν προβάλλουν την υπεροχή τους αλλά την ευθραυστότητα και την ευαλωτότητά τους. Η συμπερίληψη για εκείνη είναι απαραίτητη για μια πραγματική συνομιλία με το κοινό αλλά δυστυχώς «ζούμε σε μια κοινωνία που το αυτονόητο θεωρείται εξωτικό». Έκλεισε τον λόγο της λέγοντας: «Εύχομαι αυτό το πρώτο βήμα να αποτελέσει μια νέα συμπεριληπτική πραγματικότητα». 

Μέλος του Εν Δυνάμει και συμμετέχουσα στην παράσταση είναι η επαγγελματίας χορεύτρια Ειρήνη Κουρουβάνη, η οποία γεννήθηκε με μια σπάνια πάθηση αλλά αυτό δεν την εμπόδισε να γίνει αθλήτρια και χορεύτρια. Είναι πρωταθλήτρια στίβου, άρσης βαρών και ιστιοπλοίας με σημαντικές διακρίσεις ενώ έχει συμμετάσχει και στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας και στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Στην παρθενική της εμφάνιση στην Επίδαυρο θα είναι μέλος του Χορού στις Τρωάδες και όταν της ανακοινώθηκε ήταν κάτι που δεν πίστευε... Δήλωσε πολύ συγκινημένη και χαρούμενη για αυτήν την πρωτοποριακή πρωτοβουλία.

Οι τρόποι προσβασιμότητας του κοινού στην παράσταση «Τρωάδες» στην Επίδαυρο

Ο Χρίστος Παπαμιχαήλ από τη Liminal εξήγησε το πώς θα πραγματοποιηθεί η προσβασιμότητα, μιας και το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου δεν οικοδομήθηκε με τέτοιες προδιαγραφές. Οπότε η πρόκληση είναι πολύ μεγάλη. Αλλά έχουν σχεδιαστεί τα πάντα ώστε το αποτέλεσμα να είναι το επιθυμητό. Όλα ξεκινούν με τη μεταφορά από και προς το Αρχαίο Θέατρο, που ξεκινά την αλυσίδα της προσβασιμότητας. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής θα υπάρχει κάποιος που θα δίνει πληροφορίες για το θέατρο, καθώς μέσα στο κοινό θα υπάρχουν άτομα που βρίσκονται εκεί για πρώτη φορά. Όχι επειδή δεν το ήθελαν. Επειδή πρακτικά δεν το μπορούσαν... 

Στη συνέχεια, στο θέατρο θα υπάρχει επίσης μια ξενάγηση για όσους έχουν αναπηρία όρασης. Μάλιστα στον χώρο θα βρίσκονται μακέτες του θεάτρου που θα μπορούν να πιάσουν αλλά και υφάσματα για να καταλάβουν τα ρούχα που φορούν οι ηθοποιοί. Υπάρχουν έγγραφα σε γραφή Braille για να μπορούν να διαβάσουν τα λόγια της παράστασης.

Κατά τη διάρκεια της παράστασης προσφέρονται τρεις υπηρεσίες: η ακουστική περιγραφή (με ειδικά ακουστικά), ο υπερτιτλισμός (που στην περίπτωση αυτή έχει περισσότερες λεπτομέρειες για τη βελτίωση της πρόσληψης της δραματουργίας) και η ταυτόχρονη διερμηνεία της παράστασης στη Νοηματική. Τα άτομα που μεταφράζουν θα είναι τοποθετημένα σε σημεία που θα είναι ορατά από τις θέσεις των θεατών που τους χρειάζονται. 

ΙΝFO
Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, 31 Ιουλίου