Τα Βραβεία της Ελληνικής Ένωσης Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών για το 2022-23

Τα πρώτα της βραβεία θεάτρου και παραστατικών τεχνών για την καλλιτεχνική περίοδο 2022-2023 απένειμε η Ελληνική Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών στο Ωδείο Αθηνών στις 23 Οκτωβρίου 2023.

Στην τελετή του νέου θεατρικού θεσμού, που παρουσίασαν και συντόνισαν οι κριτικοί και ιδρυτικά μέλη της Ένωσης, Ματίνα Καλτάκη και Γιώργος Παπαγιαννάκης, δόθηκαν συνολικά 16 διακρίσεις και 2 έπαινοι.

Το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου, ένα δίπτυχο πορτρέτο που φιλοτέχνησε και πρόσφερε αφιλοκερδώς ο ζωγράφος-καθηγητής του ΕΜΠ Δημήτρης Σεβαστάκης, απονεμήθηκε στην Ρένη Πιττακή. Προλογίζοντάς την ο απερχόμενος πλέον πρόεδρος της Ένωσης, Σάββας Πατσαλίδης αναφέρθηκε στην βραβευθείσα ως μια ηθοποιό «με ανεπτυγμένη αίσθηση των ιδιαιτεροτήτων και δυσκολιών της ζωντανής επικοινωνίας, με βαθιά καλλιεργημένη την αίσθηση του μέτρου, της θερμοκρασίας του σανιδιού και της δράσης, της χημείας των σωμάτων, της μουσικότητας και ρυθμικότητας της κάθε αρθρωμένης λέξης, της σημαίνουσας σιωπής και της επίσης σημαίνουσας παύσης, προσεκτική στην κάθε λεπτομέρεια, χαρισματική, με εύπλαστο υποκριτικό φορτίο». Μίλησε για μια καλλιτέχνιδα που «αγάπησε το σανίδι όπως και αυτό την αγάπησε πολύ. Και ο κόσμος της πλατείας, ακόμη πιο πολύ».

Τα Βραβεία της Ελληνικής Ένωσης Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών για το 2022-23

Το βραβείο σκηνοθεσίας απέσπασε ο Θωμάς Μοσχόπουλος για τη δουλειά του στην «Pomona» του Άλιστερ ΜακΝτάουαλ που παρουσιάστηκε στο Θέατρο Πόρτα και το Βραβείο Καλύτερης Παράστασης «Ο Γλάρος» του Άντον Τσέχωφ που παρουσίασε η ομάδα Σημείο Μηδέν, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου, στον Νέο Χώρο του Θεάτρου Άττις. Από τις προτάσεις των περιφερειακών θεάτρων τα μέλη της κριτικής επιτροπής ξεχώρισαν τα «Μαλλιά κουβάρια» του Νικολάου Λάσκαρη που σκηνοθέτησε ο Τάσος Πυργιέρης στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ρούμελης.

Για την ερμηνεία του στο «Andy» του Δημήτρη Αγιοπετρίτη-Μπογδάνου Θέατρο του Νέου Κόσμου διακρίθηκε ο Μιλτιάδης Φιορέντζης, ενώ με το Βραβείο νέου/νέας ηθοποιού έφυγαν από την αίθουσα «Άρης Γαρουφαλής» του Ωδείου ο Δημήτρης Μαμιός («Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς» του Χρόνη Μίσσιου, σκην. Σοφία Καραγιάννη, Θέατρο 104) και η Αννα Μαρκά-Μπονισέλ («Ο γλάρος» του Άντον Τσέχωφ, Θέατρο Άττις-Νέος Χώρος).

Το Βραβείο Σύγχρονου Ελληνικού Έργου απέσπασε το «Και εφύτευσεν ο θεός παράδεισον» της Βαλέριας Δημητριάδου, που παρουσιάστηκε σε σκηνοθεσία της ίδιας από την ομάδα C. for Circus στο Σύγχρονο Θέατρο, ενώ το Βραβείο Δραματουργίας πήγε στις Σοφία Καραγιάννη και Μυρτώ Αθανασοπούλου για το «Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς» του Χρόνη Μίσσιου (σκην. Σοφία Καραγιάννη, Θέατρο 104).

Στις προτάσεις θεάτρου για παιδιά και εφήβους ξεχώρισαν οι «Ιστορίες για να μην κοιμάσαι» (κείμενο βασισμένο σε έργα του Νόελ Γκρεγκ, σκην. Θάνος Τοκάκης, Εθνικό Θέατρο) και το «Ραπουνζέλ χωρίς παραμύθι» (του Μάικ Κένι, σκην. Ηλίας Καρελλάς, Θέατρο Κάππα).

Από τις κατηγορίες βραβεύσεων δεν θα μπορούσαν να απουσιάζουν και οι λοιπές ειδικότητες δημιουργών που εργάζονται για το παραστατικό αποτέλεσμα. Έτσι το Βραβείο Φωτιστικού Σχεδιασμού κέρδισε ο Νίκος Βλασόπουλος («Σπιρτόκουτο. The Musical», σκηνοθεσία Γιάννης Νιάρρος, Στέγη Ιδρύματος Ωνάση)· το Βραβείο Χορογραφίας η Χαρά Κότσαλη («Η άνοδος του Αρτούρο Ούι» του Μπέρτολτ Μπρεχτ, σκηνοθεσία Άρης Μπινιάρης, Θέατρο Ark)· το Βραβείο Μουσικής-Μουσικού Σχεδιασμού ο Θοδωρής Οικονόμου («Τα φώτα της πόλης» του Τσάρλι Τσάπλιν, σκηνοθεσία Αμάλια Μπένετ, Εθνικό Θέατρο-ΡΕΞ)· το Βραβείο Ενδυματολογίας ο Πάρις Μέξης («Η άνοδος του Αρτούρο Ούι», Θέατρο Ark)· το Βραβείο Σκηνογραφίας η Τίνα Τζόκα («Τα φώτα της πόλης», Εθνικό Θέατρο-ΡΕΞ) και το Βραβείο Video Art – Flash Animation ο Παντελής Μάκκας («Ιππόλυτος» του Ευριπίδη, σκηνοθεσία Κατερίνα Ευαγγελάτου, Εθνικό Θέατρο, Φεστιβάλ Επιδαύρου).

Επιπλέον απονεμήθηκαν δύο έπαινοι. Ο πρώτος στην Θεατρική ομάδα κωφών «Τρελά χρώματα» (τον οποίο παρέλαβε η Έλλη Μερκούρη, ηθοποιός και σκηνοθέτις της ομάδας) και ο δεύτερος στο Θεατρικό Εργαστήρι του Σωφρονιστικού Καταστήματος Κορυδαλλού (τον έπαινο παρέλαβε ο Στρατής Πανούριος, σκηνοθέτης της ομάδας).

Στην κριτική επιτροπή συμμετείχαν οι: Σμαρώ Κώτσια, Ιωάννα Μπλάτσου, Γιώργος Παπαγιαννάκης, Σάββας Πατσαλίδης, Ελευθερία Ράπτου, Τόνια Τσαμούρη και Δημήτρης Τσατσούλης.

Εστιάζοντας σε παραστάσεις που έκαναν την πρεμιέρα τους από τον Οκτώβριο του 2022 έως τον Σεπτέμβριο του 2023 στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη αλλά και την περιφέρεια, τα πρώτα βραβεία που απένειμε η Ένωση αντανακλούν αρχές της «όπως η πολυσυλλεκτικότητα, η συμπερίληψη, η εξωστρέφεια». Αφορούν τις αμιγώς ελληνικές παραγωγές, καθώς πρόθεση είναι να στηρίξουν και να αναδείξουν «την ημεδαπή θεατρική δημιουργία, η οποία πολλές φορές συντελείται υπό εξαιρετικά δυσμενείς οικονομικά συνθήκες».

Η Ελληνική Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών και το νέο της ΔΣ

Η Ελληνική Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 2015 προκειμένου να διαφυλάξει και να προάγει, όπως αναφέρεται «μέσα σε μια δύσκολη αξιακή, οικονομική και μιντιακή συγκυρία, την αδέσμευτη σκέψη, τη γόνιμη και παρεμβατική κριτική, την ουσιαστική ανταλλαγή αισθητικών κριτηρίων και εντυπώσεων με συναδέλφους και καλλιτέχνες στην Ελλάδα και το εξωτερικό».

Στο τιμόνι της βρισκόταν μέχρι πρότινος ο Σάββας Πατσαλίδης, ενώ μετά τις αρχαιρεσίες της περασμένης Κυριακής 5 Νοεμβρίου τα ηνία της αναλαμβάνει ο μέχρι πρόσφατα γενικός γραμματέας της Ένωσης, Γιώργος Παπαγιαννάκης. Αντιπρόεδρος είναι πλέον την Ιωάννα Μπλάτσου, γραμματέας η Τόνια Τσαμούρη, ταμίας η Ματίνα Καλτάκη, ενώ τις δημόσιες σχέσεις αναλαμβάνει ο Σάββας Πατσαλίδης.

Μέλη της Ένωσης, πέρα από όσους/ες αναφέρθηκαν ήδη, είναι οι: Ελένη Βαροπούλου (επίτιμο μέλος), Μαρίκα Θωμαδάκη (επίτιμο μέλος), Ζωή Βερβεροπούλου, Σοφία Ευτυχιάδου, Γρηγόρης Ιωαννίδης, Δηώ Καγγελάρη, Άννυ Κολτσιδοπούλου, Δέσποινα Κορεντίνη, Σμαρώ Κώτσια, Ιωάννα Λιούτσια, Ειρήνη Μουντράκη, Ερριέττα Μπελέκου, Ελένη Πετάση, Γιώργος Πεφάνης, Εύη Προύσαλη, Ελευθερία Ράπτου, Σοφία Σιμελιτίδου, Παρασκευή Τεκτονίδου, Δημήτρης Τσατσούλης, Γιάννα Τσόκου και Νατάσσα Χασιώτη.