Είδαμε το Choreka του Χαράλαμπου Γωγιού στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου

Μια μουσική παράσταση παρουσιάζει στη Μικρή Επίδαυρο ο Χαράλαμπος Γωγιός, αφιερωμένη στον χορό των τραγωδιών και όχι μόνο, σε ένα ταξίδι-αναδρομή σε χορικά που έχει δουλέψει κατά τη διάρκεια της 25ετούς πορείας του. Ο υπότιτλος «φωνές που σιωπούν» βγάζει από την αφάνεια όλες εκείνες τις γυναικείες φωνές των τραγωδιών -και όχι μόνο- μέσα από το μουσικό σύνολο Chores, υπό τη μουσική διεύθυνση της Ειρήνης Πατσέα. Η Μαρίνα Σάττι έρχεται ανά στιγμές να συμπληρώσει και να εντείνει τις γυναικείες φωνές ενώ τον ανδρικό αντίλογο έχει αναλάβει ο βαθύφωνος Τάσος Αποστόλου. 

Choreka στη Μικρή Επίδαυρο

Ο Χαράλαμπος Γωγιός παρουσίασε τη μουσική παράσταση «Choreka» στη Μικρή Επίδαυρο, αφιερωμένη στον χορό των τραγωδιών και όχι μόνο, σε ένα ταξίδι-αναδρομή σε χορικά που έχει δουλέψει κατά τη διάρκεια της 25ετούς πορείας του.

Κεντρικό νήμα της συναυλίας αποτελεί η γυναικεία συλλογική φωνή και η ανάδειξη εκείνων «που τους λείπει η φωνή», εξού και ο υπότιτλος «Φωνές για τις σιωπές που μιλούν». Στην ομαδική έκφραση του χορωδιακού συνόλου Chóres –υπό τη μουσική διεύθυνση της Ειρήνης Πατσέα– αντιπαρατίθεται η σολιστική παρουσία του βαθύφωνου Τάσου Αποστόλου, που στέκεται απέναντί τους, συνομιλεί τραγουδιστικά μαζί τους, ενώ άλλοτε απλώς τις κοιτά ενώ μιλούν. Από την άλλη, η μουσική γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν, συνδυάζοντας το ασυνόδευτο τραγούδι με σύγχρονες επεξεργασίες για το Athenaeum Saxophone Quartet, τη Μαρίνα Σάττι, το τζαζ τρίο του Γιάννη Παπαδόπουλου και τα ηλεκτρονικά ηχοτοπία του Μπράιαν Κουν.

H παράσταση ξεκινά από το προαύλιο του μικρού σπιτιού που βρίσκεται στο βάθος του θεάτρου. Οι Chóres έχουν σταθεί και τραγουδούν α καπέλα, σαν να είναι μια παρέα φιλενάδων που μοιράζονται τα νέα τους. Και στη συνέχεια έρχονται στη σκηνή.
Όλα ξεκινούν με τις «Ικέτιδες» του Αισχύλου, για τις οποίες ο Χαράλαμπος Γωγιός συνεργάστηκε με τον Στάθη Λιβαθινό. Εδώ πρωταγωνίστριες της τραγωδίας είναι ο χορός των Δαναΐδων. Οι 50 κόρες του Δαναού τον ικετεύουν να τις γλιτώσει από τον αιμομικτικό γάμο με τα ξαδέρφια τους. Ένα έργο για τη γυναικεία αυτοδιάθεση και αυτοκυριαρχία στο σώμα, για τη θέση και τα δικαιώματα της γυναίκας, σε μια εποχή που τίποτα δεν ήταν αυτονόητο. Ό,τι πρέπει για να ξεκινήσει αυτό το ταξίδι στις φωνές που έπαψαν να σιωπούν και αρχίζουν να εκφράζονται.

Οι μουσικοί μπαίνουν σταδιακά στη σκηνή και κάθονται στις θέσεις όπου είναι εξαρχής τοποθετημένα τα όργανά τους, προσδίδοντας μεγαλύτερη θεατρικότητα στην όλη συνθήκη. Πρώτα εμφανίζεται το κουαρτέτο πνευστών Athenaeum Saxophone Quartet, ενώ αργότερα έρχεται στη σκηνή το Jazz trio του Γιάννη Παπαδόπουλου, που προσθέτει μια πιο τζαζ νότα στους ρυθμούς που ακούμε, ειδικά στις στιγμές που τραγουδά η Μαρίνα Σάττι.

Από τις «Ικέτιδες» του Αισχύλου μεταπηδούμε στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία της Μαριάννας Κάλμπαρη, την τραγωδία που είναι αφιερωμένη σε μια γυναίκα που αψηφά τον γραπτό νόμο για να τηρήσει τη φωνή της συνείδησης και τον άγραφο νόμο που προστάζει η καρδιά κι η υποχρέωσή της στον νεκρό αδερφό της. Από το μουσικό αυτό ταξίδι στην Αντιγόνη, δεν ήταν δυνατόν να λείπει το εμβληματικό Γ΄ Στάσιμο, «Έρως ανίκατε μάχαν», αφιερωμένο στον έρωτα και τη δύναμή του. Κάπου εκεί εμφανίζεται –και λίγο πολύ μένει επί σκηνής– ο βαθύφωνος Τάσος Αποστόλου, που συμπράττει με τις Chóres ως ο μοναδικός άντρας της βραδιάς, με εξαίρεση βέβαια τους μουσικούς.

Φεύγοντας από τον κόσμο των τραγωδιών, φτάνουμε στα αποσπάσματα από τους «Ύμνους στη νύχτα» του Νοβάλις, που χρησιμοποίησε ο Χαράλαμπος Γωγιός στην τελευταία του παραγωγή «Ζοζεφίνε η αοιδός ή ο Λαός των ποντικιών» του Κάφκα στην Εναλλακτική Σκηνή, σε σκηνοθεσία του Σάββα Στρούμπου. Ερμηνευμένοι στα γερμανικά, οι στίχοι του κατεξοχήν ρομαντικού αυτού ποιητή αποτελούν μια σύνδεση ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν. Μια πολύ όμορφη μελωδία –τη θυμόμαστε άλλωστε και από τη «Ζοζεφίνε»– που ερμήνευσαν με τον δικό τους, μοναδικό τρόπο οι Chóres, σε μια σκηνική παρουσία ταιριαστή στην περίσταση, με ελάχιστη κίνηση.

Και ξαφνικά το κλίμα της μουσικής παράστασης αλλάζει. Από την τραγωδία και τον λυρισμό του ρομαντισμού, μεταφερόμαστε σε πιο κωμικούς κόσμους. Η αρχή γίνεται με τον «Εξηνταβελόνη» του Κωνσταντίνου Οικονόμου εξ Οικονόμων, προτού ο συνθέτης μάς εισαγάγει στον κόσμο του Μποστ και στη δική του προσέγγιση της «Μήδειας». Η παράσταση αυτή είχε ανέβει το 2020, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Δεγαΐτη. Εδώ, η σκηνική παρουσία του γυναικείου συνόλου Chóres είναι ακόμη πιο έντονη, ενώ ο πρωταγωνιστικός ρόλος της Μήδειας μοιράζεται σε δυο χορωδούς. Kαι ξαφνικά βλέπουμε και απολαμβάνουμε τον Τάσο Αποστόλου –που έχει κυρίως τον ρόλο του Ιάσονα– όπως δεν τον έχουμε συνηθίσει. Και η βραδιά, ενώ ξεκίνησε με πολλή μελαγχολία, πόνο και βαθιά συναισθήματα, κλείνει με πολύ χιούμορ, σαρκασμό και μια ελαφράδα που χρειαζόμαστε ένα καλοκαιρινό βράδυ, ακόμη κι αν βρισκόμαστε στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου.

Αυτό που μένει εντέλει είναι ότι παρακολουθήσαμε μια καλοκουρδισμένη μουσική παράσταση όπου έδεσαν αρμονικά όλα τα μέρη που επέλεξε -με μεγάλη προσοχή και σχολαστικότητα- ο Χαράλαμπος Γωγιός, Μάλιστα, οι μεταβάσεις από το ένα χορικό στο επόμενο πραγματοποιηθήκαν με έναν τρόπο που φαινόταν πολύ καλά σκηνοθετημένος (παρόλο που στα credits δεν αναγράφεται κάποιος ρόλος σκηνοθέτη, αφού μιλάμε για μουσική παράσταση). Η κινησιολογία όλων όσοι βρίσκονταν επί σκηνής –από τις Chores μέχρι τη Μαρίνα Σάττι, τον Τάσο Αποστόλου και τους μουσικούς– έδινε έναν ξεχωριστό παλμό στη βραδιά, μετατρέποντας τη μουσική παράσταση σε μια ολοκληρωμένη σκηνική εμπειρία. Καθοριστική ήταν και η συμβολή των φωτισμών του Παντελή Μαθιέλλη, αλλά και των κοστουμιών και σκηνικών αντικειμένων, σε επιμέλεια της Ζαΐρας Φαληρέα, που πρόσθεταν διαρκώς νέες εικόνες και ζωντάνια στη σκηνή, γεφυρώνοντας οργανικά τη μουσική με το θέατρο και τον χορό. Το αποτέλεσμα ήταν μια παράσταση με έντονη θεατρικότητα και αβίαστη ροή, που κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού, ενώ διαρκώς κορυφωνόταν, καθώς πλησίαζε προς το τέλος της.

Συντελεστές

Μουσική Χαράλαμπος Γωγιός
Στίχοι Αισχύλος (μτφρ. Ι. Γρυπάρη, διασκ. Μ. Κάλμπαρη), Γιάνης Βηλαράς, Καλλίμαχος (μτφρ., διασκ. Μ. Κάλμπαρη), Μποστ, Novalis, Αλέξανδρος Σούτσος, Σοφοκλής (μτφρ. Δ. Μαρωνίτη), Ηλίας Τανταλίδης, Αθανάσιος Χριστόπουλος και παραδοσιακοί
Μουσική διεύθυνση Ειρήνη Πατσέα
Δραματουργική συνεργασία Έλσα Ανδριανού
Κινησιολογία Στεφανία Σωτηροπούλου
Σκηνογραφική – ενδυματολογική επιμέλεια Ζαΐρα Φαληρέα
Σχεδιασμός ήχου – Ηχοληψία Brian Coon
Σχεδιασμός φωτισμών Περικλής Μαθιέλλης
Μουσική προετοιμασία Χρήστος Σακελλαρίδης, Μαριλένα Σουρή
Βοηθός κινησιολόγου Αυγουστίνος Κούμουλος
Τραγουδούν Μαρίνα Σάττι, Τάσος Αποστόλου
Συμμετέχουν το γυναικείο χορωδιακό σύνολο CHÓRES, το Athenaeum Saxophone Quartet και το Yiannis Papadopoulos Trio