Barikada: «Η παράδοση δεν είναι μουσειακό είδος, είναι ζωντανό υλικό»

Είναι από εκείνους τους μουσικούς που πραγματικά δεν μπορούν να χωρέσουν εύκολα σε ταμπέλες και συγκεκριμένα είδη. Με αφετηρία την οικογενειακή του σχέση με την παραδοσιακή μουσική και έχοντας περάσει από την τζαζ, τα μπλουζ και μια εντυπωσιακά μεγάλη γκάμα μουσικών ειδών, ο Φλόριαν Μικούτα διαμόρφωσε έναν ήχο που κινείται με άνεση ανάμεσα στην παράδοση και τον σύγχρονο πειραματισμό. Από τότε που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αναζητά διαρκώς νέους τρόπους να φέρει σε διάλογο τις βαλκανικές ρίζες με στοιχεία από soul, funk, afrobeat, dub, ska και ηλεκτρονική μουσική. Μέλος των Mode Plagal από το 1999 και συνεργάτης σημαντικών καλλιτεχνών εντός και εκτός συνόρων, ο Μικούτα έχει χτίσει μια ξεχωριστή πορεία, όπου η παράδοση δεν αντιμετωπίζεται ως μουσειακό είδος, αλλά ως ζωντανό υλικό που μεταμορφώνεται, ταξιδεύει και συναντά νέους ήχους.

Αυτή η φιλοσοφία συμπυκνώνεται σήμερα στους «Barikada», το πιο πρόσφατο και ίσως πιο ολοκληρωμένο μουσικό του εγχείρημα. Ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη το 2025, το project φέρνει στο ίδιο μουσικό ενδιαίτημα το ρεμπέτικο, τη βαλκανική και ανατολίτικη παράδοση, τους αφρικανικούς ρυθμούς και σύγχρονη ηλεκτρονική αισθητική, δημιουργώντας έτσι ένα ιδιαίτερο και απόλυτα χορευτικό μίγμα. Μαζί με την Ειρήνη Γκουτζάκη, τον Θάνο Γκουντάνο και τον Τρύφωνα Γκέντζη, ο Φλόριαν Μικούτα στήνει συναυλίες που λειτουργούν ως σύνδεσμος διαφόρων εποχών και μουσικών παραδόσεων. Οι Barikada βρίσκονται στη διαδικασία της δημιουργίας του πρώτου τους δίσκου που αναμένεται στο τέλος της χρονιάς, ενώ την Τρίτη 30 Ιουνίου ανεβαίνουν στη σκηνή του Attica Roots Festival στο Θησείο, στην εμφάνιση όπου φιλοδοξούν να συστηθούν με εμφατικό τρόπο στο αθηναικό κοινό.

Λίγες πριν από τη συναυλία, ο Φλοριάν Μικούτα μίλησε στην ATHENS VOICE για τη διαδρομή του από την παράδοση στην εξερεύνηση όλων αυτών των διαφορετικών επιρροών, για το πώς γεννήθηκαν οι Barikada, καθώς φυσικά και για την επικείμενη συναυλία του Attica Roots Festival.

- Το όνομα του νέου project «Barikada» σημαίνει «οδόφραγμα». Ποιο είναι το οδόφραγμα που θέλετε να σπάσετε μέσα από αυτή τη νέα δημιουργική διαδικασία;

Για εμάς το Barikada δεν συμβολίζει κάτι που χωρίζει, αλλά ένα πέρασμα που ενώνει. Έναν μουσικό τόπο όπου συναντιούνται ήχοι, παραδόσεις και κουλτούρες με βαθιές, συχνά κοινές ρίζες.

Στα social media το project εμφανίζεται ως Barikada Rizata Project. Το «Rizata» είναι ένα μικρό λογοπαίγνιο γύρω από την έννοια της ρίζας — ως σημείο αναφοράς αλλά και αφετηρία για κάτι νέο. Πιθανότατα και το άλμπουμ θα κινηθεί προς αυτή την ονομασία.

- Πείτε μας λίγα λόγια για τη δημιουργία του project. Ποια είναι η Θεσσαλονίκη του 2026 που ουσιαστικά οδήγησε στη δημιουργία του;

Το Barikada δημιουργήθηκε στη Θεσσαλονίκη, πολύ απλά γιατί εδώ ζω πολλά χρόνια. Εδώ είναι η ζωή μου, εδώ είναι η οικογένειά μου, εδώ είναι η καθημερινότητά μου. Στην πραγματικότητα, αυτό το project γεννήθηκε μέσα στο ίδιο μου το σπίτι. Εκεί άρχισαν να παίρνουν μορφή οι ιδέες, οι ενορχηστρώσεις, ο ήχος, όλο αυτό που σήμερα ονομάζουμε Barikada.

Φυσικά, η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με πολύ έντονη ταυτότητα. Είναι ένα σταυροδρόμι πολιτισμών, με βαθιά ιστορική μνήμη αλλά και μια ζωντανή, σύγχρονη ενέργεια. Όλα αυτά, είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα, περνούν μέσα στη μουσική.

Και κάπου εκεί άρχισε να διαμορφώνεται και η ομάδα. Η συνάντηση με την Ειρήνη Γκουτζάκη στα φωνητικά, τον Θάνο Γκουντάνο στην ηλεκτρική κιθάρα και τον Τρύφων Γκέντζη στα τύμπανα έδωσε σε αυτές τις ιδέες σώμα, ενέργεια και μια συλλογική διάσταση που ήταν απαραίτητη για να πάρει το project τη μορφή που έχει σήμερα.

- Jazz, blues, soul, funk, latin, afrobeat, dub, ska, techno, drum & bass. Πώς είναι δυνατόν να βρεθεί κοινός τόπος μέσα από ένα τόσο μεγάλο εύρος ακουσμάτων; Πόσο εύκολη είναι η αφομοίωση και η μίξη τόσο διαφορετικών μεταξύ τους επιρροών; Πώς βλέπει αυτή την πρόκληση ένας μουσικός που έχει τον πειραματισμό στην καθημερινή ατζέντα του;

Όσο διαφορετικά κι αν φαίνονται αυτά τα ακούσματα μεταξύ τους, στην πραγματικότητα έχουν κοινά σημεία: τον ρυθμό, την αρμονία, την επανάληψη, τον αυτοσχεδιασμό, τη συλλογικότητα, την ανάγκη να κινηθεί το σώμα ή να δημιουργηθεί συναίσθημα. Η αφομοίωση για μένα δεν έγινε συνειδητά ούτε βιαστικά. Ήρθε μέσα από χρόνια ακρόασης, παιξίματος, συνεργασιών και συνεχούς επαφής με διαφορετικές μουσικές παραδόσεις. Κάποια πράγματα μένουν, κάποια φεύγουν και κάποια ενώνονται φυσικά χωρίς να το επιδιώκεις.

- Βρίσκεστε για περισσότερα από 25 χρόνια στους Mode Plagal. Τι έχετε αποκομίσει από αυτή την πολύχρονη συνεργασία και ποιο πιστεύετε ότι είναι το γενικότερο πολιτιστικό αποτύπωμα του γκρουπ;

Οι Mode Plagal ήταν και συνεχίζουν να είναι για μένα ένα πολύ σημαντικό σχολείο — όχι μόνο μουσικά αλλά και ως τρόπος σκέψης. Μέσα από αυτή τη διαδρομή έμαθα στην πράξη ότι η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό ή μουσειακό· μπορεί να συνομιλεί ισότιμα με άλλες μουσικές γλώσσες και να παραμένει ζωντανή.

Αυτό που αποκόμισα περισσότερο όλα αυτά τα χρόνια είναι η εμπιστοσύνη στον διάλογο μεταξύ διαφορετικών κόσμων. Η ελληνική μουσική παράδοση, η τζαζ, ο αυτοσχεδιασμός, ο ρυθμός, οι μουσικές άλλων τόπων — όλα αυτά δεν χρειάζεται να ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Μπορούν να συνυπάρχουν και να δημιουργούν κάτι νέο χωρίς να χάνουν την ταυτότητά τους.

Όσο για το πολιτιστικό αποτύπωμα των Mode Plagal, πιστεύω ότι η σημασία τους βρίσκεται ακριβώς στο ότι άνοιξαν έναν δρόμο. Έδειξαν ότι η ελληνική παράδοση μπορεί να παρουσιαστεί με σύγχρονο τρόπο!

- Στο άλμπουμ των Barikada θα συμμετάσχουν η Μάρθα Φριντζήλα, ο Αργύρης Μπακιρτζής και ο Χρήστος Τζιτζιμίκας. Πώς έγινε η επιλογή των συγκεκριμένων συνεργατών και ποιο είναι το ξεχωριστό ατού που προσφέρει ο καθένας στο τελικό αποτέλεσμα;

Η παρουσία των συγκεκριμένων συνεργατών στο άλμπουμ προέκυψε πολύ φυσικά, γιατί με όλους υπάρχει μια σχέση που κρατάει χρόνια — μέσα από μουσικές συναντήσεις αλλά και μέσα από τη φιλία. Είναι άνθρωποι που εκτιμώ βαθιά και με τους οποίους έχουμε μοιραστεί χρόνο, σκέψεις και δημιουργικές στιγμές. Η Μάρθα Φριντζήλα, ο Αργύρης Μπακιρτζής και ο Χρήστος Τζιτζιμίκας δεν μπήκαν σε αυτή τη δουλειά ως προσκεκλημένοι αλλά ως άνθρωποι που ήδη αποτελούν μέρος αυτής της διαδρομής.

Πάνω απ’ όλα θα ήθελα να τους ευχαριστήσω για την εμπιστοσύνη τους προς εμένα και προς αυτό που διαμορφώνεται αυτή την περίοδο. Το άλμπουμ είναι ακόμη στα σκαριά και εύχομαι προς το τέλος της χρονιάς ή στις αρχές της επόμενης να μπορέσουμε να μοιραστούμε αυτό που χτίζεται.

- Έχετε εργαστεί ως μουσικός, συνθέτης, παραγωγός, remixer και ενορχηστρωτής. Ποιος από αυτούς τους ρόλους σας εκφράζει περισσότερο σήμερα; Υπάρχει κάποια διαφοροποίηση σε σχέση με το παρελθόν, όσον αφορά τον ρόλο που σήμερα υιοθετείτε;

Όλα αυτά τα χρόνια βλέπω αυτούς τους ρόλους περισσότερο ως διαφορετικούς τρόπους να βρίσκομαι μέσα στη μουσική παρά ως ξεχωριστές ιδιότητες. Άλλες φορές ερχόταν μπροστά ο μουσικός, άλλες ο συνθέτης, άλλες ο παραγωγός ή ο ενορχηστρωτής, αλλά στην πράξη όλα αυτά λειτουργούν μαζί. Αν έπρεπε σήμερα να ξεχωρίσω κάτι, θα έλεγα ότι με εκφράζει περισσότερο η συνολική διαμόρφωση μιας μουσικής εμπειρίας — από την ιδέα και τον ήχο μέχρι τον τρόπο που αποκτά μορφή και επικοινωνεί.

- Η τεχνολογία έχει αλλάξει ριζικά τη μουσική παραγωγή. Ποιο είναι το μεγαλύτερο κέρδος και ποια η μεγαλύτερη απώλεια αυτής της μετάβασης; Και πώς βλέπετε την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στη μουσική δημιουργία;

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο που μπορεί να έχει από θετικές μέχρι αρνητικές συνέπειες. Η μουσική για μένα παραμένει μια ανθρώπινη ανάγκη επικοινωνίας, εμπειρίας και παρουσίας. Όσο κι αν εξελίσσονται τα μέσα και οι τεχνολογίες, πιστεύω ότι η ανθρώπινη συμμετοχή και έκφραση θα συνεχίσουν να έχουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία.

- Τι μπορούμε να περιμένουμε από τη συναυλία σας στις 30 Ιουνίου στο Attica Roots Festival, στην πρώτη ουσιαστικά γνωριμία των Barikada με το αθηναϊκό κοινό;

Χαιρόμαστε πολύ για αυτή την πρώτη ουσιαστική συνάντηση των Barikada με τον κόσμο της Αθήνας, σε έναν ιδιαίτερο χώρο με μοναδική ενέργεια, στον πεζόδρομο της Αποστόλου Παύλου, κάτω από την Ακρόπολη. Θα ακούσετε μουσική από τον δίσκο που έρχεται, και όχι μόνο. Η πρόθεση είναι να παρουσιάσουμε τον κόσμο των Barikada όπως διαμορφώνεται αυτή την περίοδο και να μοιραστούμε αυτή τη μουσική εμπειρία.

Αυτό που θεωρώ πολύ σημαντικό είναι η θετικότητα και η ενέργεια που υπάρχει μέσα στην ομάδα. Υπάρχει αρμονία, διάθεση και μια πολύ όμορφη συνεργασία που πιστεύω ότι αποτυπώνεται και πάνω στη σκηνή. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την Περιφέρεια Αττικής για την πρόσκληση και χαιρόμαστε πως το Attica Roots Festival ήρθε για να μείνει και να συνεχίσει να δίνει χώρο σε τέτοιες μουσικές συναντήσεις.