Η Διαπολιτισμική Χορωδία στο Φεστιβάλ Χορωδιών του ΚΠΙΣΝ

Για πρώτη φορά στο ΚΠΙΣΝ διοργανώνεται ένα τόσο μεγάλο φεστιβάλ ερασιτεχνικών χορωδιών από όλη τη χώρα. Ανάμεσα στις 63 χορωδίες που συμμετέχουν στη διοργάνωση, θα εμφανιστεί το βράδυ του Σαββάτου η Διαπολιτισμική Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, που θα παρουσιάσει ένα δείγμα από το ρεπερτόριό της, ενώ η εμφάνισή της θα κλείσει με ένα τραγούδι που δούλεψε με τον Σιμόνε Μονγκέλι. 

Να σημειώσουμε ότι στο τριήμερο αυτό φεστιβάλ συμμετέχουν συνολικά 63 κοινοτικές χορωδίες ερασιτεχνών από όλη την Ελλάδα (Αγρίνιο, Αθήνα, Αιγιαλεία, Αταλάντη, Βέροια, Δράμα, Ζάκυνθο, Ηράκλειο, Θεσσαλονίκη, Καλαμάτα, Κατερίνη, Λάρισα, Λειβαδιά, Ξυλόκαστρο, Πάρο, Πάτρα, Πειραιά, Πήλιο, Σαλαμίνα, Σέρρες, Τήνο, Φλώρινα, Χαλκίδα) που ανταποκρίθηκαν στο ανοιχτό κάλεσμα του ΚΠΙΣΝ.

Διαπολιτισμική Χορωδία της ΕΛΣ: Η μαέστρος Άννα Λινάρδου μας μιλά για τη σύσταση και το ρεπερτόριό της

Η Διαπολιτισμική Χορωδία ανήκει στα Εκπαιδευτικά Προγράμματα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, που προσφέρονται δωρεάν στον κόσμο. Απευθύνεται σε ερασιτέχνες μουσικούς από διάφορα μέρη του κόσμου, αρκεί να ζουν στην Ελλάδα, ώστε να μπορούν να παρίστανται στις συναντήσεις. Τα τελευταία έξι χρόνια έχει μαέστρο την Άννα Λινάρδου ενώ βοηθός μαέστρου και στη συνοδεία του πιάνου είναι η Δήμητρα Κοκκινοπούλου. Η Άννα Λινάρδου μας μίλησε για τη σύσταση και το ρεπερτόριο της ομάδας.

Είναι μια κοινοτική χορωδία (community choir).Τι σημαίνει αυτό;
Στόχος της χορωδίας δεν είναι τόσο η προετοιμασία live και συναυλιών όσο η ευεξία των μελών της, δηλαδή η ενίσχυση των δεσμών των συμμετεχόντων, ώστε το τραγούδι να λειτουργεί για τα μέλη της ως ένα μέσο κοινωνικής συνοχής. Όπως μου ανέφερε η μαέστρος της χορωδίας Άννα Λινάρδου -και μπορώ να διαβεβαιώσω κι εγώ ως μέλος της- «ο πλούτος της Διαπολιτισμικής Χορωδίας είναι η ετερογένειά της». Είναι μια συνάντηση 40 περίπου ανθρώπων διαφορετικών εθνικοτήτων και προερχόμενων από εντελώς διαφορετικά μουσικά υπόβαθρα. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα τραγούδησαν για πρώτη φορά μπροστά σε κοινό μέσα από τη Διαπολιτισμική. 

Οπότε μέσα από τη δουλειά που κάνουμε μέσα στη χρονιά, βλέπουμε τη λειτουργία του τραγουδιού στην κοινωνική του διάσταση, ενισχύοντας το αίσθημα του ανήκειν, της αλληλεγγύης και της συνεργασίας.

Ποιο είναι το ρεπερτόριό της Διαπολιτισμικής Χορωδίας της ΕΛΣ;
Βασικό μας υλικό είναι η λαική μουσική από διάφορα μέρη του κόσμου. Προσπαθούμε να συμπεριλάβουμε στο ρεπερτόριό μας όσο το δυνατόν περισσότερα μουσικά ιδιώματα και γλώσσες, ώστε να διατηρείται αυτός ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας που υπάρχει άλλωστε και στα μέλη της ομάδας μας. Παράλληλα, μας ενδιαφέρει να εξερευνήσουμε και τον σύγχρονο ήχο μέσα από γραφιστικές ή λεκτικές παρτιτούρες, ενώ έχουμε πειραματιστεί με κομμάτια της Μέρεντιθ Μονκ ή της Ολιβέιρος. Τέλος μας ενδιαφέρει η σχέση σώματος και φωνής. Και κάπως έτσι αποφασίστηκε να συνεργαστούμε φέτος με τον Σιμόνε Μονγκέλι. 

Να σημειώσουμε ότι η Διαπολιτισμική Χορωδία τα τελευταία 6 χρόνια, υπό την καθοδήγηση της Άννας Λινάρδου έχει πραγματοποιήσει live εμφανίσεις σε πολλούς χώρους, όπως στην Εναλλακτική Σκηνή, στη Βαμβακού, στην Αγορά του ΚΠΙΣΝ, ενώ πέρυσι συνεργάστηκε με το άλλο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της ΕΛ,  την Opera Cooperativa, στην παράσταση «Ένα Χειμωνιάτικο Παραμύθι», που παρουσιάστηκε στην Κεντρική Σκηνή, σε σκηνοθεσία του Βασίλη Βηλαρά και υπό τη μουσική διεύθυνση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου. 

Σιμόνε Μονγκέλι: Βοdy percussion ή πώς το σώμα λειτουργεί ως μουσικό όργανο

Την τρέχουσα χρονιά η Διαπολιτισμική Χορωδία συνεργάστηκε με τον Σιμόνε Μονγκέλι, ο οποίος τη μύησε στις αρχές και τις βασικές κινήσεις του body percussion. O  Σιμόνε Μονγκέλι είναι μουσικός κρουστών, body music performer, δάσκαλος και αριστούχος της Εθνομουσικολογίας (Ιταλία) και των παραδοσιακών κρουστών (Ελλάδα). Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει ένα εντελώς προσωπικό του στιλ, το οποίο βασίζεται στη χρήση του σώματος ως μουσικού οργάνου. Πέρα από την ομάδα του, με την οποία κάνει διάφορες εμφανίσεις σε Ελλάδα και στο εξωτερικό, διδάσκει την τεχνική του σε παιδιά και ενήλικες και σε πλήθος σεμιναρίων, που μπορεί να διοργανωθούν από διάφορους φορείς.  Στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τη Διαπολιτισμική Χορωδία της ΕΛΣ, θα παρουσιάσουν ένα παραδοσιακό τραγούδι της Θράκης, το «Δενδρίτσι» που το έχουν δουλέψει με body music. Είναι το κομμάτι που έχουν επιλέξει να κλείσουν τη συναυλία τους στο ΚΠΙΣΝ. Τα υπόλοιπα κομμάτια που έχει επιλέξει η χορωδία για τη συμμετοχή της στο Φεστιβάλ είναι ένα ιαπωνικό, ένα βραζιλιάνικο και ένα βλάχικο. 

Ο Σιμόνε Μονγκέλι που συμμετέχει στο Φεστιβάλ Χορωδιών με δυο ρόλους: από τη μια συνεργάστηκε με τη Διαπολιτισμική Χορωδία για την παρουσίαση ενός κομματιού τους με Body Music και από την άλλη θα διδάξει σε μέλη από όλες τις χορωδίες τη Body Music εκδοχή του Joint song όλων των χορωδιών. 

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο body percussion και το body music;
Στα ελληνικά η μετάφραση του όρου «percussion» είναι «κρουστά». Οπότε εδώ το σώμα λειτουργεί ως κρουστό μουσικό όργανο, καθώς παράγουμε ήχους με διάφορα σημεία του σώματος, είτε χτυπώντας παλαμάκια με τα χέρια, είτε χτυπώντας τα πόδια στο έδαφος, είτε συνδυάζοντας χέρια και πόδια σε διάφορους ήχους. Αυτό είναι το «body percussion».  Αλλά το σώμα παράγει άλλον έναν ήχο, τη φωνή, που μπορεί να παράγει μελωδικούς ήχους. Οπότε αν προσθέσουμε στην εξίσωση τη χρήση της φωνής, τότε πέρα από τον ρυθμό, έχουμε και τη μελωδία. Και πολλά σώματα μαζί δημιουργούν μια αρμονία. Και αυτό το ονομάζουμε «body music». 

Πέρα από τη μουσική διάσταση, υπάρχει και ένα έντονο οπτικό στοιχείο, το οποίο βέβαια γίνεται ολοένα και πιο εντυπωσιακό όσο πιο περίπλοκες είναι οι κινήσεις που καλείται να κάνει το σώμα ως μουσικό όργανο. Στην περίπτωση της Διαπολιτισμικής Χορωδίας, τα πράγματα είναι πιο απλά, πιο στατικά. Οι κινήσεις περιορισμένες. Και λόγω περιορισμένου χώρου. 

Ωστόσο, οι κινήσεις αυτές γίνονται πολύ πιο έντονες όταν ο Μονγκέλι δουλεύει με τη δική του ομάδα. Το γνωστό πρότζεκτ «Bodyterannean» από το ομώνυμο άλμπουμ του (2016) έχει παρουσιαστεί σε διάφορους χώρους στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Εδώ δεν μιλάμε πλέον για μια συναυλία αλλά για μια μουσικο-κινητική παράσταση. Οι ερμηνευτές δεν μένουν στατικοί αλλά διαγράφουν κινήσεις στον χώρο. Παράλληλα, ανάλογα με τις αναθέσεις και τις συνεργασίες, αλλά και τη χώρα όπου παρουσιάζεται, το πρότζεκτ αυτό εξελίσσεται. Μέχρι τώρα έχει συνεργαστεί με πολλούς Έλληνες ερμηνευτές και τραγουδοποιούς, όπως η Δήμητρα Γαλάνη, η Μαρία Παπαγεωργία και ο Γιάννης Χαρούλης.

Το Joint Piece στο Φεστιβάλ Χορωδιών στο ΚΠΙΣΝ - ένα τραγούδι ενότητας 

Μεγάλο highlight του Φεστιβάλ Χορωδιών στο ΚΠΙΣΝ αναμένεται να είναι το Joint Piece, ένα κομμάτι που καλούνται να ερμηνεύσουν μέλη από όλες τις συμμετέχουσες χορωδίες. Πρόκειται για ένα συμμετοχικό performance πάνω στο παραδοσιακό αφροαμερικανικό spiritual «Down by the Riverside» με διδασκαλία και καθοδήγηση από τον Σιμόνε Μονγκέλι. Η προετοιμασία του κομματιού θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ και οι συμμετέχοντες αναμένονται να ξεπεράσουν κατά πολύ τους 1000! 

Πώς έγινε η επιλογή του τραγουδιού;
Πρόκειται για ένα τραγούδι με έντονο αντιπολεμικό χαρακτήρα. Είναι έα ένα spiritual αφροαμερικάνικο τραγούδι, ένα από τα λίγα που δεν έχουν θρησκευτικό χαρακτήρα. Αντιθέτως, έχει έντονα αντιπολεμικά μηνύματα. «Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό το κομμάτι αυτό να έχει ένα έντονο συμβολικό χαρακτήρα, ώστε να αγγίζει και τους ανθρώπους που συμμετέχουν αλλά και να δίνει και να δυνατό μήνυμα στο κοινό». Το κομμάτι αυτό θα ερμηνευτεί από τόσους πολλούς διαφορετικούς ανθρώπους, που θα ενώσουν τους ήχους των φωνών τους αλλά και των σωμάτων τους σε έναν κοινό σκοπό. 

Πόσο απαιτητικό είναι το πρότζεκτ αυτό; Πόσοι θα είναι οι συμμετέχοντες;
Έχω δουλέψει πολλές φορές με ερασιτέχνικές ομάδες -ενήλικες και σχολεία- υπό συνθήκες πίεσης για ένα άμεσο αποτέλεσμα. Ωστόσο, στο συγκεκριμένο κομμάτι οι συμμετοχές ενδέχεται να κυμανθούν από 1000 έως και 3000. Οπότε και για μένα αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση, ένα πρότζεκτ δύσκολο, αλλά ενδιαφέρον και φιλόδοξο. 

Σίγουρα το αποτέλεσμα αν μη τι άλλο θα είναι εντυπωσιακό και ηχητικά αλλά και οπτικά... 

ΙΝFO
KΠΙΣΝ, 22 έως 24 Μαΐου