- ΑΡΧΙΚΗ
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
-
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
-
LIFE
-
LOOK
-
YOUR VOICE
-
επιστροφη
- ΣΕ ΕΙΔΑ
- ΜΙΛΑ ΜΟΥ ΒΡΟΜΙΚΑ
- ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΑΣ
-
-
VIRAL
-
επιστροφη
- QUIZ
- POLLS
- YOLO
- TRENDING NOW
-
-
ΖΩΔΙΑ
-
επιστροφη
- ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ
- ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ
- ΓΛΩΣΣΑΡΙ
-
- PODCAST
- VOICE RADIO
- CITY GUIDE
- ENGLISH GUIDE
Takis - Πέγκυ Ζουμπουλάκη: Συναρπαστικές ιστορίες μιας φιλίας που κράτησε 45 χρόνια
Η Πέγκυ Ζουμπουλάκη θυμάται τη συνεργασία και τη φιλία της με τον Takis, από την ιστορική έκθεση του 1974 έως τα εμβληματικά έργα του στην Αθήνα
Γνώριζα εδώ και καιρό, μου το είχε εκμυστηρευτεί η ίδια η Πέγκυ, ότι είχε την επιθυμία να δωρίσει ολόκληρο το Αρχείο του Τάκη, φωτογραφίες, γράμματα, σημειώματα, δημοσιεύματα, σπάνια οπτικό υλικό, στην ομώνυμη Foundation του γλύπτη που έχει την έδρα της στο σπίτι του Τάκη, στο Γεροβουνό. Συγκέντρωνε μήνες τώρα, με σπάνια επιμέλεια θα έλεγα, όλο αυτό το τεράστιο Αρχείο που διέθετε από το 1974, χρονιά που έκαναν μαζί με τον άνδρα της, Τάσο Ζουμπουλάκη, την πρώτη έκθεση του καλλιτέχνη στην Γκαλερί τους στην Πλατεία Κολωνακίου, εγκαινιάζοντας στην ουσία με αυτή την έκθεση την ίδια την γκαλερί.
Και πριν λίγες ημέρες που η συγκέντρωση όλου αυτού του θηριώδους υλικού είχε ολοκληρωθεί, δημοσιοποίησε τη δωρεά. Πρώτα απ' όλα με μια επιστολή που απηύθυνε προς τον πρόεδρο του Ιδρύματος Τakis, Γιώργο Νακούδη, την αντιπρόεδρο, Πηνελόπη Σιδέρη και την υπεύθυνη ανάπτυξης, Ειρήνη Περσίδου, εξηγώντας τους λόγους της δωρεάς και την ιστορία της γνωριμίας της με τον εμβληματικό καλλιτέχνη. Γράφει στην επιστολή:
Αγαπητοί φίλοι,
Τον Τάκη (Παναγιώτη Βασιλάκη, 1925-2019) τον γνωρίσαμε με τον άντρα μου, Τάσο Ζουμπουλάκη, όταν ήταν ήδη ένας αναγνωρισμένος καλλιτέχνης, έχοντας στο ενεργητικό του πολλές σημαντικές εκθέσεις στο εξωτερικό. Θυμάμαι ακόμη την περίφημη αναδρομική του έκθεση στο Beaubourg, στο Παρίσι, που άφησε εποχή. Όταν ο Τάκης αποφάσισε να εγκατασταθεί στην Αθήνα, ξαναβρεθήκαμε και φιλικά πια. Θυμάμαι μια από τις παλιές συναντήσεις μας στο πρώτο του Σπίτι / Ατελιέ, σε μια περιοχή τότε σχεδόν ακατοίκητη και ερημική, το Γεροβουνό. Το σπίτι τότε ήταν σε κακή κατάσταση, όμως εξέπεμπε μια γοητεία. Εκεί, σήμερα, σε μια τεράστια έκταση πάνω από δέκα στρέμματα στεγάζεται το TAKIS Foundation. Μια μέρα, του προτείναμε να κάνουμε μια έκθεση μαζί στην Αθήνα. Ο Τάκης δεν είπε όχι, του άρεσε η ιδέα! Μας έθεσε όμως έναν όρο, και μάλιστα πολύ συγκεκριμένο: ο χώρος της έκθεσης έπρεπε να είναι μεγαλύτερος από 350 τετραγωνικά μέτρα, να έχει μεγάλο ύψος και να βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της Αθήνας! Από εκείνη την ημέρα αρχίσαμε να ψάχνουμε έναν τέτοιο χώρο, που από σύμπτωση δεν άργησε να βρεθεί! Ήταν ο μεγάλος χώρος στην πλατεία Κολωνακίου, όπου στεγάζεται σήμερα η Γκαλερί Ζουμπουλάκη. Τον αγοράσαμε αμέσως! Και ξεκινήσαμε να ετοιμάζουμε την έκθεση μαζί με τον Αλέξανδρο Ιόλα, που τότε συνεργαζόμασταν. Τα εγκαίνια έγιναν στις 17 Οκτωβρίου του 1974 και ξεπέρασαν κάθε προσδοκία. Θεωρήθηκε μάλιστα από τον Τύπο το μεγαλύτερο καλλιτεχνικό γεγονός της χρονιάς. Ήταν μια έκθεση με 105 μεγάλα μαγνητικά γλυπτά, γύρω στα τρία (3) μέτρα το καθένα, συνδυασμένα και με άλλα έργα του Τάκη, που κινούνταν και έβγαζαν ήχους, μεταμορφώνοντας τον χώρο σε ένα μοναδικό σύμπαν ενέργειας, κίνησης και μουσικής. Ο Μίκης Θεοδωράκης, όταν είδε την έκθεση είχε εκφράσει τον βαθύ του θαυμασμό για τον Τάκη λέγοντας: «Βρέθηκα μπροστά σε μια άλλη μουσική διάσταση και έχω γοητευτεί και εμπνευστεί από τον τρόπο που κατάφερε να μετατρέψει το έργο του σε ένα Διαβολικό Αναρχομουσικό Σύμπαν». Ενώ ο γνωστός Γάλλος τεχνοκρίτης Pierre Restany έγραψε πως ο Τάκης ήταν «ο επικός ποιητής της σύγχρονης τεχνολογίας». Στις 14 Νοεμβρίου του 2002, μετά από 28 χρόνια, η Γκαλερί Ζουμπουλάκη παρουσίασε την έκθεση «Γλυπτική που φοριέται», μια σειρά από 150 χρυσά κοσμήματα όπως τους «μετεωρίτες», τα «σπιράλ», τις «νυχτερίδες» κτλ., που συνδύαζαν τη μαγνητική γλυπτική του Τάκη με το κόσμημα.
Η επιθυμία μας είναι όλο αυτό το πολύτιμο φωτογραφικό και ιστορικό υλικό, που αναδεικνύει τη συνεργασία μας και τη φιλία μας με τον Τάκη, να γυρίσει πίσω στο Γεροβουνό –το σπίτι που έζησε ένα μεγάλο διάστημα ο καλλιτέχνης– και που πια στεγάζεται το Takis Foundation.
Σας ευχαριστούμε θερμά για την αποδοχή της δωρεάς και ελπίζουμε πως το πολύτιμο αυτό υλικό θα εμπλουτίσει τη σημαντική προσπάθεια του έργου σας.
Πέγκυ Ζουμπουλάκη, 7 Νοεμβρίου 2026
This browser does not support the video element.
Το Ίδρυμα Takis αποδέχτηκε με χαρά τη δωρεά με την παρακάτω επιστολή:
«Με μεγάλη χαρά και εκτίμηση ευχαριστούμε θερμά την Γκαλερί Ζουμπουλάκη για τη σημαντική δωρεά του αρχείου της που αφορά το έργο του Takis. Η μακρόχρονη συνεργασία τους αποτυπώνεται μέσα από πολύτιμο φωτογραφικό υλικό, δημοσιεύσεις, άρθρα, προσκλήσεις και τεκμήρια εκθέσεων. Το Ίδρυμα Takis υποδέχεται με ιδιαίτερη τιμή τέτοιου είδους προσφορές, που συμβάλλουν ουσιαστικά στη διατήρηση και ανάδειξη της καλλιτεχνικής κληρονομιάς. Το αρχείο που διαφυλάσσουμε, το οποίο εκτείνεται σε περισσότερα από 70 χρόνια δημιουργίας, περιλαμβάνει δημοσιεύσεις, φωτογραφίες, συνεντεύξεις, προσκλήσεις και τεκμήρια από διεθνείς εκθέσεις. Η ένταξη αυτού του υλικού εμπλουτίζει ακόμα περισσότερο την ιστορική καταγραφή και μας επιτρέπει να συνεχίζουμε το έργο της διάδοσης και μελέτης της πορείας του καλλιτέχνη».
Την περασμένη χρονιά, τον Ιούνιο του 2025, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Takis είχα συναντήσει την Πέγκυ Ζουμπουλάκη στην γκαλερί του Κολωνακίου και της είχα ζητήσει να μιλήσουμε και να θυμηθεί αυτή την πρώτη έκθεση του Τάκη σε ελληνικό έδαφος, στη νεόδμητη τότε Γκαλερί, αλλά και ανέκδοτες ιστορίες από αυτή τη φιλία και συνεργασία της με τον γλύπτη.
Η Πέγκυ Ζουμπουλάκη θυμάται τον Takis στην Αθήνα
Ακούω την Πέγκυ Ζουμπουλάκη να μου διηγείται στιγμές από τη συνεργασία της με τον Τakis, η ώρα κυλάει ευχάριστα αυτό το ζεστό Σαββατιάτικο μεσημέρι στον χώρο της Γκαλερί, στην πλατεία Κολωνακίου. Πολλά χρόνια πριν, το 1974, το ζεύγος Τάσου και Πέγκυς Ζουμπουλάκη εισήγαγαν για πρώτη φορά το αθηναϊκό κοινό στον κόσμο του Takis, με μια μεγάλη έκθεση που έκανε πάταγο εκείνη την εποχή. Σήμερα, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου διεθνή καλλιτέχνη, ζήτησα από την Πέγκυ να μου διηγηθεί πώς οργανώθηκε εκείνη η έκθεση και να μου μιλήσει για τη σχέση που είχε το ζεύγος Ζουμπουλάκη με τον καλλιτέχνη. Ακούω τις υπέροχες ιστορίες της Πέγκυς, άλλες σοβαρές, άλλες αστείες, άλλες που γράφονται, άλλες που δεν γράφονται, διαλέγω να ξεκινήσω από την πιο αστεία.
Είμαστε στο 2002 και η γκαλερί Ζουμπουλάκη παρουσιάζει τα κοσμήματα του Takis σε μια έκθεση με τίτλο «Sculptures to wear», τον Νοέμβριο εκείνης της χρονιάς. Ήδη από τη δεκαετία του ’80 ο Takis ασχολείται μ’ αυτό τον κλάδο της Τέχνης, δημιουργώντας κοσμήματα από χρυσό, ασήμι, τιτάνιο, χαλκό, χωρίς να ξεχνά να ενσωματώνει εδώ κι εκεί υλικά πολύ πιο οικεία σ’ εκείνον, όπως οι μαγνήτες. Ένα τέτοιο κόσμημα από χρυσό και μαγνήτη προσφέρει ο Takis στην Πέγκυ Ζουμπουλάκη λίγο μετά το τέλος της έκθεσης. Θυμάται η Πέγκυ:
«Μου είχε χαρίσει έναν μαγνήτη-μπιζού για τον λαιμό, που είχε ένα σχήμα σαν μισό σουτιέν, ενώ δυο μικρές ράγες αιωρούνταν αφού τις τραβούσε ο μαγνήτης του σουτιέν-μπιζού. Έμελε να έχει όμως μια αστεία εξέλιξη. Είμαι καλεσμένη στο σπίτι ενός φίλου με διάσημους προσκεκλημένους, τόσο διάσημους που ο φίλος βρίσκεται σε τρομερή αναστάτωση. Θεωρεί επιβεβλημένο να βγάλει από το σεντούκι όλα τα πολύτιμα σερβίτσια της μάνας του, με τις πορσελάνες και τα ασημένια μαχαιροπήρουνα, και να τα τοποθετήσει στον μπουφέ με τα εδέσματα. Έχω φορέσει το μπιζού-μαγνήτη και καθώς πλησιάζω τον μπουφέ για να πάρω λίγη σαλάτα, σκύβω ελαφρά προς την πιατέλα και ξαφνικά, με τρομερή ταχύτητα, τα μαχαιροπήρουνα έρχονται και κολλάνε με πάταγο πάνω στο μπιζού. Γυρίζει ο οικοδεσπότης προς το μέρος μου και μένει ξερός, καθώς βλέπει όλο το σερβίτσιο της μαμάς κολλημένο στο μπιζού μου! Είχε πέσει τέτοιο γέλιο, θυμάμαι, που μετά οι φίλες μου με παρακαλούσαν να τις αφήσω να σφετεριστούν αυτή την ιστορία».
Πώς ξεκίνησε η συνεργασία του ζεύγους Ζουμπουλάκη με τον Τakis;
«Όταν στις αρχές της δεκαετίας του ’70 το Μπομπούρ έκανε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση του Τάκη στο Παρίσι, είχαμε πάει με τον άνδρα μου, τον Τάσο, και τον γιο μας, τον Θοδωρή, που πρέπει να ήταν 7-8 χρονών, για να τη δούμε. Όπως όλοι, έτσι κι εμείς μείναμε με το στόμα ανοιχτό με τα έργα –με τα “Μαγνητικά”, με τα “Σινιάλα”–, αλλά εκείνο που μου έκανε μεγάλη εντύπωση ήταν ότι ο Θοδωρής είχε σταματήσει μαγεμένος μπροστά σε ένα έργο που έπαιρνες μαγνήτες, τους πέταγες και έμεναν στον αέρα. Το παιδί δεν ήθελε να φύγει. Πιστεύω ότι τα παιδιά είναι συχνά πιο κοντά στην σύγχρονη Τέχνη απ’ ό,τι οι ενήλικες.
» Ο Τάσος κι εγώ τότε είχαμε συνεργασία με τον Ιόλα. Είπαμε στον Taki ότι θέλουμε να κάνουμε μια έκθεσή του στην Ελλάδα. Ο Ιόλας μάς υποσχέθηκε ότι θα κάνουμε την έκθεση, όταν όμως τον άκουσε ο Takis μάς έθεσε δύο απαράβατους όρους: “Για να γίνει η έκθεση σε ελληνική γκαλερί, πρέπει ο χώρος να είναι τεράστιος και να μου αρέσει”.
» Τότε χτιζόταν αυτή η πολυκατοικία στην πλατεία Κολωνακίου, που στεγάζει σήμερα την γκαλερί. Μπήκαμε από μια μικρή είσοδο και βρεθήκαμε σε ένα τεράστιο χώρο που μας μάγεψε με το μέγεθός του, το φως του, τα ψηλά ταβάνια, τον μικρό κήπο στο βάθος. Αρχίζουμε αμέσως τις διαδικασίες για την αγορά του. Το λέμε στον Ιόλα και εκείνος προτείνει: “Θα την πάρουμε μαζί!”. Τελευταία στιγμή όμως το μετανιώνει κι έτσι με δανεικά καταφέραμε να την αγοράσουμε μόνοι μας. Αυτό έγινε το 1972, αλλά χρειάστηκαν 2 χρόνια μέχρι να τελειώσουν οι εργασίες. Ήρθε ο Τakis, είδε τον χώρο, του άρεσε και έδωσε το πράσινο φως για να προχωρήσουμε στην έκθεση, η οποία εγκαινιάστηκε τον Οκτώβριο του 1974, με διοργανωτή την “Γκαλερί Ιόλας-Ζουμπουλάκη”, όπως γράψαμε, επειδή ο Ιόλας είχε βοηθήσει πολύ για την πραγματοποίησή της. Η έκθεση που είχε τεράστια επιτυχία, παρουσίαζε πάρα πολλά από τα έργα που είχαν εκτεθεί και στο Μπομπούρ – “Μαγνήτεςˮ, “Σινιάλαˮ, έργα μεγάλων διαστάσεων κ.ά.».
Η έκθεση του Taki, παραδέχεται η Πέγκυ Ζουμπουλάκη σήμερα, σηματοδότησε μια ολόκληρη εποχή. «Άρχισε ο κόσμος να ενδιαφέρεται για πράγματα που τα έβλεπε για πρώτη φορά και που, ενώ ενδεχομένως δεν τα καταλάβαινε, εντούτοις τον γοήτευαν». Γι’ αυτό και στα εγκαίνια έγινε πανικός.
«Η αίθουσα είχε τόσο κόσμο, που δεν μπορούσαν να κατέβουν ούτε τα σκαλιά. Γέμισε η πλατεία με κόσμο, γέμισε το Ελληνικό που ήταν δίπλα, ακόμα αμφιβάλλω για το πόσοι κατάφεραν να φτάσουν μέχρι τα έργα του Taki εκείνη τη βραδιά. Δίπλα στον κόσμο και όλη η αφρόκρεμα της τότε κουλτούρας και όλη η ελληνική ελίτ –πολύ διαφορετική από τη σημερινή–, ο Ακριθάκης, ο Μάνος Χατζηδάκης, ο Ελύτης, για να θυμηθώ μόνο μερικούς».
Μέσα στις επόμενες δεκαετίες ακολούθησαν άλλες δύο εκθέσεις του Takis που έκανε η Γκαλερί Ζουμπουλάκη στην Αθήνα, η μία με τα μουσικά έργα του καλλιτέχνη και η άλλη με τα κοσμήματά του.
Η επαγγελματική τους σχέση γρήγορα εξελίχτηκε σε φιλία. «Πηγαίναμε με τον Τάσο και τον βλέπαμε στο σπίτι του στο Γεροβουνό. Σ’ ένα υπέροχο σπίτι που απέπνεε την ατμόσφαιρα ενός ανθρώπου τον οποίο έμοιαζε να τον ενδιαφέρει μονάχα η δουλειά του. Τότε ζούσε με τη σύντροφο του, την Ντο, μια πολύ συμπαθητική γυναίκα που τον φρόντιζε. Η Ντο είχε φτιάξει υπέροχα το σπίτι τους, είχε δαμάσει τον χαοτικό του χαρακτήρα, τον είχε οργανώσει με αξιοθαύμαστο τρόπο.
» Είχε και μεγάλη αγάπη προς την κόρη μας, τη Δάφνη», θυμάται η Πέγκυ. «Πηγαίναμε σε εστιατόρια, αργότερα που κατέβηκε στο σπίτι στο Κολωνάκι τα ραντεβού μας τα δίναμε στη Βιβλιοθήκη, εδώ στο καφέ της Πλατείας, γιατί τότε έκανε δίαιτα ο Takis και πίναμε μόνο το κρασάκι μας. Μια μέρα ήρθε στο καφέ κρατώντας μια ζώνη μαγνητική, που μου την έκανε δώρο ισχυριζόμενος ότι θα διορθώσει τη μέση μου, επειδή του είχα πει ότι υποφέρω».
Λένε ότι ο Τάκης ήταν πολύ σκληρός στις διαπραγματεύσεις του. Ίσχυε αυτό και για εσάς;
«Ναι, ισχύει, ήταν δύσκολος. Εμείς βέβαια δεν είχαμε ποτέ τέτοιου είδους προβλήματα. Ο Τάσος, άνθρωπος ήρεμος και μειλίχιος, μπορούσε να χειριστεί θαυμάσια τον χαρακτήρα του Takis. Προσωπικά μιλώντας, εγώ τον Takis τον είχα σαν θεό. Μου άνοιξε έναν άλλο κόσμο για την Τέχνη, έναν άλλο ορίζοντα για να βλέπω την Τέχνη. Και αυτό θα του το χρωστάω για πάντα».
Μοιάζει συγκινημένη και είναι ειλικρινής. Στα δεκατόσα χρόνια που την ξέρω, στις άπειρες φορές που έχω επισκεφτεί το σπίτι της, το πιο καλαίσθητο σπίτι των Αθηνών, έχω δει έργα τέχνης να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν από τους τοίχους του με ταχύτητα φωτός. Ο τοίχος όμως που φιλοξενεί το θηριώδες έργο του Takis, ένα τεράστιο μαγνητικό τοίχο στο χρώμα του αυγού, μένει ακίνητο, αναλλοίωτο και αγέρωχο όσα χρόνια κι αν έχουν περάσει. Eίναι το πιο ωραίο και μεγάλο μαγνητικό έργο του Τάκη που έχω δει. Σ’ ένα εκτυφλωτικό κίτρινο και μια κρυφή αφιέρωση στο πλάι «Στην Πέγκυ και στον Τάσο με πολλή αγάπη και φιλία. Τάκης, 1982».