Το ντοκιμαντέρ «Λευκά Όρη» του Αλέξανδρου Παπαθανασίου θα προβάλλεται στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος το Σαββατοκύριακο 2-3 Μαϊου
Ένα σπάνιο και βαθιά ανθρώπινο ντοκουμέντο παρουσιάζεται το Σάββατο 2 και την Κυριακή 3 Μαΐου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Πρόκειται για το ντοκιμαντέρ «Λευκά Όρη» του Αλέξανδρου Παπαθανασίου που φέρνει στο φως τη βιωματική μαρτυρία του αντάρτη Λευτέρη Ηλιάκη και έχει ήδη διαγράψει μία επιτυχημένη πορεία σε διεθνή φεστιβάλ με σημαντικές βραβεύσεις.
Στο ντοκιμαντέρ φωτίζεται μια από τις πιο σκληρές και καθοριστικές περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας: η Αντίσταση στην Κρήτη και τα τραύματα του Εμφυλίου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αδάμαστη κρητική ψυχή, εκείνη που δεν λύγισε ούτε μπροστά στην Κατοχή ούτε στις διώξεις που ακολούθησαν.
Ο κινηματογραφιστής και σκηνοθέτης Αλέξανδρος Παπαθανασίου ταξιδεύει στα Λευκά Όρη, αναζητώντας τα ίχνη μιας ζωής που σφραγίστηκε από τον αγώνα και την επιβίωση. Μέσα από τη μαρτυρία του Λευτέρη Ηλιάκη, αντάρτη κατά των Ναζί στην Κατοχή με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και πολιτικό κρατούμενο για σχεδόν δύο δεκαετίες, αναδύονται τα φαντάσματα ενός αμείλικτου πολέμου, υπενθυμίζοντας το τίμημα της σύγκρουσης αλλά και τη δύναμη της ανθρώπινης αντοχής.
Δείτε το τρέιλερ:
Κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τα Λευκά Όρη θα αποτελέσουν τον προμαχώνα της κρητικής Αντίστασης ενάντια στην Ναζιστική Κατοχή, εφαλτήριο για τους αντάρτες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, οι οποίοι με τα σαμποτάζ τους προκαλούν ισχυρά πλήγματα στους Ναζί.
Ωστόσο, το 1946, λίγους μόλις μήνες μετά την απελευθέρωση της χώρας από τους κατακτητές, ένας νέος αντάρτικος στρατός συγκροτείται από τα «υλικά» της Αντίστασης. Αυτή την φορά όμως, για έναν καταστροφικό, ολοκληρωτικό πόλεμο - μία πολεμική, κοινωνική και ταξική αναμέτρηση που όμοια της δεν έχει υπάρξει.
Ο σκηνοθέτης Αλέξανδρος Παπαθανασίου, με έδρα το Λονδίνο, χρειάστηκε πάνω από δέκα χρόνια για να ολοκληρώσει αυτό το έργο. Πηγαινοερχόταν στην Κρήτη, χτίζοντας μια βαθιά προσωπική σχέση με τον Ηλιάκη, καταγράφοντας τη μαρτυρία του μέχρι και τον θάνατό του το 2017.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ντοκιμαντέρ έντονα βιωματικό, που δεν περιορίζεται στην απλή παράθεση γεγονότων, αλλά αγγίζει την ουσία της θυσίας και της πίστης σε ιδανικά.
Από τα λημέρια του ΕΛΑΣ στις φυλακές Ιτζεδίν
Η κάμερα ακολουθεί τον ηλικιωμένο πια αγωνιστή στα άγρια τοπία των Λευκών Ορέων, εκεί που η Αντίσταση βρήκε το ορμητήριό της. Συγκλονιστική είναι η ξενάγηση στο Μιτάτο των Βίγλιδων, το θρυλικό λημέρι του ΕΛΑΣ, αλλά και η επιστροφή στις φυλακές Ιτζεδίν. Εκεί, ο Ηλιάκης και ο συγκρατούμενός του, Γιώργος Μωραΐτης, ανασύρουν μνήμες από την αντικομμουνιστική προπαγάνδα της δεκαετίας του '50 και τα ψυχολογικά βασανιστήρια των κρατουμένων.
Μέσα από τις αφηγήσεις, «ζωντανεύουν» μορφές-θρύλοι της Κρήτης η αγωνίστρια Βαγγελιώ Κλάδου, οι «αλύγιστοι» Γιώργης Τζομπανάκης και Σπύρος Μπλαζάκης, που έζησαν επικηρυγμένοι στα βουνά για 35 ολόκληρα χρόνια και ο Βιγλοθοδωρής, ο «άρχοντας του Φαραγγιού της Σαμαριάς», που έγινε δημοτικό τραγούδι.
H αγωνίστρια Βαγγελιώ Κλάδου
«Αντίσταση πρέπει να γίνεται κι όταν είσαι 100% βέβαιος ότι δεν θα φέρει αποτέλεσμα...», λέει ο Λευτέρης Ηλιάκης στην ταινία. Αυτή η φράση συμπυκνώνει το πνεύμα ενός έργου που, 80 χρόνια μετά την ίδρυση του ΔΣΕ, δεν λειτουργεί μόνο ως ιστορικό ντοκουμέντο, αλλά και ως μια βαθιά ανθρώπινη σπουδή πάνω στην αξιοπρέπεια και το χρέος προς τους «απόντες».
«Η σχέση μου με τον Λευτέρη ήταν ταυτόχρονα και η επαφή μου με ένα εκρηκτικό κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας του τόπου μας», σημειώνει ο Αλ.Παπαθανασίου. «Αποφάσισα να προσεγγίσω το θέμα μου με μια αφηγηματική γλώσσα που να με εμπνέει και ως δημιουργό και ως άνθρωπο».
Ηλιάκης: To πλήρωσα ακριβά, αλλά δεν υπήρχε άλλος δρόμος
«To πλήρωσα ακριβά, αλλά δεν υπήρχε άλλος δρόμος», λέει στον σκηνοθέτη ο Λ.Ηλιάκης, ο οποίος μιλά συγκινητικά για τους συντρόφους του. «Επέζησα, και θεωρώ χρέος μου να μιλήσω γι’ αυτούς που δεν τα κατάφεραν».
Ενδιαφέρον έχει ωστόσο το γεγονός πως η Κρήτη, λόγω φρονημάτων, «υπήρξε ένας ευαίσθητος χώρος για τους πολιτικούς κρατουμένους».
Το ντοκιμαντέρ ενσωματώνει σπάνιο αρχειακό υλικό, ενώ ο ιστορικός Γιώργος Μαργαρίτης, σκιαγραφεί γλαφυρά το ιστορικό πλαίσιο και συμπληρώνει τα κενά. «Στην Κρήτη οι κομμουνιστές από κάτοικοι χωριών γίνονται κάτοικοι σπηλαίων...», λέει. Στα βουνά οι συνθήκες είναι εξαιρετικά δύσκολες, αλλά το φρόνημα των Κρητικών ατρόμητο.
Η ταινία προβλήθηκε σε πολυάριθμα φεστιβάλ, όπως το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, ενώ διακρίθηκε στα Φεστιβάλ Χανίων (Ειδική Μνεία) και Ιεράπετρας (2ο Βραβείο). Επίσης απέσπασε το βραβείο κοινού (Audience Favorite) στο Workers Unite Film Festival στις ΗΠΑ.
Ποιος είναι ο Αλέξανδρος Παπαθανασίου
Ο Αλέξανδρος Παπαθανασίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980 και σπούδασε σκηνοθεσία ντοκιμαντέρ και παραγωγή τηλεόρασης στην Ηνωμένο Βασίλειο. Εργάζεται ως κινηματογραφιστής και παραγωγός εκπαιδευτικού περιεχομένου για το Imperial College του Λονδίνου. Η φιλμογραφία του περιλαμβάνει το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους Προοπτικές (Perspectives) , ένα πορτραίτο του Κώστα Καζάκου (το οποίο έλαβε τιμητικό βραβείο στο London Film Festival) και το An Uncertain Future, για την κατάσταση των Σύριων προσφύγων στην Ελλάδα.
Παρότι η γραφή του Μπραντ Άντερσεν διαθέτει τη συνέπεια και την ειλικρίνεια που απαιτεί η διαχείριση ενός τόσο λεπτού ζητήματος, οριακά αποφεύγει τη μετατροπή του σε μελό
Η Βίλμα Μενίκη είναι σκηνοθέτρια με μακρύ αγώνα πίσω της στο φεμινιστικό κίνημα. Το νέο της ντοκιμαντέρ είναι μια ακόμα προσπάθειά της ώστε να γίνει ο κόσμος πιο ασφαλής για τις γυναίκες.
17°
