Οδός Μάλαγα: Η νέα δημιουργία της Μαροκινής Μαριάμ Τουζανί

Η ηλικιωμένη χήρα Μαρία Άνχελες είναι μια Ισπανίδα που ζει μόνη αλλά ευτυχισμένη στην Ταγγέρη. Στο σπίτι που έζησε τα τελευταία σαράντα χρόνια της ζωής της υπάρχουν όλα εκείνα (το παλιό πικάπ που παίζει τα αγαπημένα της τραγούδια, η κουζίνα στην οποία φτιάχνει τα υπέροχα φαγητά της, η κουνιστή πολυθρόνα όπου κάθεται και αγναντεύει τη γοητευτική πόλη κ.ά.) που την κάνουν να νιώθει ευλογημένη για όσα έζησε. Όμως ο ξαφνικός ερχομός της μοναχοκόρης της, Κλάρα, συμπίπτει με όχι και τόσο χαρμόσυνες ειδήσεις. Η πιεσμένη Κλάρα, μητέρα δύο μικρών παιδιών, που ζει και εργάζεται –είναι νοσοκόμα– στη Μαδρίτη, βιώνει ένα άσχημο διαζύγιο και χρειάζεται επειγόντως χρήματα. Έκπληκτη η Μαρία Άνχελες ακούει την κόρη της να της ανακοινώνει ότι θα πουλήσει το διαμέρισμα στην Ταγγέρη και θα την πάρει μαζί της στη Μαδρίτη.

Η Μαριάμ Τουζανί έγινε «με τη μία» αγαπημένη των Ελλήνων σινεφίλ όταν ένα «Μπλε καφτάνι» πριν από λίγα χρόνια έφερε εξωτικά χρώματα και μυρωδικά από το Μαρόκο στις αίθουσές μας. Η «Οδός Μάλαγα» παρά τον παραπλανητικό τίτλο, δεν αλλάζει έδρα, παραμένει σε μαροκινά εδάφη. Ο τίτλος αναφέρεται στον δρόμο της γειτονιάς της Ταγγέρης όπου ζει η Μαρία Άνχελες και όπου τους γνωρίζει όλους με τα μικρά τους ονόματα. Όπως μας αναφέρει το εισαγωγικό μήνυμα, η Ταγγέρη, που βρίσκεται ελάχιστα χιλιόμετρα μακριά από την Ισπανία, «ήταν για καιρό τόπος μετανάστευσης. Σε συνδυασμό με τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα της αλλά και το γεγονός ότι ήταν για χρόνια ισπανικό προτεκτοράτο, μετατράπηκε σε χωνευτήρι πολιτισμών». Μάλιστα, όπως σημειώνεται στο ίδιο μήνυμα, λόγω Φράνκο, στη δεκαετία του ’30 δημιουργήθηκε στην Ταγγέρη μια ισχυρή ισπανική κοινότητα. Με τα χρόνια κάποιοι έφυγαν, αλλά αρκετοί ήταν εκείνοι που έμειναν, όπως η ηρωίδα, που δέθηκε βαθιά με την πόλη.

Στο φιλμ της Τουζανί το δέσιμο της ηρωίδας με τη γειτονιά της είναι αδιαπραγμάτευτο. Γι’ αυτό και δεν μπορεί να χωνέψει τα λόγια της κόρης της («αυτό το κάποτε γλυκό και χαρούμενο κοριτσάκι τώρα μοιάζει με πικρόχολη και στεγνή ξένη»), όπως αναφέρει στην εξομολόγησή της στην καλόγρια φίλη της, που έχει δώσει εδώ και χρόνια όρκο σιωπής. Η ιστορία της «Οδού Μάλαγα» είναι απλή και απτή, βγαλμένη από την πραγματική ζωή. Είναι ένα σκληρό μάθημα για τις οικογενειακές σχέσεις που διαλύονται όταν στο ζύγι μπαίνουν ο εγωισμός και τα χρήματα. Η σκηνοθέτρια, όπως είχε φανεί και στο «Μπλε καφτάνι», απεχθάνεται τα μεγάλα λόγια, τις υπερβολές και τα ψευτοδιλήμματα. Η νέα της ταινία είναι και πάλι ανθρωποκεντρική και διανθισμένη από έναν συναισθηματισμό πλούτο –το σενάριο δεν γίνεται ποτέ μελό– που όχι μόνο οδηγεί μεθοδικά τους καταπιεσμένους ήρωες (η σχέση της ηρωίδας με τον παλαιοπώλη) προς την ελευθερία, αλλά ταυτόχρονα τους δίνει το σύνθημα για να προχωρήσουν στις καινούργιες προκλήσεις παρά το προχωρημένο της ηλικίας τους.