Κρίστοφερ Νόλαν: Οι 30 ταινίες που αγαπά ο σκηνοθέτης

Ο Βρετανός σκηνοθέτης Κρίστοφερ Νόλαν, των χολιγουντιανών υπερπαραγωγών «Inception» (2010), «Interstellar» (2014) και «Oppenheimer» (2023), της τριλογίας του «Σκοτεινού Ιππότη», με τον Κρίστιαν Μπέιλ στον ρόλο του Μπάτμαν, αλλά και των καλτ ανεξάρτητων ταινιών «Following» (1998) και «Memento» (2000), έχει επανέλθει στην επικαιρότητα - και ιδιαίτερα - μετά την ανακοίνωση του νέου του πρότζεκτ, που θα βασίζεται στην «Οδύσσεια» του Ομήρου. Με την επική ταινία, στην οποία θα πρωταγωνιστούν μεταξύ άλλων οι Ματ Ντέιμον, Τομ Χόλαντ, Λουπίτα Νιόνγκο και Ζεντάγια, να έχει ήδη ξεκινήσει γυρίσματα στη Μεθώνη της Μεσσηνίας, αποφασίσαμε να ρίξουμε μια ματιά στη λίστα με τις αγαπημένες ταινίες του πολυβραβευμένου σκηνοθέτη.

Ο Κρίστοφερ Νόλαν στις Κάννες, 2018 © ΕΡΑ/IAN LANGSDON

Κατά καιρούς, ο Κρίστοφερ Νόλαν έχει αναφέρει δεκάδες ταινίες που τον έχουν εμπνεύσει ως σκηνοθέτη, σεναριογράφο και παραγωγό, τόσο σε συνεντεύξεις του, όσο και σε ομιλίες του. Το 2013, επέλεξε τις 10 αγαπημένες του από τη συλλογή της Criterion, που συμπεριλάμβαναν την πλήρη εκδοχή του «Κύριου Αρκαντίν» (1955) του Όρσον Γουέλς, το κλασικό δικαστικό δράμα του Σίντνεϊ Λουμέτ, «Οι δώδεκα ένορκοι» (1957), πολεμικές ταινίες, όπως το «Καλά Χριστούγεννα, Κύριε Λώρενς» (1983) του Ναγκίσα Όσιμα, με πρωταγωνιστή τον Ντέιβιντ Μπόουι ή την «Λεπτή κόκκινη γραμμή» (1998), του Τέρενς Μάλικ (για τον οποίο φαίνεται να τρέφει ιδιαίτερη συμπάθεια), αλλά και το σχεδόν 4ωρο, στην πλήρη του εκδοχή, κινηματογραφικό έπος «Απληστία» (1924), του Έριχ φον Στρόχαϊμ, που δεν έχει κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα από την Criterion Collection.

Παρατηρώντας τις επιλογές του Κρίστοφερ Νόλαν, αλλά και τους σκηνοθέτες στους οποίους επικεντρώνεται και συχνά επιστρέφει, μπορεί κανείς να βρει πολλά κοινά στοιχεία και με την δική του φιλμογραφία. Η «Οδύσσεια του Διαστήματος», του Στάνλεϊ Κούμπρικ, είναι αδύνατο να μην επηρέασε την επική ταινία επιστημονικής φαντασίας του Νόλαν, «Interstellar», που όπως και η πρώτη, είναι τόσο ένα ταξίδι του μυαλού, όσο και ένα ταξίδι στα πέρατα του διαστήματος.

Ο Κρίστοφερ Νόλαν με τα Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Καλύτερης Ταινίας για το «Oppenheimer», 2024 © ΕΡΑ/ALLISON DINNER

Με τον ίδιο τρόπο, βρίσκουμε πολλές ομοιότητες μεταξύ της «Λεπτής κόκκινης γραμμής» και της «Δουνκέρκης», που φαίνεται να ενδιαφέρονται και οι δύο το ίδιο για τον ρυθμό τους, όσο και για την ιστορία που πραγματεύονται. Τέλος, η επιλογή ψυχολογικών θρίλερ όπως η καλτ ταινία του Νίκολας Ρεγκ, με πρωταγωνιστή τον Αρτ Γκαρφάνκελ, «Η Δύναμη της Σάρκας» και το road movie «Συμβόλαιο με το θάνατο» του Στίβεν Φρίαρς, μας εξηγεί πολλά σχετικά με τις επιρροές του σκηνοθέτη, που έγραψε σύνθετα, αλλά γεμάτα σασπένς σενάρια, όπως εκείνο του «Memento».

Ο Κρίστοφερ Νόλαν με τη σύζυγό του, Βρετανίδα παραγωγό, Έμα Τόμας © ΕΡΑ/CHRISTOPHE PETIT TESSON

Αυτές είναι οι 30 ταινίες που στιγμάτισαν τον Κρίστοφερ Νόλαν και στις οποίες συχνά επιστρέφει για να αντλήσει έμπνευση για μελλοντικά του πρότζεκτ. Βλέποντάς τις, μπορεί κανείς να κατανοήσει την πολυσχιδή καριέρα του Βρετανού «auteur», που έχει σαρώσει τα Όσκαρ και έχει αγαπηθεί από εκατομμύρια σινεφίλ:

1. «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος» (1968) του Στάνλεϊ Κούμπρικ
2. «Οι δώδεκα ένορκοι» (1957) του Σίντνεϊ Λουμέτ
3. «Alien: Ο επιβάτης του διαστήματος» (1979) του Ρίντλεϊ Σκοτ
4. «Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο» (1930) του Λιούις Μάιλστοουν
5. «Η Δύναμη της Σάρκας» (1980) του Νίκολας Ρεγκ
6. «Η μάχη της Αλγερίας» (1966) του Τζίλλο Ποντεκόρβο
7. «Blade Runner» (1982) του Ρίντλεϊ Σκοτ
8. «Στενές επαφές τρίτου τύπου» (1977) του Στίβεν Σπίλμπεργκ
9. «Ο Πρώτος Άνθρωπος» (2018) του Ντάμιεν Σαζέλ
10. «For All Mankind» (1989) του Αλ Ράινερτ
11. «Πριν από τη θύελλα» (1940) του Άλφρεντ Χίτσκοκ
12. «Η Απληστία» (1924) του Έριχ φον Στρόχαϊμ
13. «Συμβόλαιο με το θάνατο» (1984) του Στίβεν Φρίαρς
14. «Κογιανισκάτσι» (1983) του Γκόντφρεϊ Ρέτζιο
15. «Ο Λόρενς της Αραβίας» (1962) του Ντέιβιντ Λην
16. «Καλά Χριστούγεννα, Κύριε Λώρενς» (1983) του Ναγκίσα Όσιμα
17. «Μετρόπολις» (1927) του Φριτς Λανγκ
18. «Ο κύριος Αρκαντίν» (1955) του Όρσον Γουέλς
19. «Οι κατάλληλοι άνθρωποι» (1983) του Φίλιπ Κάουφμαν
20. «Η διάσωση του στρατιώτη Ράιαν» (1998) του Στίβεν Σπίλμπεργκ
21. «Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007: Η Κατάσκοπος που με Αγάπησε» (1977) του Λιούις Γκίλμπερτ
22. «Η κόρη του Ράιαν» (1970) του Ντέιβιντ Λην
23. «Ο Πόλεμος των Άστρων» (1977) του Τζορτζ Λούκας
24. «Street of Crocodiles» (1986) των Αδερφών Κουέι
25. «Η Αυγή» (1927) του Φρίντριχ Βίλχελμ Μούρναου
26. «Σούπερμαν» (1978) του Ρίτσαρντ Ντόνερ
27. « Η Διαθήκη του Δρ. Μαμπούζε» (1933) του Φριτς Λανγκ
28. « Η λεπτή κόκκινη γραμμή» (1998) του Τέρενς Μάλικ
29. «Τοπ Καπί» (1964) του Ζυλ Ντασέν
30. « Το δέντρο της ζωής» (2011) του Τέρενς Μάλικ