«Spaceman»: Ο Άνταμ Σάντλερ στο διάστημα

Η νέα ταινία του Άνταμ Σάντλερ για το Netflix (με το οποίο έχει συμβόλαιο μακράς συνεργασίας), το «Spaceman», δεν είναι άλλη μια κωμωδία, ως συνήθως. Δεν είναι επίσης μια δραματική ταινία όπως το εξαιρετικό «Uncut Gems», ίσως η καλύτερή του μέχρι τώρα. Είναι μια ταινία επιστημονικής φαντασίας. Κι αυτό είναι αναπάντεχο από μόνο του. Ποιος θα φανταζόταν τον Σάντλερ στο διάστημα; Σίγουρα όχι εμείς.

Αλλά νά που η ταινία γυρίστηκε, και πραγματικά την απολαύσαμε. Και νομίζουμε πως θα τη δουν πολλοί, και σίγουρα οι περισσότεροι φαν του καλού ηθοποιού. Μαζί του, πρωταγωνιστούν η Κάρεϊ Μάλιγκαν, στον ρόλο της συζύγου του, και η φωνή του Πολ Ντέινο, που υποδύεται τον Γιανούς. Σκηνοθετεί ο Σουηδός Γιόχαν Ρενκ του «Chernobyl», ενώ το σενάριο βασίζεται στο μυθιστόρημα του νεότατου (έχει γεννηθεί το 1988…) Τσέχου συγγραφέα, Γιάροσλαβ Κλάφαρζ, «Ο διαστημάνθρωπος της Βοημίας» (2017).

Το «Spaceman» ακολουθεί τον Τσέχο κοσμοναύτη Γιάκουμπ Προχάζκα σε μια μακρινή, μακρόχρονη, εντελώς μοναχική αποστολή, που σκοπό έχει να ερευνήσει από κοντά ένα περίεργο νεφέλωμα που εμφανίστηκε ξαφνικά κοντά στον πλανήτη Δία. Ο Προχάζκα έχει αφήσει στη Γη τη σύζυγό του, Λένκα, που είναι έγκυος και περνά επίσης ολομόναχη αυτή την ιδιαίτερη, και κρίσιμη, περίοδο. Ο Σάντλερ ξέρει πολύ καλά να παίζει με έναν εσωτερικό τρόπο ανθρώπους που βαδίζουν στην κόψη του ξυραφιού, ανθρώπους έτοιμους μεν να καταρρεύσουν ανά πάσα στιγμή, μα που κάτι τούς κρατά στον δρόμο τους λίγο πριν την τελική πτώση, με σφιγμένα δόντια. Συνήθως αυτό το κάτι είναι ένα εσωτερικό πείσμα, μια δύναμη που αντλούν από βαθιά μέσα τους για μια τελευταία φορά — εδώ, παρ’ όλα αυτά, είναι ένα αραχνοχτάποδο, ένας αλλόκοτος εξωγήινος οργανισμός, πάνσοφος και καλός (πολύ καλός), τρόπον τινά πανάγαθος, που μιλά καθησυχαστικά μαζί του για μέρες και μέρες, μελετώντας τον από κοντά και προσφέροντάς του ψυχικό στήριγμα. Σαν ανταπόδοση, ο Προχάζκα θα γλυκαίνει τον νέο του σύντροφο με λίγες κουταλιές από… πραλίνα φουντουκιού. Το πλάσμα, που ο Προχάζκα θα βαφτίσει Γιανούς, αντλεί θαλπωρή, και κάτι από γεύση πατρίδας, τρώγοντας τη μερέντα του…

Η φωνή του Πολ Ντέινο αποδεικνύεται περισσότερο ιδιαίτερη ακόμη και από το πρόσωπό του, μολονότι μιλά πάντα στον ίδιο τόνο. Είναι ένας HAL που ξεχειλίζει καλοσύνη και ανθρωπιά. Κι ας μη μας μοιάζει. Στο στάδιο της προπαραγωγής αποφασίστηκε ο χαρακτήρας του Ντέινο να φτιαχτεί αποκλειστικά από CGΙ —πράγμα που σήμαινε ότι ο Σάντλερ μιλούσε στα γυρίσματα σε ένα… μπαλάκι του τένις— και όχι με μια μαριονέτα, δηλαδή με μηχανικά, πρακτικά εφέ. Εμάς πάντως, που είμαστε μεγάλοι φαν των μηχανικών εφέ, δεν μας δυσαρέστησε καθόλου. Αυτός ο μοναχικός ταξιδιώτης από έναν κόσμο τόσο διαφορετικό από τον δικό μας δεν χρειάζεται να έχει πιο «υλική» υπόσταση. Άλλωστε, πολλοί θα υποστηρίξουν στο τέλος της ταινίας πως δεν ήταν αληθινός, ήταν γέννημα της φαντασίας του κοσμοναύτη, άρα ακόμη καλύτερα που φτιάχτηκε στον υπολογιστή — μα, όχι, ο Γιανούς είναι 100% αληθινός.

Αυτός ο κοσμικός ψυχαναλυτής, λοιπόν, ένα πλάσμα με ακόρεστη περιέργεια, θα βυθιστεί στο υποσυνείδητο του Προχάζκα και θα αντλήσει από εκεί όλες του τις αναμνήσεις: από την εφηβική του ηλικία και τη σχέση του με τον πατέρα του, αλλά κυρίως από τη γυναίκα του και τη δική τους, θερμή αλλά τελικά εύθραυστη και πονεμένη σχέση. Με τη βοήθεια αυτής της διαστημικής χταποδοαράχνης, ο Γιάκουμπ θα αναθεωρήσει πολλά από αυτά που πίστευε και θα δει τη ζωή με άλλο μάτι. Αλλά και την ίδια του την αποστολή.

Το «Spaceman» είναι ένα love story

Πρόκειται για μια περίεργη ταινία, ώριμη με έναν λοξό τρόπο, με ένα πολύ καλοφτιαγμένο σκηνικό και με μια υπνωτιστική μουσική υπόκρουση, που κοιτά από απόσταση παρόμοια φιλμ επιστημονικής φαντασίας: ταινίες που μιλούν για τη μοναξιά, την αποξένωση, την τρέλα, τον χωρισμό, και το διάστημα καθαυτό. Εκτός από τις αναπόφευκτες νότες τού «2001: A Space Odyssey», ο θεατής θα θυμηθεί προφανώς το ταρκοφσκικό «Solaris», αλλά βέβαια και το «Gravity», το «Interstellar», το «Ad Astra», το «Moon», όλα αυτά. Και αυτό είναι καλό — αρκεί να μην πέσει κανείς στη δίνη των συγκρίσεων, πράγμα όχι έξυπνο. Στην πραγματικότητα βέβαια, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε παρά με μια ιστορία αγάπης. Το «Spaceman» είναι ένα love story.