Κανένας χρόνος στη Νέα Υόρκη

Αυτό που λένε πολλοί, ότι με τα πολλά συνδρομητικά κανάλια χάνεις τον μπούσουλα και τρως ώρες και ώρες μέχρι να βρεις κάτι για να δεις —όχι ότι δεν έχουν πράγματα για να δεις: έχουν, ακριβώς, πάρα πολλά, και πάρα πολύ καλά πολλά από αυτά· το ίδιο παθαίνω από μικρός στα βιβλιοπωλεία, όπου δεν ξέρω τι να πρωτοδιαλέξω, και τις περισσότερες φορές, ειδικά παλιά, έφευγα από εκεί μέσα χωρίς να πάρω τίποτα, κατακόκκινος από ντροπή, ακριβώς γιατί ήθελα να πάρω μια ντάνα, ή και δύο—, εν πάση περιπτώσει αυτό που λένε ισχύει. Δεν είναι μπουφές για να γεμίσεις το πιάτο σου με λίγο απ’ αυτό και με λίγο από εκείνο, δεν μπορείς να φας μια πιρουνιά από το καθένα, και έτσι συχνά καταλήγεις με το άδειο σου πιάτο στο χέρι, ψάχνοντας περισσότερο και ακόμη περισσότερο, ώσπου έχει πάει πραγματικά αργά και — πρέπει να κοιμηθείς. Κάπως έτσι θα την παθαίναμε και χθες, μέχρι που σκεφτήκαμε ότι στο Ertflix είχαμε σημειώσει να ξαναδούμε κάποια στιγμή το «Mandy», που είναι ταινία για να τη δεις και δυο και τρεις φορές. Αλλά ψάχνοντας στα πεταχτά την ταινιοθήκη του, είδαμε πως έπαιζε και το έργο του Καναδού Φιλίπ Φαλαρντό «Ένας Χρόνος στη Νέα Υόρκη».

Δεν είχαμε δει την ταινία στον καιρό της (παίχτηκε το 2020), διαβάσαμε στα πεταχτά την υπόθεση και τη βάλαμε να τη δούμε. Και πόσο καλά κάναμε. Καμιά φορά τυχαίνει οι κατάλληλες ταινίες να σε πετυχαίνουν στην πιο κατάλληλη ώρα. Το φιλμ είναι ήρεμο, ρομαντικό, ζεστό, γεμάτο αισιοδοξία και χρώματα που σε γαληνεύουν, έχει πανέμορφη μουσική, μια εξίσου πανέμορφη πρωταγωνίστρια, τη Μάργκαρετ Κουάλεϊ, έχει τη Σιγκούρνι Γουίβερ, και έχει άλλα δύο πολύ-πολύ ενδιαφέροντα και πολύ-πολύ δυνατά στοιχεία: Νέα Υόρκη, και λογοτεχνία· λογοτεχνία, και Νέα Υόρκη. Έχει αυτό τον καλλιτεχνικό αέρα της λογοτεχνικής Νέας Υόρκης τέλος πάντων. Τι άλλο να ζητήσει κανείς. Ψέματα;

Βασισμένο στο αυτοβιογραφικό βιβλίο της Τζοάνα Ράκοφ, «My Salinger Year» (2008), μιλά για την απίστευτη, και τόσο ζηλευτή, χρονιά που πέρασε μόλις πρωτοπήγε στη Νέα Υόρκη, το 1995, στα είκοσι τρία της, πιάνοντας δουλειά στο πιο παλιό λογοτεχνικό πρακτορείο της πόλης, το Harold Ober Associates, που διηύθυνε η Φίλις Γουέστμπεργκ (στην ταινία ονομάζεται απλώς Μάργκαρετ). Το πρακτορείο, που δεν ασχολούνταν με «μοντέρνα» πράγματα —τα απέφευγε όπως ο διάβολος το λιβάνι—, εκπροσωπούσε συγγραφείς όπως ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, η Άγκαθα Κρίστι, ο Ντίλαν Τόμας — και ο Τζ. Ντ. Σάλιντζερ. Δουλειά της Τζοάνα —που είναι ποιήτρια και ονειρεύεται μία λογοτεχνική καριέρα— είναι να δακτυλογραφεί, να κάνει απομαγνητοφωνήσεις, και να απαντά στις επιστολές προς τον Σάλιντζερ —που δεν σταματούν να έρχονται καθημερινά, επί χρόνια, αφότου είχε πρωτοκυκλοφορήσει ο «Φύλακας στη σίκαλη»—, καθώς ο ίδιος, όχι απλώς δεν έκανε καμία δημόσια παρουσία ποτέ, αλλά δεν άνοιγε καν την αλληλογραφία του.

Δεν θα πω άλλα για την ταινία. Είναι προσβάσιμη σε όλους και κανείς μπορεί να τη δει αν τον ενδιαφέρει το θέμα. Θέλω μόνο να πω πως είναι μια ερωτική επιστολή σε εκείνα τα δύο που είπαμε, στη λογοτεχνία και στη Νέα Υόρκη, που σε κάνεις να γελάς, να συγκινείσαι, να αναπολείς… και, καθώς το θέμα είναι πάντα προσωπικό σε αυτές τις περιπτώσεις, να μελαγχολείς και να ζηλεύεις. Γιατί μπορεί να ήθελες κι εσύ να είχες πάει τότε εκεί, και να ακολουθούσες ίδια ή παρόμοια βήματα με την πρωταγωνίστρια — και με απίστευτα πολλούς άλλους που έκαναν ακριβώς το ίδιο. Μπορεί να ήθελες να δούλευες κι εσύ σε ένα εκδοτικό της Νέας Υόρκης, ή, γιατί όχι, σε ένα λογοτεχνικό πρακτορείο, μπορεί να ονειρευόσουν να δημοσιεύσεις στο New Yorker —και ποιος δεν θέλει, αυτό δα έλειπε—, μπορεί να ήθελες να κρυώνεις στο μικρό «μποέμικο», ή έστω μίζερο, διαμέρισμά σου —αλλά η συναρπαστική ζεστασιά της πόλης να σε κουκούλωνε σαν μάλλινη κουβέρτα και να σε έκανε να το ξεχνάς—, να είχες γείτονα τον Μπάροουζ, να έτρωγες βρόμικο δίπλα στον Γούντι Άλεν, να ζεις όλον αυτό τον αθεράπευτο ρομαντισμό με δυο λόγια. Τα γνωστά και χιλιοειπωμένα.

Αλλά δεν το έκανες.