Poor Things: Η σκηνοθεσία του Γιώργου Λάνθιμου αγγίζει το τέλειο

Στο Βικτοριανό Λονδίνο ο εκκεντρικός επιστήμονας Γκόντγουιν Μπάξτερ επαναφέρει στη ζωή το σώμα μιας νεκρής εγκύου γυναίκας, αντικαθιστώντας τον εγκέφαλο της με εκείνο του εμβρύου που κυοφορούσε όσο ήταν ζωντανή. Η Μπέλα όπως θα ονομάσει το δημιούργημα του ο επιστήμονας, είναι μια εντυπωσιακή και όμορφη γυναίκα, που έχει όμως μυαλό μικρού μωρού και θα χρειαστεί να ανακαλύψει τη ζωή ξανά από την αρχή.

Ναι, η τελευταία ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, που βασίζεται στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Σκοτσέζου Άλισντερ Γκρέι (στα ελληνικά το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα) με το διασκευασμένο σενάριο να υπογράφει ο Τόνι Μακναμάρα, είναι ίσως η κορυφαία της μέχρι σήμερα εντυπωσιακής του καριέρας, που ξεκίνησε με την weird «Κινέτα» πριν από 20 σχεδόν χρόνια και οδηγήθηκε με σταθερά αλλά επιμελή βήματα στη σημερινή διεθνή καταξίωση. Με το «Poor Τhings» που κατέκτησε τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, συγκέντρωσε 7 υποψηφιότητες στις Χρυσές Σφαίρες κι είναι βέβαιο ότι θα πρωταγωνιστήσει και στα όσκαρ, ο Λάνθιμος συμπυκνώνει υποδειγματικά όλες τις ιδέες και τα κεντρικά σημεία, τα οποία τον απασχόλησαν ως κινηματογραφικό δημιουργό στο παρελθόν.

Υπάρχει μια νοητή γραμμή που ενώνει τον «Κυνόδοντα» με τις «Άλπεις», τον «Αστακό» με το «Ιερό ελάφι» και φυσικά την «Ευνοούμενη» με το τελευταίο έργο του σκηνοθέτη. Κυρίαρχα στοιχεία της ενωτικής τούτης γραμμής είναι η αναζήτηση της ελευθερίας, οι πειραματισμοί της σεξουαλικότητας και κυρίως η σημασία της λυτρωτικής μεταμόρφωσης. Όλα εντοπίζονται σε μέγιστο βαθμό στην ιστορία της Μπέλα. Μια ιστορία ταυτόχρονης μεταμόρφωσης και ενηλικίωσης, που μέσω της αλληγορικής διάστασης της, αναδεικνύει το σημαντικότερο ζήτημα της εποχής. Η Γυναίκα ως σύμβολο δύναμης, ελευθερίας και προόδου αλλά και ως μοχλός επανάστασης κατά του καθωσπρεπισμού και της καταπίεσης της πουριτανικής πατριαρχικής κοινωνίας. Μην φανταστείτε το φιλμ ως κάτι μονοδιάστατο, καταγγελτικό και δύσθυμο.

Η σκηνοθεσία του Λάνθιμου αγγίζει το τέλειο. Η ασύλληπτη ενέργεια με την οποία ντύνει όλο το ψυχεδελικό σκηνικό (τρομερή δουλειά στο κομμάτι της καλλιτεχνικής διεύθυνσης, με τα κολοσσιαία σκηνικά και τα ευφάνταστα κοστούμια να θαμπώνουν το βλέμμα) κουμπώνει εξαίσια με το ανίερο, βιτριολικό χιούμορ. Ένα χιούμορ βασισμένο στην ναΐφ, ανεπιτήδευτη ματιά της Μπέλα που σαρώνει τα πάντα στο διάβα της, αναζητώντας συνεχώς τη χαρά που της δίνει το «γλυκό χοροπηδητό», όπως αποκαλεί η ίδια το σεξ. Φυσικά και η περιπέτεια της Μπέλα προς την ανακάλυψη της ζωής έχει τα πάνω και τα κάτω της. Χαρές και λύπες εναλλάσσονται με τρομερές ανατροπές και επώδυνες δοκιμασίες στα κομμάτια της Λισαβώνας και του Παρισιού.

Η γραφή του σκηνοθέτη προσαρμόζεται κατάλληλα σε κάθε περίσταση, αναδεικνύοντας σημάδια ωριμότητας και ζεστασιάς που δεν μας είχε συνηθίσει στο παρελθόν. Στοιχεία σοφίας δηλαδή που κατακτώνται μόνο με το χρόνο, τις εμπειρίες και τη σκληρή δουλειά. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με το δημιούργημα του Μπάξτερ. Η Μπέλα της Έμα Στόουν δεν είναι μόνο ένα χαρακτήρας προορισμένος να γράψει τη δική του ιστορία στο σινεμά αλλά κι ένας ρόλος- δώρο ζωής για την αμερικανίδα σταρ, που τον υπηρετεί με συγκινητική προσήλωση. Το «Poor Things» ξεκινά από σήμερα την καριέρα του σε επιλεγμένες αίθουσες αλλά μετά από την Πρωτοχρονιά ανοίγει σε ευρύτερο δίκτυο διανομής.